αστική κουκκίδα

οι SANAA το pritzker 2010

Και πάλι από την ελευθεροτυπία:

Είναι αδύνατον να καθορίσεις ποιος από τους δύο κάνει τι. Κάθε νέο κτίριο που παραδίδουν είναι το αποτέλεσμα της αγαστής συνεργασίας τους. Περισσότερα από 15 χρόνια οι Γιαπωνέζοι αρχιτέκτονες Καζούο Σεγίμα (Kazuyo Sejima) και Ρουέ Νισιζάβα (Ryue Nishizawa) υπογράφουν από κοινού ως SANAA.

Η αρχιτεκτονική τους είναι το αποτέλεσμα της «επιδέξιας μίξης δομής και οργάνωσης, λογικής επιδίωξης και σχολαστικής ομορφιάς». Από προχθές είναι οι κάτοχοι του κορυφαίου στον κόσμο αρχιτεκτονικού βραβείου Pritzker για το 2010.

Είναι η τρίτη φορά στην 30χρονη ιστορία του βραβείου που τιμάται ζεύγος αρχιτεκτόνων. Προηγήθηκαν το 1988 οι Οσκαρ Νοϊμάγερ και Γκρόντον Μπάνσαφτ και το 2001 οι Ζακ Χέρτζογκ και Πιερ ντε Μερόν. Είναι και η τέταρτη φορά που το Pritzker πάει στην Ιαπωνία (ας θυμηθούμε τους Κένζο Τάνγκε, Φουμιχίκο Μάκι και Ταντάο Αντο).

Η αρχιτεκτονική της 54χρονης Σεγίμα και του 44χρονου Νισιζάβα παραπλανά εκ πρώτης όψεως ότι είναι απλή. Αντιμετωπίζουν το κτίριο ως ενιαίο σύνολο. «Εξερευνούν όσο κανένας άλλος τις ιδιότητες του συνεχούς χώρου, του φωτός, της διαφάνειας και της υλικότητας για να δημιουργήσουν ανεπαίσθητες, ευφυείς συνθέσεις», γράφουν στο σκεπτικό τους τα μέλη της κριτικής επιτροπής του βραβείου. «Το αντίθετό τους», συνεχίζουν, «είναι το πομπώδες και το ρητορικό. Εκείνοι σε αντιδιαστολή αναζητούν τις βασικές αρετές της αρχιτεκτονικής». Το κείμενο υπογράφουν ο λόρδος Παλούμπο, πρόεδρος της επιτροπής, και αρχιτέκτονες όπως οι Ρέντσο Πιάνο, Κάρλος Χιμένεζ, Μάρθα Θορν, Αλεχάντρο Αραβένα, Τζουχάνι Παλάσμαα.

Αυτό που μετράει περισσότερο για τους δύο αρχιτέκτονες είναι η σχέση του κτιρίου με το περιεχόμενό του. Αποκαλούν τα δημόσια κτίρια «βουνά σε τοπία», εννοώντας ότι δεν πρέπει ποτέ να χάσουν την επαφή και την επικοινωνία με το περιβάλλον τους. Βλέποντας κανείς πώς ταιριάζει το «New Museum» της Νέας Υόρκης στη «σκληρή», κακόφημη πλευρά της πόλης, αντιλαμβάνεται τι εννοούν. Ή το γυάλινο περίπτερο του Μουσείου Τολέντο στο Οχάιο και πολύ περισσότερο το Εκπαιδευτικό Κέντρο Ρόλεξ (είναι ο χορηγός), στη Λωζάννη, το μεγαλύτερο και ίσως πιο εντυπωσιακό έργο τους. Προορισμένο να στεγάσει 7.000 φοιτητές και 4.000 ερευνητές, καθηγητές και διοικητικό προσωπικό, το κτίριο, που περιλαμβάνει βιβλιοθήκη, γραφεία, καφέ, εστιατόρια, εργαστήρια, αμφιθέατρο και (φυσικά) τράπεζα, είναι ένα «τεράστιο δωμάτιο». Ενας ενιαίος χώρος 10.000 τ.μ. χωρίς διαδρόμους, με εξαιρετικά μίνιμαλ διαχωριστικά. Το σχέδιό τους βασίζεται σ’αυτό που ονομάζουν «άμβλυνση των ορίων». «Ο ρόλος της αρχιτεκτονικής είναι να προτείνει τρόπους να χρησιμοποιηθεί ένας χώρος κι όχι να επιβάλλει», λένε.

Στην περίπτωσή τους εντυπωσιάζει η αδυναμία κατηγοριοποίησης. Δεν έχουν κανένα μανιφέστο, δεν ακολουθούν συγκεκριμένο στιλ, δεν έχουν διακριτή υπογραφή. Χρησιμοποιούν λευκά μέταλλα, σκυρόδεμα και γυαλί, όπως τόσοι άλλοι αρχιτέκτονες. Τα δικά τους, όμως, κτίρια είναι «την ίδια στιγμή λεπτεπίλεπτα αλλά στιβαρά, ακριβή αλλά ρευστά, μεγαλοφυή αλλά όχι υπερβολικά ή απροκάλυπτα έξυπνα», όπως τονίζουν οι κριτές του Pritzker.

«Εξερευνώ τον τρόπο με τον οποίο η αρχιτεκτονική θα αισθάνεται “ανοιχτή”. Είναι σημαντικό για τη νέα γενιά των αρχιτεκτόνων», ήταν η δήλωση της Καζούο Σεγίμα μόλις έμαθε τη βράβευσή της. Φέτος ανέλαβε και τη διεύθυνση της Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας. «Είναι μεγάλη τιμή αλλά και έκπληξη. Κάθε έργο που τελειώνουμε είναι το κίνητρό μας για το επόμενο. Αισθάνομαι ότι το βραβείο μάς ενεργοποιεί όσο τίποτε άλλο μέχρι σήμερα», δήλωσε ο Ρουέ Νισιζάβα.

Η τελετή απονομής του βραβείου θα πραγματοποιηθεί στις 17 Μαΐου στο νησάκι Ελις της Νέας Υόρκης, τόπο υποδοχής εκατομμυρίων μεταναστών τον 20ό αιώνα. Εκεί θα παραλάβουν και τα 100.000 δολάρια που το συνοδεύουν.

Related Posts: peter zumthor για το pritzker 2009 EXPO 2010 – Σανγκάη the bankruptcy of architecture – kam workshop 2010

2 Responses to “οι SANAA το pritzker 2010”