αστική κουκκίδα

Comment from Γιάννης
Time October 21, 2011 at 11:35 pm

Εδώ μάλλον θα έπρεπε να πούμε: “Αχ, σύγχρονη “κριτική” με ποιον πας χέρι-χέρι”; Η συγκεκριμένη ανάλυση απ’ ό,τι καταλαβαίνω υιοθετεί σε γενικές γραμμές τη λογική του συνθήματος στον τοίχο, το οποίο καταγγέλει μία ακόμη “συνωμοσία” (για να μην πούμε πως εμμέσως πλην σαφώς – το σύνθημα – αφήνει να εννοηθεί πως ταυτίζει όλους τους καλλιτέχνες αντίστοιχων τάσεων με ακροδεξιές δυνάμεις, το επίθετο του προέδρου μίας εκ των οποίων κάνει ρίμα με το “χέρι-χέρι”). Πρόκειται πάλι για το αναμάσημα του γνωστού θέματος περί gentrification, “εξευγενισμού” μιας περιοχής. Οι “σκοτεινές δυνάμεις” θέλουν να….(εδώ συμπληρώστε τη θεωρία συνωμοσίας της αρεσκείας σας) αγοράσουν την περιοχή για ένα κομμάτι ψωμί αφού την έχουν επίτηδες υποβαθμίσει; διώξουν το “λαϊκό” στοιχείο και τους “γνήσιους” χρήστες-κατοίκους της; χτίσουν lofts για λίγους προνομιούχους γιάπηδες-νεόπλουτους-hipsters; φτιάξουν διασκεδαστήρια; Όλα ταιριάζουν. Εξάλλου έχουμε μάθει να ταυτίζουμε την κριτική σκέψη με την γκρίνια, τη μίρλα και το ύφος Έκφραση-Έκθεση των βιβλίων του ΟΕΔΒ από τη δεκαετία του ’80. Κάτι κακό, “ύπουλο” και σκοτεινό πρέπει να κρύβεται πίσω από κάθε τι που συμβαίνει. Συμφέροντα. Μακιαβέλεια σχέδια.
Οφείλει λοιπόν κανείς να συμπληρώσει. Ποια θα ήταν η συμβατή με την κοινωνική σύνθεση της περιοχής δράση που θα έπρεπε να αναληφθεί από μια έκθεση τέχνης και τους διοργανωτές της; Δηλαδή συμβατή με την πορνεία, τους μετανάστες, τους αστέγους, τους χρήστες, τους Κινέζους εμπόρους, τους Έλληνες που παραμένουν; Ο συντάκτης του ως άνω πονήματος επισκέφθηκε τήν έκθεση; Αναρωτήθηκε μήπως τα κοινωνικά θέματα τίθενται στο ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ των έργων, με την ανομοιογένεια, την πολυπολιτισμικότητα, την πολλαπλότητα και το εφήμερο-τυχαίο των επιλογών στα έργα και τους καλλιτέχνες; Μήπως μπερδεύει την τέχνη με την κοινωνική πρόνοια, την μεταναστευτική και οικονομική πολιτική; Μήπως θέλει να πει πως δεν έπρεπε να έχει γίνει καθόλου η έκθεση μέχρι να αποκατασταθεί η κοινωνική δικαιοσύνη και η παγκόσμια ειρήνη; Ποια έκθεση-εκδήλωση ΔΕΝ είναι διάττων αστέρας, με διάφορες διαβαθμίσεις στη συνέχεια αυτού που μπορεί να αφήσει ή να μην αφήσει ως κληρονομιά σε μια περιοχή;
Ο υποφαινόμενος πάντως είδε μητέρες και παιδιά τσιγγάνων και μεταναστών να παίζουν στην πλατεία Αυδή, να “επαναχαρτογραφείται”, να “ξαναπερπατιέται” μια περιοχή, να κινητοποιούνται αστικές δυνάμεις, να ξανα-ανοίγουν πανέμορφα εγκαταλειμμένα αθηναϊκά σπίτια, υπόγεια, μαγαζιά, όλων των περιόδων και αρχιτεκτονικών ρευμάτων που εκεί εκπροσωπούνται, είδε κάτι να κινείται, να φεύγει ο φόβος, να ξεθαρρεύουν οι άνθρωποι. Στην Γιατράκου 10, κοντά στην πλατεία, το Forgotten Bar και το Time will not give me time εναλλάσσονται σε μία αυλή παλιού αθηναϊκού σπιτιού, στα δωμάτια, τα μπαλκόνια και τις σκάλες του. Ένα μπαρ με το μωβ φως να τρέχει σαν σταγόνα πάνω στο πλέγμα απ’ τις κλωστές, τα τοτέμ φτιαγμένα από το κολλάζ κάθε ξόανου που γέννησε ποτέ η ανθρώπινη φαντασία, σε όλους τους συνδυασμούς. Και δίπλα, στην Λεωνίδου, το Hotel Γαλήνη με το Non-Existent Hand και το Petrosphere, με τους ξεκοιλιασμένους τοίχους των δωματίων να αποτελούν το έκθεμα, και τα έργα μόνο σαν διακόσμηση της φθοράς κάθε παρουσίας που έσυρε το φάσμα της ανάμεσα στα πατώματα και τις οροφές, μεθυσμένες, εκστασιασμένες μορφές, εξαρτημέμοι, περαστικοί, εσωτερικοί και εξωτερικοί μετανάστες, χαμένοι, σωματικά υγρά… Κι όλα αυτά όχι ως σκηνικό, αλλά ως το θέμα, πάνω στο οποίο προβάλλει και ο κάθε καλλιτέχνης τη δημιουργικότητα και την ταυτότητά του. Οι παρουσίες της περιοχής ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥΝΤΑΙ.
Αν θέλουμε να δούμε στα όμορφα και θετικά πράγματα μόνο κάτι δυσοίωνο, κρυφό, ύπουλο, κάτι που μας “αποπροσανατολίζει” ή κάτι αντίστοιχο, σημαίνει πως τα αφήνουμε στα χέρια όσων θεωρούμε πως μας καταπιέζουν, τους τα αφήνουμε να τα μονοπωλήσουν και μετά μας πιάνει η μανία να τα “αντιπαλέψουμε” ή να τα καταστρέψουμε γιατί τα συνδέουμε πια αποκλειστικά με τους “καταπιεστές” μας. Πρέπει να καταλάβουμε κάποια στιγμή πως ανήκουν αποκλειστικά σε μας, σε όλους μας, στη δημιουργικότητά μας – και είναι στο χέρι μας να αποκτήσουν το χαρακτήρα που εμείς νομίζουμε πως πρέπει να τους δώσουμε. Κανείς δεν είπε πως με ΕΝΑ γεγονός τέτοιου είδους θα λυθεί το πρόβλημα της υποβάθμισης του κέντρου, των άσχημων συνθηκών διαβίωσης των μεταναστών, της εγκληματικότητας και της χρήσης ουσιών. Ούτε ότι ξαφνικά κάποιος θα αρχίσει να βλέπει την περιοχή σαν το Club Mediterranee, ξεχνώντας τι πραγματικά συμβαίνει. Όμως πολύ συχνά μια αλλαγή οπτικής είναι ό,τι χρειάζεται για θετικές εφήμερες δράσεις όλων των ειδών… Στο χέρι μας είναι ποιες θα είναι αυτές…
Σ’ αυτή την περίπτωση, εφόσον η Αθηναϊκή Τριλογία έχει πλέον εξελιχθεί σε παζάρι, και εφόσον οι θαμώνες της είναι τώρα οι συγκεκριμένοι, μαζι με “διαμαρτυρόμενους” όλων των αποχρώσεων, ας την αφήσουμε έτσι την περιοχή, γιατί πια “δεν δικαιούται δια να ομιλεί” οποιοσδήποτε άλλος πιθανός χρήστης της. Να αφήνουμε τις περιοχές στη μιζέρια και την εξαθλίωση προκειμένου να μην θιγεί ο “γνήσιος” χαρακτήρας τους, ή μέχρι η όποια αλλαγή να είναι αυτή που μας αρέσει ιδεολογικά; Να μην γίνεται τίποτα μέχρι να λυθούν όλα τα κοινωνικά προβλήματα; Είναι λογική αυτή; Είναι πρόταση που αρθρώνεται από αρχιτέκτονες σε ένα σημείο συζήτησης για την πόλη; Επειδή δηλαδή αυτή είναι η τωρινή κατάσταση του Μεταξουργείου-Κεραμεικού δεν πρέπει να αλλάξει τίποτα; Τι πειράζει αν κάποιοι την επισκέπτονται για λίγο και βρίσκουν εκεί ΚΑΙ κάτι διαφορετικό από αυτό που ήδη έχει; Τι πειράζει στο κάτω-κάτω αν σε ορισμένα σημεία όντως “εξευγενιστεί”, αν έρθει καινούριος κόσμος; Αν “ανοίξει”, βγει από την απομόνωση, αν κόσμος κινείται και ψυχαγωγείται; Ποια είναι η εναλλακτική πρόταση που η πάντα πρόθυμη σε λαϊκίστικους βερμπαλισμούς κοινότητα των αρχιτεκτόνων καταθέτει ενάντια σε αυτό που χαρακτηρίζει “κομήτη”; Και με την ευκαιρία: ποιο “εισιτήριο” με το χάρτη; Η συγκεκριμένη έκθεση είναι παντού δωρεάν.
Λοιπόν, ας ξεθολώσει πρώτα η τρικυμία εν κρανίω όσων από την πολλή πρεμούρα για “προοδευτική” κοινωνική κριτική γράφουν ό,τι να ‘ναι, ας σοβαρευτούμε και μετά βλέπουμε αν μια τέτοια κίνηση είναι θετική ή όχι. Με αυτά και μ’ αυτά που εκφράζετε και εκπροσωπείτε, όπως βλέπετε εδώ σχεδόν μόνοι σας τα λέτε και σχεδόν μόνοι σας τα ακούτε… Κι αυτό κάτι λέει…

Comment from MaroBo
Time October 22, 2011 at 12:52 pm

Νομίζω ότι το άρθρο ήθελε να μιλήσει κυρίως για το πώς και αν γίνεται προσιτή η τέχνη μεσώ της συγκεκριμένης διοργάνωσης, δανειζόμενο σαν εικόνα μια φωτογραφία από σύνθημα γραμμένο στην πλατεία Αυδή και βασιζόμενο στην περιγραφή του ReMap όπως δίνεται από το επίσημο site. Επίσης νομίζω ότι η κριτική σας αφορά περισσότερο την φωτογραφία και λιγότερο το κείμενο αυτό καθ’ αυτό, απλά θέλατε να γράψετε κάποια πράγματα και σας δόθηκε εδώ η ευκαιρία. Δεκτό.
Το όλο κείμενο μάλλον δεν πρόκειται για ένα ακόμα παράγωγο γκρίνιας, αλλά βασίζεται στα πραγματικά γεγονότα και συνθήκες που τυχαίνει να περιγράφουν την περιοχή. Αυτή τη στιγμή δεν πιστεύω ότι έχει σημασία να πούμε ποιοι είναι οι δεσμοί με την περιοχή και πόσες φορές ο καθένας μας έχει επισκεφτεί την διοργάνωση από το 2007.
Το γεγονός ότι από το 1989, επί δημαρχίας Τρίτση, έχει αποφασιστεί η ‘εξυγίανση’ της περιοχής δεν μπορούμε να το αμφισβητήσουμε, όπως επίσης ότι ο επιχειρηματίας που κρύβεται πίσω από την διοργάνωση εν μέρει υλοποιεί ήδη αποφασισμένες πολιτικές. Με το ReMap προχωράει στην εκμετάλλευση κτηριακού και εργατικού δυναμικού (καλλιτέχνες – απλήρωτοι εργαζόμενοι στους χώρους εκθέσεων) με σκοπό την απόσπαση υπεραξίας, εκτός αν πιστεύετε ότι ο επιχειρηματίας δεν έχει σκοπό το κέρδος αλλά είναι απλά πολύ φιλότεχνος και δίνει ό,τι έχει και δεν έχει για να κάνει την τέχνη προσιτή. Επίσης αν πιστεύετε ότι το κέρδος του δεν προέρχεται από την αύξηση της αξίας γης και έχετε κάτι να μου αντιπροτείνετε, μετά χαράς. Στο κείμενο κανείς δεν μίλησε για ‘καταπιεστές’ πάντως, εσείς τους πρωτοαναφέρατε παρόλο που δεν είχα διάθεση να μιλήσω για όλα αυτά, επειδή έχουν ήδη ειπωθεί. Ήθελα απλά να πω ότι η ταμπέλα της τέχνης είναι απλά ο φερετζές της επιχείρισης.
Την έκθεση οφείλω να ομολογήσω την περιγράψατε πάρα πολύ καλά, και πραγματικά εάν δεν είχα ήδη πάει μπορεί και να ήθελα έτσι ποιητικά όπως τα εικονογραφήσατε. Τελικά βέβαια ούτε ο ίδιος μου απαντήσατε σε ποιόν και αν τελικά γίνεται η τέχνη προσιτή μέσω της διοργάνωσης. Επίσης σε μια δεύτερη ανάγνωση που θα κάνετε στο κείμενο μου θα καταλάβετε ότι το εισιτήριο και το πρόγραμμα μιας οποιαδήποτε έκθεσης τέχνης εδώ το παραλληλίζω απλά με τον χάρτη της περιοχής. Είναι και τα δύο αντιστοίχως απαραίτητα για την εισαγωγή και την ενσωμάτωση του ατόμου στην έκθεση.
Πάντως φαίνεται ότι αυτά που γράφουμε δεν τα ακούμε μόνοι μας, γιατί τα σχολιάζετε εσείς..να ‘στε καλά που μας δίνετε σημασία.

Comment from Γιάννης
Time October 23, 2011 at 2:55 am

Ναι, έχετε δίκιο, όπως βλέπετε μόνο εγώ τους δίνω σημασία και τα σχολιάζω, κι όσο κι αν ειρωνεύεστε, αυτό δεν αλλάζει. Ας δούμε λοιπόν τα όσα, με μοναδικό όπλο την “αφ’ υψηλού” ειρωνεία, εκφέρετε ως “επιχειρήματα”:
1) Η παρουσία της φωτογραφίας σαν συνοδεία της ανάλυσης κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Μάλλον συνοψίζει την άποψη του συντάκτη. Αλλιώς θα υπήρχε και μία που να λέει “Ζήτω το ReMap”, έτσι για ισορροπία. Και το απόσπασμα από το site του ReMap παρατίθεται απλά σαν μια αφορμή για να στηριχθεί και πάλι η άποψη του κειμένου, “αποδομώντας” όσα αναφέρει η ανακοίνωση. Αφήστε, κανείς μας δεν είναι χθεσινός. Χρησιμοποιήσατε ρητορικό τέχνασμα και η φωτογραφία το ενίσχυσε συγκινησιακά και συνθηματολογικά, δεν είναι κακό να το παραδεχθείτε, όλοι το κάνουν. Απλά δεν καταλαβαίνω γιατί όταν εσείς φέρνετε τα γεγονότα στα μέτρα σας όλα είναι εντάξει ενώ όταν κάποιος άλλος γράψει κάτι αντίθετο απλά ήθελε να ξεσπάσει και “να τα πει” κάπου. Άλλο ρητορικό τέχνασμα για να υποβαθμίσουμε τον συνομιλητή. Εσείς δηλαδή δεν θέλατε να “τα πείτε”; Δεν είχατε “ατζέντα” επί του θέματος; Δεν γενικεύσατε με βάση το μεμονωμένο γεγονός; Τι το διαφορετικό έκανα;
Ευτυχώς πάντως που το κάνετε και “Δεκτό”. Πάλι καλά.
2) Το αν η τέχνη γίνεται προσιτή ή όχι αυτό είναι θέμα προς συζήτηση. Εγώ πάντως πήγα. Με τα πόδια. Από το σταθμό του Μετρό. Χωρίς SUV. Χωρίς συνοδεία σωματοφυλάκων. Με παρέα άλλους δύο φίλους αντίστοιχης ηλικίας (από 26 έως 30). Δεν ανήκω στον “καλλιτεχνικό” χώρο, σε άλλο τομέα εργάζομαι και με τα λίγα χρήματα που δυστυχώς η εποχή έχει επιβάλει στους περισσότερους. Δεν είμαι προνομιούχος. Και παρόλα αυτά χάρηκα που περπάτησα σε αυτά τα μέρη, που μπήκα σ’ αυτά τα σπίτια, , που εξερεύνησα μια περιοχή πολύ λίγο γνωστή στην πλειοψηφία του κόσμου, που είδα καλλιτέχνες και επιμελητές από κοντά, χάρηκαν κι αυτοί που κάποιος ενδιαφέρθηκε. Μπορεί να είμαι αφελής, τι να πω, ενεργούμενο των σκοτεινών συμφερόντων. Πάντως με λίγο ψάξιμο και πέντε λεπτά οργάνωση ο καθένας μπορεί να πάει, αν του αρέσει το αντικείμενο και προσθέτει κάτι στη ζωή του. Θυμίζω πως το νέο παράρτημα της Πινακοθήκης του Δήμου Αθηναίων είναι δίπλα, στο κτήριο του Μεταξουργείου, είχα πάει ήδη το 2010 τέτοια εποχή όταν εγκαινιαζόταν η έκθεση της Συλλογής Οικονόμου και μου άρεσε από τότε.
Αυτή την εμμονή δεν την καταλαβαίνω. Δηλαδή οι υπόλοιποι κάτοικοι του Λεκανοπεδίου δεν έχουν το δικαίωμα να επισκεφθούν μια άλλη συνοικία της πόλης τους για να δουν μία έκθεση τέχνης χωρίς να κατηγορηθούν για αδιάφοροι τουρίστες; Όποιος κι αν τη διοργανώνει. Αυτά δεν είναι σοβαρά πράγματα. Είναι σαν να λέμε πως κανείς Αθηναίος δεν μπορεί να επισκεφθεί το καλοκαίρι για μπάνιο τη Γλυφάδα, για παράδειγμα, αλλά πρέπει να μένει εκεί και να ασχολείται ενεργά με την επίλυση των προβλημάτων της περιοχής για να δικαιούται κάτι τέτοιο. Μα πώς να τα μάθει καν αν δεν την πλησιάζει ποτέ; Πειράζει αν με μια αφορμή την ψάξει και την γυρίσει; Ή μήπως πρέπει να αποφεύγει επίτηδες τα όμορφα ή ενδιαφέροντα σημεία της και να βλέπει μόνο τις δυσκολίες; Να αυτομαστιγώνεται ίσως; Κανένας δεν το κάνει αυτό, επί τη ευκαιρία, σας πληροφορώ. Ούτε ο “νόμιμος χρήστης”. Δεν είναι ανθρώπινο. Θα έπρεπε να το ξέρετε. Λοιπόν σας απαντώ: σε εμένα γίνεται προσιτή, και σε όποιον σαν κι εμένα. Όσο για τις ευπαθείς ομάδες της περιοχής, όπως έγραψα και παραπάνω μάλλον δεν θα πήγαιναν στην έκθεση ακόμα κι αν τη διοργάνωνε συμβατός πολιτικός φορέας, γίνομαι κατανοητός νομίζω. Το τελευταίο που τους ενδιαφέρει είναι, πιθανότατα. Το δικό τους ζήτημα άπτεται άλλων αρμοδιοτήτων, κοινωνικής και μεταναστευτικής πολιτικής, και ούτε ξεχνιέται επειδή έγινε η έκθεση ούτε θα λυνόταν όπως αλλιώς κι αν είχε γίνει, όποιος άλλος κι αν τη διοργάνωνε. Εγώ σας απάντησα. Εσείς δεν μου απαντάτε: τι έπρεπε να γίνει αντ’ αυτού. Μόνο έθνικ γιορτές ή προβολές ταινιών μονομερούς πολιτικοκοινωνικού προσανατολισμού προς “συνειδητοποίηση”; Μόνο αυτό είναι η τέχνη που “δικαιούται δια να ομιλεί” σε αντίστοιχες περιοχές; Η υπόλοιπη απαγορεύεται; Είναι σνομπ; Δήθεν; Πείτε το, μην ντρέπεστε.
3) Το πρόβλημά μας λοιπόν, για να το ξεκαθαρίζουμε, είναι πως κάποιος επιχειρηματίας θα βγάλει κέρδος και “υπεραξία”. Όλα τα υπόλοιπα που γράφονται είναι απλά συνοδευτικά, μιας και, όπως παραδεχτήκατε, η έκθεση είναι καλλιτεχνικά σχετικά ενδιαφέρουσα αυτή καθαυτή. Το κέρδος είναι που μας καίει εδώ. Κι εγώ ρωτάω: Και τι πειράζει; Ο επιχειρηματίας υποβάθμισε την περιοχή; Από το 1989 και μετά υποβαθμίστηκε; Πριν ήταν παράδεισος; Πόσο μακροπρόθεσμο είναι πια αυτό το σατανικό σχέδιο; Ήδη μου το πήγατε στα 22 χρόνια. Άντε να δούμε πότε θα γίνει Docklands η περιοχή και θα δικαιωθείτε. Αλλά ακόμα και έτσι να είναι τα πράγματα, εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες (λίγες) ελευθερίες σε αυτή τη χώρα. Αυτός κοιτάει τα συμφέροντά του, κάτι κάνει. Τις αντιπροτάσεις των κοινωνικά ευαίσθητων αρχιτεκτόνων-πολεοδόμων δεν βλέπουμε. Απόντες δεκαετίες τώρα ενώ οι πόλεις αφήνονταν να εξελιχθούν ερήμην τους, τώρα κουνούν το δάχτυλο με λογορροϊκούς αφορισμούς, αλλά χωρίς να δείχνουν κάποια άλλη διέξοδο. Υπάρχει χώρος για όλα, όλα χρειάζονται. Αυτό που ενδιαφέρει είναι να ομορφύνουν και να γεμίσουν ξανά τα σπίτια, να σπάσει η ασχήμια και η υποβάθμιση, η γκετοποίηση και η απομόνωση, να αναδειχθεί ο κτιριακός πλούτος, να γίνει ζωντανό κομμάτι της πόλης. Χωρίς ΚΑΙ την τέχνη αυτά δεν γίνονται. Τι πειράζει αν δούμε γκαλερί, εστιατόρια, μουσεία, μαγαζιά, νέους κατοίκους ανάμεσα στους παλιούς; Με δημόσια και ιδιωτική πρωτοβουλία. Η Πινακοθήκη με δημόσια χρήματα και θέληση ανακαινίστηκε νομίζω. Μας πειράζει και αυτό; Ή ας μείνουν όλα όπως έχουν αρκεί να μην κερδίσει ο κακός επιχειρηματίας; Εγώ περιμένω απάντηση από σας…
Όσο για τους “καταπιεστές” που υποτίθεται εσείς δεν αναφέρατε – ε, τι κάνει νιάου-νιάου στα κεραμίδια; Αφηνόταν να εννοηθεί. Και πολύ έντονα μάλιστα. Αλλά ας πούμε πως δεν το υπονοούσατε εσείς. Το υπονοούσε η φωτογραφία που “τυχαία” βρέθηκε σαν συνοδεία του κειμένου σας. Ας πούμε πως απαντούσα σε αυτήν για να “εκτονωθώ” και να “τα πω”, αν σας ευχαριστεί.
Παραμένει πάντως το αμέσως επόμενο θέμα που έθιξα και που, τεχνηέντως, παραλείπετε να σχολιάσετε: Κάθε δράση αυτού του είδους, κάθε γεγονός, ανήκουν αποκλειστικά σε μας, σε όλους μας, στη δημιουργικότητά μας – και είναι στο χέρι μας να αποκτήσουν το χαρακτήρα που εμείς νομίζουμε πως πρέπει να τους δώσουμε, χωρίς να τα αφήνουμε σε όσους εκπροσωπούν πράγματα με τα οποία διαφωνούμε. Δεκτό; Ή μήπως να τα απορρίψουμε δια παντώς για να μην πέσουν στα “λάθος χέρια”; Εσείς είστε οι ειδικοί, εσείς πείτε μου.

Comment from MaroBo
Time October 24, 2011 at 4:32 pm

α. Όχι δεν γενίκευσα, συνέχισα να μιλάω για το Μεταξουργείο, το ReMap και το κατά πόσο η διοργάνωση με την ταμπέλα της ένταξης στον αστικό ιστό κάνει την τέχνη προσιτή σε κατοίκους και επισκέπτες. Παρουσίασα προφίλ κατοίκων και επισκεπτών. (για εσάς δεν μπορώ να πω το ίδιο, είχατε μια ροπή προς την τρομολαγνεία: συνωμοσίες, καταπιεστές, σατανικά σχέδια)
β. Συνεχίζω να πιστεύω ότι η ιδιαιτερότητα του ReMap, να εντάσσει δλδ την έκθεση στον αστικό ιστό, δεν κάνει την τέχνη και τις συγκεκριμένες εκθέσεις πιο προσιτές από μια άλλη έκθεση που φιλοξενείται σε γκαλερί ή Πινακοθήκη. (από την αρχή δλδ αυτό ήθελα να πω)
γ. Κανείς δεν κάνει λόγo περί σατανικών σχεδίων και ότι το Μεταξουργείο είναι ή ήταν ο παράδεισος. Φυσικά τώρα δεν θα κάτσω να σας πείσω ότι δεν είμαι ελέφαντας. Αν θέλετε αντιπρόταση την επόμενη φορά που θα πάτε στην περιοχή (φαντάζομαι το 2013 για το ReMap4 ή για κάποια άλλη έκθεση) κοιτάξτε γύρω σας και δείτε 12 θέατρα πλήρως ενταγμένα τα τελευταία 15+ χρόνια στον αστικό ιστό (χωρίς να έχουν έρθει μαζικά ή κάποιος δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας να έχει επιβάλει την χρήση). Θα μπορούσε να γίνει κάτι σχετικό με αυτά; Μπορούν να πλαισιώσουν και “προβολές ταινιών μονομερούς πολιτικοκοινωνικού προσανατολισμού”…

Comment from Γιάννης
Time October 24, 2011 at 7:52 pm

Τς, τς, τς… Όταν χάνουμε την ψυχραιμία μας στην ωραία μας χώρα γινόμαστε πολύ διασκεδαστικοί…
Αφήστε που δεν απαντάμε στο 99% όσων τίθενται…

Καταρχάς ούτε ξέρετε αν πάω κάθε 2 χρόνια στην περιοχή, ούτε δικαιούστε να υπονοείτε κάτι τέτοιο. Εγώ σχολίασα ένα κείμενο που, καλώς ή κακώς, γράψατε για να το δει και να το διαβάσει κόσμος, υποβάλλοντάς το στην τυχόν κριτική. Το περιεχόμενο, το ύφος του και τις απόψεις που υποστηρίζει σχολίασα. Εσείς δεν ξέρω πού με είδατε να τριγυνάω και γνωρίζετε και τα στέκια μου. Θέλει η προκατάληψή σας εναντίον όσων έχουν αντίθετη άποψη να κρυφτεί και η χαρά δεν την αφήνει… Με την ευκαιρία, το “είναι γεγονός ότι η Αθήνα ακόμα δεν έχει τον ‘creative τόπο’ της, κάπου που να εντοπίζεται η καλλιτεχνική της κοινότητα και φυσικά η προσπάθεια δημιουργίας ενός τέτοιου τόπου ισοδυναμεί με την δημιουργία μιας κερδοφόρας επιχείρησης” μάλλον σαν γενίκευση μου φαίνεται. Κι έχει κι άλλη πιο πριν αλλά ας το αφήσουμε, πάει αυτό, πάμε παρακάτω.

Εσείς γράψατε για “άνοιγμα επιχείρησης”, “ταμπέλες”, “σκοπιμότητες”, “πολιτικές” πίσω από τη “χρήση” της τέχνης, “επιχειρηματία που κρύβεται πίσω από τη διοργάνωση” και άλλα που παραλείπω. Εδώ παραπάνω είναι, scripta manent. Για να μην μιλήσουμε για την ωραία φωτογραφία που υποδηλώνει επιχειρήσεις -σκούπα και φασιστικές πρακτικές. Μια χαρά συνωμοσιολογικά μου φαίνονται αυτά, ό,τι πρέπει να τις γνωστές εκπομπές κίτρινου τύπου – και όντως, παρόμοιες απόψεις έχουν βρει κατά κόρον τη θέση τους, όχι μόνο εκεί αλλά και σε πολύ πιο mainstream media. Κάθε άλλο παρά fringe είσαστε. Τη λέξη “τρομολαγνικά” από εκεί την ακούσατε; Τη συνηθίζουν στην τηλεόραση. Και σοβαρά τη συσχετίζετε μ’ αυτά που γράφω εγώ; Ξανα-τς, τς, τς… Εγώ απλά υπερασπίστηκα την προσωπική μου εμπειρία εκεί, που επ’ ουδενί δεν εντάσσεται στο κλίμα που περιγράφετε και στο “υπόδειγμα” που προσπαθείτε να υποστηρίξετε. Εγώ την έζησα, εγώ ένιωσα κάποια πράγματα, εγώ το ξέρω. Τουλάχιστον εγώ είδα κάποια “ποίηση” σε αυτούς τους δρόμους (εκεί δεν λένε όλοι οι “συνειδητοποιημένοι” πως βρίσκεται η ποίηση ή είναι συγκεκριμένοι οι δρόμοι που τη βρίσκεις;) και σε αυτές τις εκθέσεις.

Και τελειώνοντας: Δηλαδή όλη αυτή η διανόηση από μέρους σας ξοδεύτηκε για να πείτε μόνον πως η συγκεκριμένη διοργάνωση απλά δεν είναι κάτι περισσότερο από μια κλασική έκθεση σε μουσείο ή γκαλερί; Το “προσιτή” ήταν, το ξέρω. Ε, εντάξει βρε αδερφέ λοιπόν, γιατί αγχωθήκατε τόσο; Επειδή δεν “τέμνεται με άλλες χρήσεις”, ε; Τις οποίες εσείς με δική σας πρωτοβουλία αναφέρετε σαν (μεταξύ άλλων) Κινέζους εμπόρους, εναπομείναντες Έλληνες κατοίκους, πορνεία, διακίνηση ουσιών και(άντε) μερικά θέατρα, νομάδες και χώρους εστίασης. Πώς θα έπρεπε να τέμνεται δηλαδή; Η ιδανική τομή ποια θα ήταν; Αυτό προσπαθώ ο κακομοίρης να μου εξηγήσετε 3 σχόλια τώρα αλλά δεν το βλέπω. Πώς να βελτιωθεί η ένταξη, η διαπήδηση, η όσμωση και η αλληλεπίδραση, ώστε να δικαιούμαστε να καταδικάσουμε την παρούσα απόπειρα ως αποτυχημένη. Με workshops για παράδειγμα; Ελάτε, σας βοηθάω, πείτε κι εσείς κάτι για το ReMap 4. Αλλιώς μπορεί κάποιοι κακόβουλοι να νομίζουν πως ο μόνος στόχος ήταν να καταλήξουμε στον σχολιασμό του επιχειρηματία. Ξέρετε, να έρθουν οι hipsters νεόπλουτοι να χαζέψουν τα ερείπια, τους ιθαγενείς, να τους αρέσει η “ατμόσφαιρα” και το “τοπικό χρώμα” και να έρθουν να αγοράσουν τις επενδύσεις που στο μεταξύ θα έχει κάνει το real estate στην περιοχή… Τα λέω σωστά; Αλήθεια, η “ΚΜ-Πρότυπη γειτονιά” του ίδιου επιχειρηματία βιτρίνα δεν είναι; Γιατί είχα την εντύπωση πως είχε καταθέσει κάποιες προτάσεις για βελτιώσεις στην περιοχή, ξέρετε, για να μείνουν στους όποιους μόνιμους κατοίκους και χρήστες της περιοχής. Η’ μήπως με τη σκέψη στους επελαύνοντες νέους αγοραστές; Δεν ξέρω, τι να πω, καμιά αργυράμοιβη γραφίδα θα είμαι κι εγώ ή απλά δεν θα έχω κάτι καλύτερο να κάνω.

Πολύ φαιά ουσία και άγχος. Να προτείνω κάτι; Γιατί να μην το δουμε σαν μια θετική αρχή, σαν ένα βήμα και ξεκινώντας από εκεί ο καθένας να πατήσει και να βοηθήσει ώστε να μεταβληθεί σε ό,τι ονειρεύεται, όποιας φιλοσοφίας και προσανατολισμού. ΚΑΙ με τέτοιες διοργανώσεις, ΚΑΙ με τέτοιου είδους τέχνη. Κι ας μείνει μετά ο επιχειρηματίας με το real estate στο χέρι, αν μας πειράζει τόσο. Λέω τώρα, δεν είμαι και σίγουρος…

Comment from MaroBo
Time October 24, 2011 at 8:40 pm

Αυτό που θέλω να πω (για ακόμα μια φορά) είναι ότι ούτε ο αστικός ιστός ούτε η τέχνη είναι καλό να χρησιμοποιούνται ως δεκανίκια του επιχειρηματικού κέρδους (αυτό εκφράζει αυστηρά την προσωπική μου άποψη). Διαφωνώ με την δημιουργία αυτής της βιτρίνας ριζικά, και πιστεύω ότι καλό θα ήταν να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομα τους. Αυτό όσον αφορά τον επιχειρηματία.
Αντιπροτάσεις για το πώς μπορούν οι κάτοικοι να ενσωματωθούν και να πάρουν μέρος σε κάτι που συμβαίνει στην γειτονιά τους μπορούν να υπάρξουν πολλές, όχι μόνο από εμένα, αλλά και από άλλους φορείς. Το θέμα είναι να γίνεται κάτι που να μην περιχαρακώνεται και να τους αφήνει στο περιθώριο. Αφού όπως λέτε έχετε άποψη για την περιοχή θα βλέπετε ότι κανείς από τους κατοίκους δεν συμμετέχει σε όλο αυτό. Το ιδιωτικό κεφάλαιο θα μπορούσε να είχε επενδυθεί στην αναβάθμιση ή δημιουργία ελεύθερων αστικών χώρων, εκεί αρχίζουν και υπάρχουν οι ‘τομές των δικτύων’ (πάλι προσωπική άποψη). Ο ελεύθερος χώρος μπροστά από την Πινακοθήκη και την Οικία Δουρούτη έχει μετατραπεί σε πάρκινγκ και σε χώρο για πολλά τραπεζοκαθίσματα. Εκεί χάνεται η όποια διάθεση μας για αναβάθμιση;
Από την συζήτηση αυτή μπορεί να έβγαιναν πολύ περισσότερα πράγματα, αλλά και χωρίς γενικεύσεις από μέρους σας για πολιτικούς χώρους και φορείς στους οποίους φαντάζεστε ότι ανήκω ή ακόμα και να εκπροσωπώ. Μέχρι στιγμής έχω μιλήσει με πραγματικά γεγονότα και δεν νομίζω ότι έχω βγάλει συμπεράσματα που βασίζονται στην σφαίρα του φαντασιακού. Επίσης αγχωμένη δεν είμαι και διαθέτω ψυχραιμία (τα σχόλια σας περί εκπομπών κίτρινου τύπου και mainstream media δεν νομίζω ότι προάγουν την συζήτηση γι’ αυτό και δεν με επηρεάζουν).
Θετικό είναι ότι μπορεί να ξεκινήσει συζήτηση για το Μεταξουργείο με συμμετέχοντες ΟΛΟΥΣ, όχι η διοργάνωση.
ΥΓ. Επιχειρήσεις σκούπα γίνονται συνέχεια στην περιοχή. Επίσης πραγματικό γεγονός.

Comment from Γιάννης
Time October 26, 2011 at 12:41 am

Και αυτό που θέλω να ρωτήσω εγώ είναι (για ακόμη μία φορά): Είναι ΚΑΙ η τέτοιου είδους τέχνη ή όχι ένας τρόπος συνάντησης και “τομής” μεταξύ των κατοίκων της περιοχής και της υπόλοιπης πόλης; Ένας τρόπος να βγουν οι γειτονιές αυτές από την απομόνωση και την υποβάθμιση ή όχι; Ή μήπως μόνο αν αναπλαστεί ένα άδειο οικόπεδο και γίνει πλατειούλα ή παιδική χαρά θα έχουμε το ίδιο αποτέλεσμα αυτόματα; Φτάνει μόνο αυτό και λύνονται όλα;(Εξάλλου, όπως ανέφερα παραπάνω αλλά πέρασε κι αυτό στα ψιλά, και ο ίδιος “ύποπτος” επιχειρηματίας μέσω του “Πρότυπη Γειτονιά” δεν είχε υποστηρίξει αναπλάσεις, πεζοδρομήσεις κτλ;)Σκέτες αναπλάσεις χωρίς αναζωογόνηση της κινητικότητας, ποικίλων δραστηριοτήτων και της κατοικίας έχουν αποτύχει παγκοσμίως. Κι αυτό γεγονός. Ούτε η πεζοδρόμηση (η οποία θεωρείται από τις άριστες) Δ. Αρεοπαγείτου και Απ. Παύλου δεν θα πετύχαινε αν δεν ήταν το “σκηνικό”, η “βιτρίνα” όπως τόσο υποτιμητικά την περιγράφετε, όπου βιτρίνα βλέπε στην συγκεκριμένη περίπτωση τους αρχαιολογικούς χώρους, τη νεοκλασική και παραδοσιακή αρχιτεκτονική ΚΑΙ τα καφέ και τα μουσεία-γκαλερί (πχ Ηρακλειδών). Και ο ΚΜ έχει το αντίστοιχο “σκηνικό” του όπως και κάθε άλλη περιοχή τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της που μας κάνει ουσιαστικά όλους τουρίστες στην πόλη μας, σε όποια συνοικία επισκεπτόμαστε – είτε έχει εκθέσεις τέχνης είτε όχι – αν έχουμε μάτια ανοιχτά που ξέρουν να εντοπίζουν και να συγκινούνται από όμορφες εικόνες.Ή μήπως εξακολουθείτε να επιμένετε πως δεν έχουν θέση οι κάτοικοι των άλλων περιοχών της πόλης στον ΚΜ; Δηλαδή αν ήταν υπερτοπικό πάρκο τι θα λέγατε; Δεν θα ‘πρεπε να έρχεται κόσμος από, ας πούμε, τη Νέα Σμύρνη; Από πότε η κινητικότητα (και η κοινωνική κινητικότητα) είναι κάτι κακό; Αν ήταν εμπορική αγορά η περιοχή οι ιδιοκτήτες των καταστημάτων δεν θα ήθελαν να αναβαθμίσουν την εικόνα της για να αυξήσουν την επισκεψιμότητα άρα και τα έσοδά τους; Δηλαδή το κέρδος τους; Κι ας μην ήταν τόσο ισχυροί επιχειρηματίες όσο ο συγκεκριμένος; Από πού και πάνω το τόσο μισητό πια κέρδος αρχίζει να συγκεντρώνει την μήνιν σας;

Και γιατί πια αυτή η εμμονή με το ότι η εκδήλωση είναι περιχαρακωμένη και αποκλείει a priori τους μόνιμους κατοίκους ή τις όποιες κοινωνικές ομάδες από τη συμμετοχή; (πέρα από το ότι, στην δύσκολη κατάσταση που βιώνουν, δεν θέλουν ή δεν προλαβαίνουν να ενδιαφερθούν γι΄αυτήν). Είδατε δηλαδή κάποιον τέτοιο μηχανισμό αποκλεισμού στην εκδήλωση συγκεκριμένα, μιας που τόσο επαίρεστε πως μιλάτε με γεγονότα; (Οι σκούπες γίνονταν έτσι κι αλλιώς, και όχι μόνο εκεί, γι’ αυτό λέω πως μπερδεύετε άσχετα μεταξύ τους πράγματα). Είναι δωρεάν και οι πόρτες ανοιχτές, είναι διεσπαρμένη σε όλη τη γειτονιά. Ίσως θα έπρεπε να έχει γίνει ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ σε αυτή την περιοχή κάποια δράση που να προσκαλεί με μεγαλύτερη ένταση τους μόνιμους κατοίκους, αλλά, σε σχέση με μια όποια εκδήλωση τέχνης όπου αλλού, το ReMap δεν έκανε εδώ κάτι ΛΙΓΟΤΕΡΟ. Αν θα μπορούσε, λόγω της ειδικής ευαισθησίας της περιοχής, να κάνει κάτι ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ, αυτό είναι θέμα προς συζήτηση και συμφωνώ, αλλά πόρρω απέχει από το να μας επιτρέπει τέτοιους αφορισμούς σχετικά με τα κίνητρα και τους σκοπούς του ή ακόμα και το ίδιο το νόημα ύπαρξής του αυτό καθαυτό.

Βλέπετε, δεν θα μπορούσε να με ενδιαφέρει λιγότερο σε ποιο χώρο ανήκετε, αν ανήκετε, γεγονός που δεν με αφορά κιόλας. Αυτά που υποστηρίζετε και η νοοτροπία που τα συνοδεύει με ενδιαφέρουν, το κλίμα που καλλιεργούν, επανεπιβεβαιώνοντας ένα κυρίαρχο μοτίβο, μια μονομέρεια σκέψης. Γενικεύσεις δηλαδή, που στη συζήτηση αυτή μόνο δική σας συμβολή ήταν, όσο κι αν σας βολεύει να διατρανώνετε το αντίθετο.

Και, για να τελειώνουμε, εγώ ξέρω πως, αν κάποιος θεωρεί πως η ανακύκλωση είναι καλό πράγμα, την κάνει χωρίς “ναι μεν αλλά…”. Αν κάποιος κακός επιχειρηματίας κερδίζει από την ανακύκλωση, πάμε να αλλάξουμε ΑΥΤΟ, αν μας ενοχλεί, δεν καταδικάζουμε συνολικά την ανακύκλωση ως δεκανίκι του κέρδους. Δηλαδή αν κάποιος κακός (villain)προσπαθήσει να κατακτήσει τον κόσμο δηλητηριάζοντας τις καραμέλες, η λύση είναι να τις απογορεύσουμε δια παντός ως όργανα του παγκόσμιου κατεστημένου; Γι’ αυτό ρωτάω και ξαναρωτάω: η κίνηση αυτή καθαυτή είναι προς τη σωστή κατεύθυνση ή όχι; Η τέχνη χρησιμεύει; Έχω αυτή την κακή συνήθεια, να επιμένω αν δεν λαμβάνω απάντηση.
Όσο για τα τραπεζοκαθίσματα, θα ομόρφαιναν οποιαδήποτε γωνιά ιστορικού κέντρου από αυτές που βλέπουμε στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις και μας τρέχουν τα σάλια – αλλά στην Ελλάδα ΠΑΝΤΟΥ τα τραπεζοκαθίσματα υπερβαίνουν κάθε όριο, μετατρεπόμενα σε κατάληψη και απομύζηση δημόσιου χώρου. Δεν ξέρω αν φταίει ο “επιχειρηματίας” γι’ αυτό, μάλλον οι “ελάσσονες” μιμητές του που, όπως παντού, πάνε να εκμεταλλευτούν τη δυναμική όσο πάει να δημιουργηθεί. Γι’ αυτό όμως δεν φταίει σίγουρα μια έκθεση τέχνης. Εκτός αν είμαστε τόσο μοιρολάτρες (κάτι που νομίζω πως διακρίνω πίσω από τη φαινομενική “μαχητικότητα” και “κριτική”) που πιστεύουμε πως δεν υπάρχει άλλος δρόμος και οι γκαλερί οδηγούν αναπόφευκτα στα ανεξέλγκτα τραπεζοκαθίσματα λόγω κάποιου ακατάλυτου φυσικού νόμου. Ε, δεν νομίζω. Έχουμε ελευθερία δράσης και επιλογής, πέρα από τους εύκολους αφορισμούς, ώστε και αναβάθμιση να έχουμε και “γκαζοποίηση” να μην γίνει. Ξαναλέω: στο χέρι μας (σας) είναι.

Και μην ανησυχείτε: η συζήτηση μια χαρά ενδιαφέρουσα είναι. Φέρνει στην επιφάνεια πολλά και χρήσιμα…

Comment from MaroBo
Time October 26, 2011 at 10:31 am

Λοιπόν, αρχικά να σας πω ότι συμφωνώ με το γεγονός ότι η αναβάθμιση θα ήταν καλό να γίνει μέσα από δίκτυο χρήσεων που να ενταχθούν στον αστικό ιστό. Αλλά από που και ως πού πρέπει αυτή η χρήση να είναι η μοντέρνα τέχνη και να έρθει τόσο μαζικά σχεδόν να ‘καταλάβει’ την περιοχή (την λέξη την χρησιμοποιώ μεταφορικά, δεν υπονοώ συνωμοσία). Πιστεύετε ότι οι μετανάστες ή οι τσιγγάνοι που μένουν στην περιοχή έχουν ενταγμένη μέσα στην κουλτούρα τους την μοντέρνα τέχνη; Ή ότι οι επισκέπτες των οίκων ανοχής της περιοχής μετά την επίσκεψη τους θα έβλεπαν με άνεση και μια έκθεση μοντέρνας τέχνης; Με αυτό τον τρόπο απλά φέρνουμε κόσμο να κυκλοφορήσει στην περιοχή (το οποίο εγώ δεν το μάχομαι, ξαναδιαβάζω ό,τι έχω γράψει και δεν μπορώ να καταλάβω που αφήνω να εννοηθεί ότι θέλω τείχη γύρω από την περιοχή). Βέβαια μπορεί να μου πείτε ότι δωρεάν είναι, ελεύθεροι είναι να πάνε να τις δούνε, δεν τους αποκλείει κανείς. Εγώ όσες φορές πήγα γιατί δεν είδα κανέναν; Δεν πήγα τις σωστές ώρες και μέρες; (το ότι το ReMap θα μπορούσε ενδεχομένως να πάρει και άλλο χαρακτήρα και να κάνει ένα μεγαλύτερο άνοιγμα προς την γειτονιά είναι απολύτως θεμιτό, αλλά δεν ξέρω όταν απευθύνεσαι και στην γειτονιά πώς φέρνεις και επενδύσεις και κέρδος;). Η ΚΜ Πρότυπη γειτονιά και ο Τσάκωνας (γτ ύποπτος; ίσως ήταν λάθος το ρήμα που είχα χρησιμοποιήσει ‘κρύβεται’, όλοι τον ξέρουμε) γιατί δεν προχωρούν και στις άλλες προτάσεις που έχουν κάνει; Εγώ ό, τι αντιπρόταση σας έκανα όλες τις μειώσατε ως ούτε καν fringe ή πλατειούλες (παρόλο που σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις μια και μόνο “πλατειούλα” ήταν ικανή για να φέρει κόσμο στην περιοχή). Ξέρουμε ότι οποιασδήποτε έκτασης χειρονομία θα είναι φορέας εξευγενισμού, ακόμα και εμείς που συζητάμε πάνω στο θέμα είμαστε φορείς εξευγενισμού, δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι για αυτό.
Θέλουμε και τον κόσμο του Μεταξουργείου και τον εκτός Μεταξουργείου. Σας το είπα και πιο πάνω, όλους.
Τώρα κανονικά θα πρέπει με επιχειρήματα να αναιρέσω τα υπόλοιπα που λέτε περί μοιρολατρίας, μονομέρειας, για όργανα παγκόσμιου κατεστημένου, για το ότι συνδύασα τραπεζοκαθίσματα με γκαλερί (ακόμα δεν καταλαβαίνω πώς προέκυψε ο συλλογισμός)..αλλά θα σταθώ στις καραμέλες. Καλές. Γλυκές, παρόλο δηλητηριώδεις.

Comment from Γιάννης
Time October 27, 2011 at 9:59 pm

Βλέπετε, περιστρέφεστε τόσο πολύ γύρω από τις αντιφάσεις των προσχηματισμένων σας απόψεων, που επανέρχεστε συνεχώς στα ίδια και δεν μπορούμε να βγάλουμε άκρη.
Λέτε, “όταν απευθύνεσαι και στην γειτονιά πώς φέρνεις και επενδύσεις και κέρδος;”. Και μετά με μέμφεστε για το χαρακτηρισμό “μονομέρεια σκέψης”. Ε, φαίνεται πως θεωρείτε αδύνατον να συνδυαστούν αυτά τα δύο. Ή ο φτωχός πλην τίμιος οικοδόμος αλά Ξανθόπουλος ή αδηφάγος επενδυτής. Κι όμως. Πολλά ιδιωτικά μουσεία (το ξέρω πως δεν είναι ακριβώς το ίδιο, αντίστοιχο παράδειγμα δίνω) οργανώνουν εκπαιδευτικές επισκέψεις, απευθύνονται σε οικογένειες, και έχουν και τα εισητήρια και τα πωλητήριά τους και οι περιοχές γύρω τους μπορεί να αναβαθμιστούν, ανάλογα με τα κίνητρα του αντίστοιχου “επιχειρηματία”. Οι αξίες ακινήτων γύρω από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης (ό,τι και να πιστεύει κανείς γι’ αυτό, σας παρακαλώ μην το πάτε εκεί, ας μου επιτρέψετε κι εμένα να έχω μια προκατάληψη, μακάρι να κάνω λάθος, για το ποια θα είναι η άποψή σας σχετικά με αυτό και μετά θα πλατειάσουμε) ανέβηκαν κατακόρυφα, κι ας ήταν ο “επιχειρηματίας” το Δημόσιο σε αυτή την περίπτωση. Και δεν φαντάζομαι να θέλετε να ισχυριστείτε πως η “επένδυση” έγινε γι’ αυτό το λόγο. Και γύρω από τους σταθμούς Μετρό και την Αττική Οδό ανέβηκε, αλλά μάλλον ούτε εκεί ήταν αυτό το κίνητρο, τι λέτε; Όλες οι κινήσεις τέτοιου είδους φέρνουν τέτοια αποτελέσματα, να μην γίνονται καθόλου; Ο Καλατράβα, ας πούμε, πιστεύει πως αυτό μπορεί να το κάνει, συμβολικά, μια εντυπωσική, αρμονική, όμορφη πεζογέφυρα. Στο Μπιλμπάο το έκανε το Γκούγκενχαϊμ, σαν αρχιτεκτονική ατραξιόν. Ας πούμε λοιπόν πως μια τέτοια “γέφυρα” είναι και το όποιο ReMap, πολύ καλύτερη από οποιαδήποτε επιφανειακή ατραξιόν. Αν κάθε κίνηση είναι “εξευγενισμός” τότε ή δεν είναι αρνητικός αυτός ο όρος ή δεν πρέπει να κάνουμε τίποτα. Πείτε μου εσείς. Φαίνεται να μην έχετε αποφασίσει.

Ξέρετε, είναι ολοφάνερο πως έχετε ένα θέμα με την μοντέρνα και σύγχρονη τέχνη. Το “αλλά από που και ως πού πρέπει αυτή η χρήση να είναι η μοντέρνα τέχνη και να έρθει τόσο μαζικά σχεδόν να ‘καταλάβει’ την περιοχή” αυτό υποδηλώνει Προφανώς τη θεωρείτε ελιτίστικη, δυσνόητη, αυτοαναφορική, δεν ξέρω, εσείς πείτε μου, μην σας υποκαθιστώ. Εγώ διαφωνώ. Πιο κάθετα δεν γίνεται. Για μένα η σύγχρονη τέχνη αναμειγνύεται τόσο πολύ με το καθημερινό αντικείμενο και την ατομική εμπειρία, που είναι προσιτή σε όλους, με το ανοιχτό της πρόγραμμα, τους ελεύθερους συνειρμούς, τη διαισθητικότητά της, στον καθένα με τη δική του προσέγγιση και ερμηνεία, χωρίς να χρειάζεται πάντα τεράστιο γνωστικό υπόβαθρο για να έρθει κοντά μας. Μιλάει για την πολυπλοκότητα, τη σχετικότητα, την πολλαπλότητα του σύγχρονου κόσμου καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο ρεύμα της. Είναι συμβατή με το δημόσιο χώρο, αλληλεπιδρά με αυτόν με πρωτοτυπία και έκπληξη, αλληλεπιδρά με την ποιοτική σύγχρονη αρχιτεκτονική, είναι ελευθερία, και η παρουσία της δεν βλάπτει το “γνήσιο” ή “λαϊκό” στοιχείο που τόσο φαίνεται να σας ενδιαφέρει μήπως μιαθούν. ΕΝΤΑΣΣΕΤΑΙ στον ιστό, αυτό προσπαθώ να σας πω τόσες μέρες τώρα, είναι ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ του ιστού, μαζί με υπαίθρια μουσική, τέχνη του δρόμου, παζάρια, έθνικ γιορτές, ανοιχτά σινεμά, φεστιβάλ, υπαίθρια γλυπτική. ΜΑΖΙ με όλα αυτά. H τέχνη είναι (προσωπική άποψη δεν είπαμε;) η πιο “δημοκρατική” ίσως μορφή gntrification που θα μπορούσε κανείς να βρει. έτσι που το όριο πια μεταξύ πραγματικότητας και τέχνης ΕΙΝΑΙ ουσιαστικά το θέμα της τέχνης σήμερα, ο κάθε θεατής μπορεί να είναι καλλιτέχνης και όλα να είναι τέχνη. Πιο δημοκρατικό απ’ αυτό δεν…

Λέτε για τους μετανάστες και τους νομάδες και τους επισκέπτες των οίκων ανοχής λες και η περιοχή είναι ΜΟΝΟ ΑΥΤΟ και δεν μπορεί ή δεν πρέπει να γίνει ΚΑΙ κάτι άλλο, λες και ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ για κάποιο λόγο να γίνει και κάτι άλλο. Κάτοικοι κάθε κοινωνικής διαστρωμάτωσης και πολιτισμικών καταβολών μένουν και σε άλλες περιοχές. Να κλείσουμε δηλαδή το ΕΜΣΤ στο Ωδείο ή, ακόμα περισσότερο, όταν μεταφερθεί στη Λ. Συγγρού σε ό,τι απέμεινε από το κτίριο του Φιξ, επειδή μπορεί να ειπωθεί πως δεν είναι συμβατό με τις προτιμήσεις των περισσότερων κατοίκων της περιοχής; Το Ισλαμικής Τέχνης επειδή δεν κυριαρχεί το ισλαμικό στοιχείο εκεί που βρίσκεται το κτίριο; Να κλείσουμε το χώρο της Ακαδημίας Πλάτωνος επειδή στην περιοχή τώρα επικρατεί ένας πληθυσμός που οι πολιτιστικές καταβολές του δεν έχουν καμία σχέση με τον αντίστοιχο των αρχαίων Αθηναίων; Ή κάποιο σινεμά; έχουν σινεμά στους καταυλισμούς; Είναι λογική αυτή; Αυτό που λέτε είναι τουλάχιστον, πώς να το πούμε, άστοχο, σε μια ανοιχτή κοινωνία. Είναι δηλαδή ανίκανοι να βρουν κάτι το νοηματοδοτούμενο, κάτι το ενδιαφέρον έστω, ΟΛΟΙ όσοι ανήκουν σε αυτές τις κοινωνικές ομάδες σε μια έκθεση μοντέρνας τέχνης; Ούτε αν υποθέσουμε θεωρητικά πως κάποια στιγμή δεν θα είχαν βιοποριστικό πρόβλημα και άλλες, πολύ πιο πιεστικές ανάγκες; Τους βάζουμε την ταμπέλα; Το μόνο σίγουρο πάντως είναι πως αν δεν υπάρχει κάτι δεν μπορείς να το επισκεφθείς. Αν μια περιοχή έχει μόνο σούπερ μάρκετ θα πας στο σουπερ μάρκετ, αν έχει μόνο οίκους ανοχής θα πάνε όσοι θέλουν να επισκεφθούν οίκους ανοχής. Αν υπάρχει έκθεση τέχνης και θέλεις και μπορείς, πας και στην έκθεση τέχνης. Λέγονται επιλογές και είναι καλό να υπάρχουν.

Εσείς ουσιαστικά ζητάτε, σας το είπα ήδη πολλές φορές, μεταναστευτική πολιτική, κοινωνική πολιτική, σπάσιμο της συγκέντρωσης ανθρώπων αναγκαστικά σε ίδιες περιοχές με βάση την προέλευση ή τις κοινωνικές καταβολές τους ή τις οικονομικές δυνατότητές τους. Αυτό θα λύσει το πρόβλημα. Γιατί φυσικά μια έκθεση μόνη της αποκλείεται να το κατορθώσει απευθείας, μόνο εμμέσως, με την αναβάθμισης μιας περιοχής μπορεί αυτό σιγά-σιγά να συμβεί. Με την προϋπόθεση ότι οι τωρινοί χρήστες της περιοχής δεν θα εκδιωχθούν για να αντικατασταθούν από άλλους αλλά θα αναμειχθούν, ναι, ΚΑΙ με τους “δήθεν”, τους hipsters, τους ντόπιους, τους όποιους θεωρείτε, αν θεωρείτε, ψευτοκουλτουριάρηδες ή όποιους άλλους. Εκτός αν αυτό το θεωρούμε “παγκοσμιοποίηση”, “κοσμοπολιτισμό”, “εξαφάνιση των ιδιαιτεροτήτων” ή κάτι τέτοιο, αλλά μου είπατε πως δεν είστε οπαδός των θεωριών συνωμοσίας οπότε σας πιστεύω… Γι’ αυτό σας λέω ότι μπλέκετε άσχετα μεταξύ τους θέματα, που το ένα δεν αποκλείει το άλλο.

Όσο για τα τραπεζοκαθίσματα, ενώ μιλάγαμε για το τι είδους αναβάθμιση μπορεί να φέρουν εκδηλώσεις σαν το ReMap και ο επιχειρηματίας που τις προωθεί, σημειώσατε “Το ιδιωτικό κεφάλαιο θα μπορούσε να είχε επενδυθεί στην αναβάθμιση ή δημιουργία ελεύθερων αστικών χώρων, εκεί αρχίζουν και υπάρχουν οι ‘τομές των δικτύων’ (πάλι προσωπική άποψη). Ο ελεύθερος χώρος μπροστά από την Πινακοθήκη και την Οικία Δουρούτη έχει μετατραπεί σε πάρκινγκ και σε χώρο για πολλά τραπεζοκαθίσματα. Εκεί χάνεται η όποια διάθεση μας για αναβάθμιση;”. Επειδή δεν ταιριάζει στο επίπεδό σας να τα έχετε μπλέξει τόσο πολύ, υπέθεσα πως αυτά τα δύο συνδέονταν, γι’ αυτό και τα συνέδεσα. Πως δηλαδή τέτοιου είδους δραστηριότητες ευνοούν την ανάπτυξη επιχειρήσεων με τραπεζοκαθίσματα που καταλαμβάνουν δημόσιο χώρο. Έκανα τέτοιο λάθος; Δεν θέλατε να πείτε αυτό; Ανέφερα και το προηγούμενο στο Γκάζι, γιατί αποτελεί τυπικό παράδειγμα που αναφέρουν “ομόδοξοί” σας όταν σχολιάζουν αρνητικά το φαινόμενο gentrification, όπου, υποτίθεται, τα θέατρα, τις γκαλερί, τους χώρους μουσικής, τους πολυχώρους, τις εκθέσεις, ακολουθούν με μαθηματική ακρίβεια τα διασκεδαστήρια, τα lofts, τα καφέ-μπαρ, η εστίαση και τα τραπεζοκαθίσματα. Αν κατάλαβα λάθος λυπάμαι, αν και δεν το νομίζω…
Με την ευκαιρία, όπως επανέλαβα πιο πάνω, η τέχνη ΔΕΝ αποκλείει ελεύθερους δημόσιους χώρους, ποού το είδατε αυτό, τους πλουτίζει, λειτουργεί σαν “κοινωνικός πυκνωτής” δραστηριοτήτων, μην σας πω ότι ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ελεύθερο δημόσιο χώρο. Με προϋπόθεση πως ενοούμε τον όρο “δημόσιος¨με ανθρώπινο τρόπο και όχι με κάποια διαστρεβλωμένη, αγκυλωμένη, συνθηματολογική χρήση του. Εκεί πάει και το “πλατειούλα”

Δεν έχω καταλάβει αν είστε αρχιτέκτων, πολεοδόμος, πολ. μηχανικός, καλλιτέχνις ή απλά σας παθιάζουν αυτά τα θέματα στον ελεύθερο χρόνο σας, πολύ από τον οποίο σας έχω κλέψει μάλλον εδώ. Αν είστε όμως αρχιτέκτων-πολ. μηχανικός, κρίνοντας και από τον χώρο στον οποίο επιλέξατε να δημοσιεύσετε, θα σας πρότεινα να σχεδιάσετε εσείς αυτό που ονειρεύεστε για την περιοχή. Κοινωνικά κέντρα, αναπλάσεις νεοκλασικών-παραδοσιακών κατοικιών, πρωτοποριακό σχεδιασμό ενταγμένο στο αστικό κενό, ελεύθερο χώρο που να ξεφεύγει από τον κλασικό, παρωχημένο, “εργολαβικό” σχεδιασμό που έχει ταλανίσει τον αντίστοιχο τομέα δεκαετίες τώρα, επαναλαμβάνοντας έως απηυδήσεως πρότυπα πλατείας χωριού. Τίποτα δεν σας εμποδίζει, σίγουρα όχι το όποιο ReMap. Μην αναλώνεστε για ένα τέτοιο θέμα σε θεωρητικό λόγο αντίστοιχης κοπής, που σίγουρα είναι το μόνο που δεν λείπει από την ελληνική…βιβλιογραφία. Και όσο μονομερής κι αν είστε μερικές φορές, συγχωρείστε αφού σας άρεσαν οι καραμέλες…