ελεύθερο.γραμμικό σχέδιο
Με την ευκαιρία (και με τη σειρά) που οι υποψήφιοι για την εισαγωγή στις αρχιτεκτονικές σχολές της χώρας (όπως επίσης και για αρκετές ακόμα σχολές που τα απαιτούν) δίνουν τα εν λόγω ειδικά μαθήματα, μερικές σκέψεις για την χρησιμότητά τους, μερικές ιδέες που κάποια στιγμή πρέπει να αποτελέσουν αφορμή συζήτησης, πόσω μάλλον όταν βρισκόμαστε στη μέση μιας εκπαιδευτικής αναρρύθμισης (προφανώς και δεν τολμάω να μιλήσω για αναβάθμιση). Για να πάψουν να διαιωνίζονται καταστάσεις άκαιρες και άκυρες. Ελεύθερο. Ένα σχέδιο που για την αρχιτεκτονική έχει σημασία καταρχήν στην προσπάθεια αντίληψης του χώρου και απόδοσής του (κυρίως όταν πρόκειται για μη κτισμένο). Ένα σχέδιο που οφείλει, άρα, να αντιστοιχεί σε σωστά δεδομένα. Όπως αποστάσεις, μεγέθη, συγκριτικά και απόλυτα, γιατί αλλιώς η απόδοση δεν αντιστοιχεί στο θέμα, δίνει μια αντίληψη λανθασμένη, και δεν εκπληρώνει τον σκοπό του. Πώς να αποδοθεί σωστά ένα θέμα αν ο μαθητής δεν έχει διδαχτεί ποτέ -ούτε προβλέπεται- βασικές αρχές της προοπτικής;
Όταν δεν μπορεί να καταλάβει έννοιες όπως το σημείο φυγής ή ο ορίζοντας. Η περίπου απόδοση ενός αντικειμένου δεν μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά τον υποψήφιο, πέρα από το να του δώσει κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις σχετικά με τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε -περισσότερο εικαστικά και λιγότερο αρχιτεκτονικά- ένα θέμα. Και που τον παραπλανούν και τον ταλαιπωρούν τα ένα-δύο πρώτα χρόνια της σχολής.
Μέχρι το μάθημα των γεωμετρικών απεικονίσεων (τουλάχιστον στην αθήνα έτσι ονομάζεται) οπότε και διδάσκεται η προοπτική απεικόνιση ενός θέματος, ενός αντικειμένου, ενός κτιρίου, με βάση γραμμικών σχεδίων. Κατόψεων, όψεων και τομών. Και σε καμία περίπτωση δεν εννοώ να αντικατασταθεί το ένα από το άλλο. Αλλά θεωρώ τουλάχιστον απαραίτητο στην αρχή της οποιαδήποτε εκπαίδευσης για αυτή την υπέροχη μέρα της εξέτασης του ελεύθερου σχεδίου να υπάρχουν μερικές ώρες αφιερωμένες σε ζητήματα προοπτικής.
Γραμμικό. Η απόλυτη παράνοια, επειδή το να αντιγράφεις σχέδια δεν έχει νόημα, το να χρησιμοποιείς πενάκια επίσης έχει σημασία ελάχιστη, το να μαθαίνεις να μετράς γράμματα και τίτλους με συγκεκριμένους κανόνες είναι απλά ηλίθιο. Και εξηγώ. Στο γραμμικό σχέδιο στο οποίο εξετάζονται οι υποψήφιοι ελάχιστη σημασία έχει αν κάποιος καταλαβαίνει τι αντιγράφει. Μοναδικό κριτήριο αξιολόγησης είναι η σωστή τοποθέτηση στο χαρτί των γραμμικών σχεδίων και η σωστή χρήση των πενακίων. Δεν ενδιαφέρει κανέναν αν μπορεί ο εξεταζόμενος να αντιληφθεί που κόβει η τομή, γιατί οι προβολές είναι αυτές που είναι, γιατί στο ένα βάζουμε χοντρή γραμμή και στο άλλο λεπτή.
Μπορώ να αντιληφθώ την σημασία που έχει το να μαθαίνει κανείς να σχεδιάζει με ραπιδογράφους. Και σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να αντιπαρέλθω στην γοητεία του σχεδίου στο χέρι, ένα σχέδιο που όταν είναι δουλεμένο σωστά μόνο θετικό μπορεί να είναι, μόνο ευαισθησία μπορεί να εκπέμψει. Και διάθεση για δουλειά.
Παρολ’ αυτά δεν είναι αυτό το σχέδιο που διδάσκεται στα σχολεία (στα φροντιστήρια, έστω). Το πενάκι μαθαίνει να το δουλεύει ένας υποψήφιος παπαγαλίστικα, ακόμα και αυτό. Να προσέχει μήπως στάξει, να φροντίσει να χρησιμοποιήσει τα σωστά πάχη, σύμφωνα με την φωτοτυπία που αντιγράφει, χωρίς καμία δυνατότητα αυτοσχεδιασμού, χωρίς, άρα, καμία περίπτωση ανάπτυξης δημιουργικότητας. Όπως ένας μαθητής μπορεί να λύσει ένα μαθηματικό πρόβλημα με περισσότερους από έναν τρόπους, αναπτύσσοντας πέρα από αυτοματισμούς και δημιουργικότητα, στυλ και τελικά άποψη, το ίδιο θα έπρεπε να ισχύει και στο γραμμικό σχέδιο. Ή τουλάχιστον μέχρι κάποιο βαθμό, γιατί μπορώ να αντιληφθώ ότι όταν τα πράγματα ξεφεύγουν από την αντικειμενικότητα, τότε η αξιολόγηση δυσκολεύει και γίνεται αναξιόπιστη.
Για να μην σχολιάσω τις πιθανότητες κάποιος επιτυχών σε μία αρχιτεκτονική σχολή ή κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας να χρησιμοποιήσει ραπιδογράφους. Που είναι μικρή έως ελάχτιστη. Και γίνεται ολοένα και πιο μικρή. Λόγω του υπολογιστή, του notebook, του netbook, της ευκολίας. Και ακριβώς γι’ αυτό πρέπει ορισμένα πράγματα να εκσυγχρονίζονται, για να μην αντικαθίστανται.
Related Posts:
Δεν υπάρχουν σχετικά άρθρα