περί εσωστρέφειας
Οι σκέψεις περί εσωστρέφειας και σχετικά με το πόσο και αν είναι καλή/κακή στην αρχιτεκτονική, στο ζήτημα δημόσιου/ιδιωτικού ξεκίνησαν από μία κριτική για ορισμένα από τα πρώτα έργα του Gehry από τον Mike Davis στο βιβλίο του “Πέρα από το Blade Runner, Αστικός έλεγχος – Η οικολογία του φόβου”.
“Κανένας αρχιτέκτονας πρόσφατα δεν εργάστηκε τόσο πολυμήχανα πάνω στη λειτουργία της αστικής ασφάλειας ή δεν ασπάστηκε τόσο αδίστακτα το επιγενόμενο frisson όσο ο τιμημένος με το Βραβείο Pritzker του Λος Άντζελες, Frank Gehry, ένας από τους βασικούς imagineers (με την έννοια της disney) της νέας λατρείας που σφράγισε τη δεκαετία του 1990. Έχει μια ιδιαίτερη έφεση στην πολυσυλλεκτικότητα, όχι απλώς ανάμεσα στα παλαιότερα, ασαφώς ριζοσπαστικά και τα σύγχρονα, στη βάση τους κυνικά στυλ.”
Κάπως έτσι ξεκινάει την κριτική του ο διάσημος αμερικάνος και συνεχίζει λέγοντας:
“Και όμως, το πιο καλό χαρτί που παίζει ο Gehry ίσως να είναι απλώς και μόνον ότι εκμεταλλεύεται απροκάλυπτα ορισμένα ακατέργαστα αστικά περιβάλλοντα, και ενσωματώνει κραυγαλέα στο έργο του τις πιο κοφτερές τους αιχμές και τα θρύψαλά τους ως ισχυρά αναπαραστασιακά στοιχεία.”
Για να καταλήξει στο θέμα της εσωστρέφειας με τις προεκτάσεις που ο ίδιος προσθέτει λέγοντας:
“Ένα πολύ πρώιμο παράδειγμα του νέου αστικού ρεαλισμού του Gehry ήταν η λύση που έδωσε το 1964 στο πρόβλημα της ένταξης υψηλών αξιών ακινήτων και πολυτελών χώρων στις υποβαθμισμένες γειτονιές. Το δικό του Danziger Studio στο Χόλλυγουντ είναι ένα πρωτόποριακό παράδειγμα που ενέπνευσε ένα ολόκληρο είδος από “stealth houses” στο Λος Άντζελες, που απέκρυπταν τις πολυτελείς τους αρετές με προσόψεις προλεταριακές ή γκανγκστερικές. [...] Τα περιτειχισμένα συγκροτήματα και οι περιτειχισμένες πόλεις του Gehry, με άλλα λόγια, προσφέρουν πολύ δυνατές μεταφορές για την απόσυρση από τον δρόμο και την εσωστρέφεια του χώρου που χαρακτήρισε την αντίδραση των σχεδιαστών απέναντι στις ταραχές των πόλεων της δεκαετίας του 1960.”
Οι προβληματισμοί του Davis προστέθηκαν στην αντίληψη που κυριαρχεί περισσότερο στην επαρχία περί αυλής και ημι_δημόσιου/ημι_ιδιωτικού χώρου του σπιτιού, τουλάχιστον της επαρχίας που εγώ βίωσα και αυτής που θεωρεί δεδομένο και αυτονόητο το σπίτι (όπως περίπου στα αμερικάνικα προάστια) να έχει την αυλή στον δρόμο, ανοιχτή, προσβάσιμη και με οπτική επαφή στη γειτονιά, στο πεζοδρόμιο, στην κίνηση και στην υπόλοιπη ζωή της πόλης. Όχι πως δεν υπάρχουν διαβαθμίσεις ιδιωτικότητας και στους ανοιχτούς χώρους, όπως και στον τρόπο χειρισμού των ανοιγμάτων, όπου κανένα πρόβλημα δεν υπάρχει στο να στραφούν μεγάλα στον δρόμο.
Τέλος, ήρθε το courtyard house στον Καναδά. Που είναιπολύ ενδιαφέρον, με υπέροχες ποιότητες σε όλες τις διαστάσεις και στις μορφές του, που είναι όμως εσωστρεφές. Που γυρίζει την πλάτη του στον δρόμο, στον δημόσιο χώρο, στην πόλη τελικά.
Related Posts: Περί αναγκαίων ερειπίων scanscape όριο/limit

