ReMap, (το): «To ReMap είναι ένα διεθνές πρόγραμμα σύγχρονης τέχνης ανοικτό για το κοινό, που πραγματοποιείται κάθε δυο χρόνια στην περιοχή του Κεραμεικού-Μεταξουργείου (ΚΜ) σε συντονισμό με την Μπιενάλε της Αθήνας.

Διοργανώνεται από τον μη κερδοσκοπικό φορέα ReMapKM που ιδρύθηκε με αποκλειστικό στόχο την επιμέλεια, παραγωγή, δημιουργία και προώθηση σύγχρονων πολιτιστικών δράσεων, με έμφαση στην συνύπαρξη της Ελληνικής και της Διεθνούς τέχνης στο κέντρο της Αθήνας και αφετηρία την περιοχή του Κεραμεικού- Μεταξουργείου (ΚΜ).

Στόχος είναι η συνεισφορά στην δημιουργία μιας σύγχρονης πολιτιστικής ταυτότητας της Αθήνας, με την ενεργή συνδρομή της σύγχρονης τέχνης, όταν αυτή αναπτύσσεται μέσα στον ιστό της πόλης, καθιστώντας την προσιτή στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης.» (πηγή www.remapkm.com)

Θα μπορούσα να μιλάω και να γράφω για ώρες για το Μεταξουργείο, την διοργάνωση του ReMap, τις όποιες σκοπιμότητες και πολιτικές του, τη ‘χρήση’ της σύγχρονης ΄τέχνης για την υλοποίησή τους. Και μόνο η εισαγωγική παράγραφος, από το site της διοργάνωσης, δίνει τροφή για πολλούς σχολιασμούς. Η φράση στην οποία θα ήθελα να σταθώ είναι η εξής: «…ενεργή συνδρομή της σύγχρονης τέχνης, όταν αναπτύσσεται μέσα στον ιστό της πόλης, καθιστώντας την προσιτή στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης». Το ερώτημα που μου δημιουργείται είναι αν τελικά το κατάφερε αυτό το ReMap: έκανε προσιτή την τέχνη σε όλους και αν ναι τότε με ποιούς όρους.

Εφόσον το ReMap εντοπίζεται στην περιοχή του Μεταξουργείου καλό θα ήταν να δούμε ποιοι είναι οι κάτοικοι, οι επισκέπτες και γενικότερα οι χρήστες του ιστού της περιοχής. Αρχικά παρατηρείται η πολυπολιτισμικότητα των κατοίκων: Έλληνες (παλιότεροι κάτοικοι είτε καινούριοι καθοδηγούμενοι ίσως από το ρεύμα επιστροφής στο κέντρο), μετανάστες με συνθήκες διαβίωσης ανάλογες με αυτές που παρατηρούνται και γενικότερα στο κέντρο της Αθήνας (5 – 8 άτομα ανά διαμέρισμα), τσιγγάνοι με μια ιδιαίτερη αντιμετώπιση ιδιωτικού και δημόσιου χώρου και άστεγοι. Άλλες χρήσεις που παρατηρούνται στην περιοχή είναι: το εμπόριο (με έμφαση στο Κινέζικο εμπόριο κυρίως στα όρια της περιοχής προς την Πειραιώς), χώροι εστιάσης και διασκέδασης (κάποιοι παλιοί, κάποιοι άνοιξαν μέσα στην τελευταία τετραετία), χώροι τέχνης και γκαλλερί, θέατρα (12), και οίκοι ανοχής εντοπισμένοι σε συγκεκριμένους δρόμους κυρίως προς την πλευρά της Ομόνοιας. Μπορεί, λοιπόν, με τα παραπάνω στοιχεία να κατασκευαστεί το προφίλ των καθημερινών χρηστών του ιστού της περιοχής που δρα το ReMap. Το ερώτημα που μπορεί δικαιολογημένα να προκύψει είναι ποιοί από όλους τους παραπάνω μπορούν να ενδιαφερθούν για την σύγχρονη τέχνη αυτή καθ’ αυτή και την διοργάνωση του ReMap, και ποιοί για τις συνέπειες αυτής της δράσης. Οι συνέπειες (οικονομικές και χωροταξικές) προφανώς και τους επηρέαζουν όλους, είτε επισκεφτούν είτε όχι τις εκθέσεις του ReMap, αλλά η σύγχρονη τέχνη πιστεύω ότι αφήνει στο περιθώριο τις πλειοψηφούσες κοινωνικές ομάδες και χρήστες τις περιοχής. Οπότε μάλλον προκύπτει το συμπέρασμα ότι η διοργάνωση του ReMap απευθύνεται κυρίως στους επισκέπτες και κάνει την σύγχρονη τέχνη προσιτή σε εκείνους που έρχονται στο Μεταξουργείο με σκοπό να δουν την έκθεση. Άρα πώς εξηγείται η έννοια του προσιτού εφόσον η επίσκεψη στην έκθεση αντιμετωπίζεται σαν μια οποιαδήποτε επίσκεψη σε μουσείο ή γκαλλερί. Ο επισκέπτης έχει το εισιτήριο και το πρόγραμμα (εδώ αυτά αντικαθιστούνται από τον χάρτη της περιοχής που σε καθοδηγεί στα εκθέματα), παρακολουθεί την έκθεση και ακολούθως φεύγει.

Μετά την πρόσφατη επίσκεψή μου στην περιοχή και τις εκθέσεις, αυτό που έγινε εμφανές ήταν ότι το δίκτυο που δημιουργεί το ReMap δεν είχε ούτε ένα σημείο τομής με τα υπόλοιπα δίκτυα χρήσεων που αναπτύσσονται στον ιστό της περιοχής: δύο εντελώς αυτόνομα συστατικά όπου το ένα αναμένεται να αποχωρήσει στο τέλος του μήνα μαζί με τους επισκέπτες του. Επισκέπτες όχι μόνο προς τις εκθέσεις αλλά και προς την περιοχή: τα κτήρια, οι κάτοικοι, τα κατεβασμένα ρολά δημιουργούν ένα σκηνικό γραφικό, ικανό να αποτυπωθεί φωτογραφικά, μετατρεπόμενο το ίδιο σε έκθεμα. Μπορεί μια τέτοια δράση – ‘κομήτης’ να προσφέρει κάτι στην περιοχή όταν κιόλας την χρησιμοποιεί απλά σαν παρασκήνιο για τις εκθέσεις και βάζοντας στο περιθώριο τους χρήστες της; Αυτή η μετατροπή του αστικού χώρου σε μουσειακό είδος συμβάλει στην δημιουργία της πολιτιστικής ταυτότητας της Αθήνας; (φυσικά τώρα προκύπτουν και ερωτήματα όπως ποιά είναι η πολιτιστική ταυτότητα της Αθήνας και πώς και αν μπορεί αυτή να καλλιεργηθεί, αλλά κάθε προσπάθεια απάντησής τους θα επιμηκύνει και άλλο το κείμενο)

Κλείνοντας, είναι γεγονός ότι η Αθήνα ακόμα δεν έχει τον ‘creative τόπο’ της, κάπου που να εντοπίζεται η καλλιτεχνική της κοινότητα και φυσικά η προσπάθεια δημιουργίας ενός τέτοιου τόπου ισοδυναμεί με την δημιουργία μιας κερδοφόρας επιχείρησης. Το ‘άνοιγμα’, λοιπόν, της επιχείρησης μάλλον θα ήταν προτιμότετο να μην γίνεται με πολλαπλές ταμπέλες περί προσιτότητας της σύγχρονης τέχνης, και με το δεκανίκι του αστικού τόπου, αλλά ας γίνει με όρους οικονομικούς. Η σύγχρονη τέχνη, στην συγκεκριμένη περίπτωση, γίνεται το μέσον για την εξυγίανση και κατ’ επέκταση την ‘ανάπτυξη’ (άγνωστο με ποιούς όρους) της περιοχής. Μια τέτοια ταυτότητα είναι άραγε θεμιτή;

Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Teriade στεγάζει τη μόνιμη έκθεση «Τιμή στον Teriade», όπου ζωγράφοι, όπως ο Matisse, ο Picasso, ο Chagall, ο Miro, κ.ά.,  αποκαλύπτουν το ταλέντο τους μέσα από λιθογραφίες που σχεδιάστηκαν με σκοπό την εικονογράφηφη βιβλίων, που εξέδιδε ο Teriade στη Γαλλία. Ένα μουσείο πραγματικός θησαυρός που αποδεικνύει ότι ακόμα και σε ένα τόσο απομακρυσμένο τόπο της Ελλάδας, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να ταξιδέψει σε μονοπάτια ανεξερεύνητα. Σαν ένα ταξίδι σε κάποιο μοντέρνο μουσείο στο Βερολίνο, στο Λονδίνο, στο Παρίσι ή στη Νέα Υόρκη.. Και για τους λάτρεις του Le Corbusier ως ζωγράφου και όχι ως αρχιτέκτονα το μουσείο εκθέτει λιθογραφίες του στο εικονογραφημένο βιβλίο “Ποίημα της ορθής γωνίας”! Αν ποτέ βρεθείτε στο νησί επισκεφθείτε τα 2 μουσεία και είναι σίγουρο ότι θα ανταμοιφθείτε!

Για όσους είναι εκτός Θεσσαλονίκης και για όσους θέλουν να πάρουν μία γεύση πριν το επισκεφτούν! Νομίζω ότι το βράδυ αξίζει πολύ περισσότερο.

Φωτογραφίες από τον αγαπητό φίλο Γιώργο Ιωαννίδη.

Μία σκούνα 100 ετών κάνει βόλτες σε ευρωπαϊκά λιμάνια στα πλαίσια της πολιτιστικής πρωτεύουσας 2010, την Κωνσταντινούπολη.  Το ταξίδι της “Hulda” ξεκίνησε το Μάρτιο του 2009 από την Στοκχόλμη και πριν φτάσει στον τελικό προορισμό της στην Κωνσταντινούπολη πέρασε από τη Βαρκελώνη, το Άμστερνταμ, τη Νάπολη κ.ά. Το φεστιβάλ αποτελεί τον εορτασμό της συνένωσης των τεχνών και των επιστημών και ως τις 5 Σεπτεμβρίου η Hulda θα βρίσκεται στην αποβάθρα 1 του λιμανιού στη Θεσσαλονίκη. Επισκεφτείτε την πριν σαλπάρει!

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του φεστιβάλ

Σε 38 δευτερόλεπτα μπορείς να διασχίσεις μια άχρονη χώρα, να ανταμώσεις περαστικούς ανθρώπους και να γευτείς ψήγματα ζωής.
Αναφερόμαστε στον καμβά τεσσάρων εκθέσεων, ενότητες της PhotoBiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, οι οποίες ταξιδεύουν στην Κρήτη. Από αύριο 13 Αυγούστου και μέχρι τις 10 Σεπτέμβρη θα φιλοξενούνται στο Χαρουπόμυλο Πανόρμου στο νομό Ρεθύμνου. Σε συνεργασία με την Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου “Επιμενίδης” παρουσιάζονται σε ένα χώρο που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, το μοναδικό βιομηχανικό κτίριο αυτού του είδους σε όλη την Κρήτη.
Συγκεκριμένα, ο Παναγιώτης Τομαράς παρουσιάζει “38 δευτερόλεπτα”. Φωτογραφίες που απαθανατίστηκαν με τρόπο εντελώς διαφορετικό από αυτόν που οι συμβατικές φωτογραφικές μηχανές δημιουργούν εικόνες. Το φιλμ κατά τη διάρκεια της λήψης κινείται και έτσι κατά μήκος των εικόνων καταγράφεται μία διαδοχή σημείων που το καθένα περιβάλλεται από το παρελθόν του και το μέλλον του (φωτογραφία) .
Σε περαστικούς (“Les Passeurs”) εστιάζει με το φακό του και ο Marin Hock από το Βέλγιο, στους οποίους όμως μπλέκει χορευτές οι οποίοι με τις φιγούρες τους μετατρέπουν τις καθημερινές μετακινήσεις σε ένα χιουμοριστικό θέαμα. Στη σειρά φωτογραφιών του, οι δρόμοι σε διάφορες γειτονιές του Λονδίνου αποτελούν τον τόπο δράσης για τους χορευτές, οι οποίοι αντλούν έμπνευση από τις κινήσεις των περαστικών για τις χορευτικές τους πόζες.
Ο Θεσσαλονικιός Αχιλλέας Τηλέγραφος πάλι μιλά για μια “Άχρονη Χώρα”. Με μια μικρή φωτογραφική μηχανή επισκέφτηκε το 2004 τη Σαντορίνη, αποτυπώνοντας εικόνες του φυσικού και αστικού τοπίου. Μέσα από το έργο του επιχειρεί να διερευνήσει τις μεταβολές στο περιβάλλον του νησιού, όπως προκύπτουν με το πέρασμα των χρόνων.
Τέλος ο Ολλανδός Martijn Peters παρουσιάζει στιγμές ζωής (“Slices of life”). Στρέφει τη ματιά του στη συμπεριφορά των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους σε έναν δημόσιο χώρο. Χωρίς προηγουμένως να σκηνοθετεί ή να κατευθύνει τη δράση τους, απεικονίζει καταστάσεις που συναντάμε στην καθημερινότητα αλλά όχι με έναν συνηθισμένο τρόπο. Η σύμπτωση, η διαίσθηση και ο αυθορμητισμός είναι οι λέξεις-κλειδιά του έργου του.

Η Ελλάδα «ταξιδεύει» σε λίγες μέρες για τη 12η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας με μια «Κιβωτό». Η πρόταση, που εκπροσωπεί τη χώρα στην κορυφαία διοργάνωση, ανήκει στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ζήση Κοτιώνη και στην αρχιτέκτονα της νεότερης γενιάς και ποιήτρια Φοίβη Γιαννίση. Πρόκειται για εγκατάσταση με τίτλο «Κιβωτός, Παλιοί Σπόροι για Νέες Καλλιέργειες», αποτελούμενη από ξύλινη κατασκευή, έκθεση εικόνων και βιντεοπροβολή.

Η «Κιβωτός» θα βρίσκεται στο Ελληνικό Περίπτερο (Giardini di Castello) από τις 27 Αυγούστου μέχρι και τις 21 Νοεμβρίου. Είναι μια ξύλινη, λυόμενη κατασκευή με διαστάσεις 12 μ. μήκος και 2,70 μ. μέγιστο πλάτος. Αποτελείται από τάβλες, δοκούς και επιφάνειες κόντρα πλακέ θαλάσσης. Η κατασκευή είναι επισκέψιμη. Στο εσωτερικό της θα φιλοξενηθούν σε ειδικές θήκες οι σπόροι και οι καρποί (γυάλινα βάζα, κουβάδες, πιάτα). Το φυτογενετικό υλικό θα συλλεγεί ύστερα από έρευνα και επισκέψεις σε αγροτοπαραγωγικές μονάδες και τράπεζες σπόρων. Η συλλογή των καρπών θα τοποθετηθεί μέσα στην «Κιβωτό» σε θεματικές ενότητες: διατροφικά (σιτηρά, όσπρια), θεραπευτικά, καλλωπιστικά, αφροδισιακά, ευφορικά, θανάσιμα.

Στο εσωτερικό της θα εγκατασταθεί επίσης μια μικρή κουζίνα. Η παρασκευή φαγητού από τη συλλογή καρπών και σπόρων της «Κιβωτού» επιτρέπει την κατοίκηση του εκθεσιακού χώρου με διαδραστικό τρόπο. Στην κύρια αίθουσα της «Κιβωτού» θα γίνεται και η διπλή προβολή του βίντεο-ντοκουμέντου από τη σύγχρονη αγροτική ζωή στην Ελλάδα και τις εναλλακτικές καλλιέργειες, που συμβάλλουν στην αύξηση της βιοποικιλότητας και την ανάδειξη του παλαιού φυτογενετικού υλικού.

Η ελληνική συμμετοχή επιλέχθηκε από επιτροπή (Ηλίας Ζέγγελης, Γιώργος Τζιρτζιλάκης, Αννα Καφέτση) που ορίστηκε, πρώτη φορά, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.

Λίγες μέρες πριν αναχωρήσει για τη Βενετία ο Ζήσης Κοτιώνης μάς μίλησε για την ελληνική συμμετοχή στη Βενετία.

Το γενικότερο θέμα της Μπιενάλε είναι «People meet architecture» («Οι άνθρωποι συναντούν την αρχιτεκτονική»). Με ποιον τρόπο εμπεριέχεται στην πρότασή σας;

«Καλούμε τους ανθρώπους να συναντηθούν μέσα σε μια κιβωτό για να τους δείξουμε θέματα που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα και με την αρχιτεκτονική. Μέσα από τη δουλειά μας και την εκπαίδευση των νέων αρχιτεκτόνων στο Πανεπιστήμιο Βόλου ενδιαφερόμαστε να δούμε πώς σχετίζεται η αρχιτεκτονική με τον υπαίθριο χώρο».

Υπάρχει στην πρότασή σας η διάσταση της επιστροφής στη φύση;

«Οχι. Αυτό που λέμε είναι να καταλάβουμε τον υπαίθριο χώρο με τους σύγχρονους όρους της τεχνολογίας και της μετάπολης, τον τρόπο δηλαδή που η πόλη έχει διαχυθεί, μέσω της πληροφορίας, στην ύπαιθρο. Είμαστε ιδεολογικά και πολιτικά αντίθετοι με τη λογική της “επιστροφής στη φύση”».

Τι σημασία αποδίδετε στην «Κιβωτό»;

«Με την “Κιβωτό” διαφυλάττεις τους καρπούς, ένα πρόγραμμα που εμπεριέχεται στους σπόρους της φύσης που απειλείται με εξαφάνιση. Με βάση αυτό το πρόγραμμα, που μας δίνει η ίδια η φύση, προτείνουμε να ξαναδούμε πώς κατοικείται και άρα πώς διαμορφώνεται το τοπίο. Αρχιτεκτόνημα δεν είναι μόνο ένα κτίριο, αλλά και η σχέση που υπάρχει ανάμεσα σε δύο δέντρα».

Η «εναλλακτική» διάσταση της πρότασης έχει σχέση με το γεγονός ότι εκπροσωπείτε και μια χώρα που δεν συνδέθηκε ποτέ με την αρχιτεκτονική των μητροπολιτικών κέντρων;

«Βεβαίως. Είμαστε και ιδεολογικά αντίθετοι με την αρχιτεκτονική των σταρ του είδους. Οι καλές στιγμές στη μοντέρνα αρχιτεκτονική της Ελλάδας ήταν εκείνες που οι αρχιτέκτονες αντιλαμβάνονταν την ιδιαιτερότητα του χώρου που έχτιζαν. Αυτό δημιούργησε νέες προτάσεις, και όχι η υπερτεχνολογία και η μίμηση των λεγόμενων πρωτοποριών. Μας ενδιαφέρει να διαχειριστούμε αυτή την παρακαταθήκη του ελληνικού μοντερνισμού. Θα αναφερθώ σε δύο διαφορετικά παραδείγματα: ο Πικιώνης και οι διαμορφώσεις της Ακροπόλεως ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνάντησης της αρχιτεκτονικής με το τοπίο. Το ίδιο και ο Τάκης Ζενέτος με τις προτάσεις που είχε κάνει για τις διαμορφώσεις οικισμών στη νότια Κρήτη. Μέσω της σύγχρονης αρχιτεκτονικής διαχειριζόταν με εξαιρετικό τρόπο τα θέματα του εδάφους».

Αντιτίθεστε μήπως στην αστική αρχιτεκτονική;

«Καθόλου. Να το πω αλλιώς. Το άστυ πλέον διαχέεται παντού. Μπορεί να σκεφτόμαστε με αστικό τρόπο το έδαφος και την ύπαιθρο».

Πώς συνδέεται η πρότασή σας με την πρόσφατη οικονομική κρίση;

«Με την πολύ απλή επισήμανση ότι διαρκώς η ύπαιθρος και οι αγροτικές περιοχές χάνουν την παραγωγικότητά τους. Είτε ερημοποιούνται είτε οικοδομούνται. Πρόθεσή μας είναι να επισημάνουμε ότι αν η ύπαιθρος αποκτήσει με τις βιολογικές και βιοδυναμικές καλλιέργειες έναν καινούργιο παραγωγικό ρόλο, τότε μπορεί να δημιουργηθεί εκεί και μια σύγχρονη παραγωγική ζωή.

Ο αγροτικός χώρος διέρχεται αυτή τη κρίση μετά τα αδιέξοδα της εκμηχανισμένης γεωργίας των μονοκαλλιεργειών και των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Ο τρόπος με τον οποίο βιώνεται αυτή τη στιγμή η κρίση στη “Μητρόπολη” δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε διαφορετικοί άνθρωποι να βρεθούν εκτός αστικών κέντρων και να διαχειριστούν διαφορετικά τα προβλήματα της υπαίθρου. Τέτοιου είδους σχέσεις ψάχνουμε και τις αναγνωρίζουμε ήδη στον αγροτικό ακτιβισμό. Προς το παρόν λείπει η επινοητικότητα στη διαχείριση του τοπίου και του εδάφους».

Πώς κρίνετε γενικότερα την αρχιτεκτονική παραγωγή των τελευταίων χρόνων στην Ελλάδα;

«Δεν θα ήθελα να κάνω μια συνολική αποτίμηση αλλά να πω ότι τα ζητήματα του περιβάλλοντος, της οικονομικής κρίσης και των νέων τεχνολογιών είναι αυτά που πρέπει να κατανοήσουμε για να ανανεώσουμε την ελληνική αρχιτεκτονική. Κάποια στιγμή θεωρήθηκε ότι μπορεί να ανανεώνεται μέσα από το στιλ και την εκλέπτυνση της “γλώσσας”. Επί δεκαπέντε χρόνια κυριάρχησε αυτό το νεομοντέρνο στιλ, το οποίο δεν βοήθησε στην επεξεργασία των ζητημάτων της αρχιτεκτονικής παρά μόνο στο στιλιζάρισμα, το οποίο είχε να κάνει μ’ έναν εφησυχασμό πολιτικό και κοινωνικό και την ψευδαίσθηση ότι ζούμε σε μια ευημερία, η οποία τώρα καταρρέει».

Αντιγράφουμε από τη Μακεδονία:

Από την είσοδο ακόμη το κτίριο της οδού Τσιμισκή αποπνέει αυτή την αρχοντιά που τόσο λείπει από τις νεότερες κατασκευές. Μια αίσθηση που επιβεβαιώνεται, καθώς το ασανσέρ ανεβαίνει αργά προς τον 4ο όροφο, όπου έχει το γραφείο του ο αρχιτέκτονας και φωτογράφος συν πολλά άλλα, Άρις Γεωργίου.

Αφήνοντας, αναγκαστικά, το κτήριο της Μητροπόλεως 23 σίγουρα θα αντιμετώπισε πρόβλημα αναζήτησης στέγης, και μάλιστα όχι μιας οποιαδήποτε στέγης. Είναι δύσκολο να αποχωριστεί κανείς ένα χώρο όπου δούλεψε επί τόσα χρόνια, κουβέντιασε, σχεδίασε, κατέστρωσε σχέδια. Το “αντίδωρο” που του πρόσφερε ήταν ένα βιβλίο, στο οποίο ο Άρις Γεωργίου αποτύπωσε με τις φωτογραφίες του την ατμόσφαιρα που βίωνε επί τόσα χρόνια.

“Όταν βιώνεις ένα τέτοιο κτίριο συνειδητοποιείς τα πολύ σοβαρά πλεονεκτήματά του έναντι οποιουδήποτε νεόκτιστου μεταπολεμικού-αντιπαροχικού κτιρίου, που συνθέτουν το περιβάλλον μας.  Έτσι, όταν πρέπει να φύγεις, το μάτι κοιτάει πιο έντονα αναζητώντας κάτι ανάλογο”.

Κτίριο της δεκαετίας του 20, ένα από τα εναπομείναντα από μια εποχή που αναζητούσε ένα ευρωπαϊκό πρόσωπο. Κάποια στοιχεία της γοητείας που ένιωσε ο  Άρις Γεωργίου τα αποτύπωσε σε μια σειρά φωτογραφιών που παρουσιάστηκαν στο διαδικτυακό περιοδικό wip, φωτογραφίες που προαναγγέλλουν ίσως μια ανάλογη εντός των τειχών φωτογραφική αποστολή για το μέλλον.

“Ζούμε σε κατεστραμμένο περιβάλλον”
Αλλά και κτίριο που φωτίζει εκτυφλωτικά και τη μιζέρια που καλύπτει πολλά νεότερα, όταν ο περαστικός σηκώσει το κεφάλι και ρίξει μια ματιά προς τους υψηλότερους ορόφους. Σημάδι και αυτό μιας πόλης που έχει κακοπάθει;

“Το κακοπάθει είναι ευφημισμός” απαντά αμέσως ο Άρις Γεωργίου προσθέτοντας και διευρύνοντας την άποψη του “ζούμε σε κατεστραμμένο περιβάλλον και την καταστροφή τη φέρνει η κατασκευή, η οποιαδήποτε κατασκευή, και όχι μόνο στη Θεσσαλονίκη αλλά οπουδήποτε”.

Έχει ενδιαφέρον αυτή η άποψη, αφού μάλιστα την εκφέρει ένας αρχιτέκτονας με μεγάλο αριθμό έργων που φέρουν την υπογραφή του.  Άραγε οι αρχιτέκτονες δεν είναι άμοιροι ευθυνών για την κατάσταση που επικρατεί γύρω μας;

“Ο αρχιτέκτονας κάνει τη δουλειά του και επηρεάζεται από την ανάγκη να ζήσει.  Άρα και από τον χρήστη, τον πελάτη, τον τελικό αποδέκτη του έργου”.

Άρα γενικότερο το θέμα, και δεν αποτελεί ευθύνη μόνο του αρχιτέκτονα. Ο καθένας με τις επιλογές του συντελεί στην βελτίωση ή την κακοποίηση του περιβάλλοντος.

“Δείτε τι κυκλοφορεί στους δρόμους. Ακόμη και τα ρούχα που φοράμε, τα αντικείμενα που χρησιμοποιούμε εάν είναι χαμηλής αισθητικής δημιουργούν ένα περιβάλλον που μας επηρεάζει”.

Δεσμώτες του Λούβρου
Όλα αυτά σίγουρα αποτελούν ψηφίδες που ολοκληρώνουν το χώρο στον οποίο κινούμαστε και αλληλοεπηρεάζονται. Όμως, και ευτυχώς, υπάρχουν οι μικρές οάσεις, στις οποίες στέκεται το μάτι και αναζωογονείται.

Μια από αυτές είναι οι βιτρίνες του ΟΤΕ στο κτίριο της Καρόλου Ντιλ, οι οποίες φιλοξενούν αυτό τον καιρό ένα ολοκληρωμένο έργο του  Άρι Γεωργίου που έχει τίτλο “Δεσμώτες του Λούβρου”. Τέσσερα δίπτυχα, που το καθένα αποτελείται από τη φωτογραφία του κορμού ενός αγάλματος από τη γλυπτοθήκη του παρισινού μουσείου και τη φωτογραφία ενός ατόμου κάπου στο Λούβρο.

“Είχα δείξει αυτή τη δουλειά σε μια μικρή ομαδική που έγινε στην γκαλερί της Λόλας Νικολάου στο πλαίσιο της PhotoBiennale. Την πρόσφερα στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης το οποίο και ζήτησε την άδειά μου να τη παρουσιάσει στις βιτρίνες του ΟΤΕ”.

Βιτρίνες ή “Πρατήριον Τέχνης ΟΤΕ”, μια εξαιρετικά πρωτοποριακή για τα ελληνικά δεδομένα απόφαση του οργανισμού να παραχωρήσει ένα χώρο για την προβολή όχι των προϊόντων του αλλά τέχνης.
“Είναι πραγματικά όαση αυτή η βιτρίνα. Περπατάς και ξαφνικά βλέπεις τέχνη. Πριν από μένα ήταν ο Κώστας Λαχάς, το ΜΜΣΤ έχει δείξει εκεί έργα του Απόστολου Γεωργίου, του Γιάννη Γαΐτη, έχει φιλοξενήσει τον Μπακογιώργο, τον Νίκο Σαχίνη”.

Τροφή για περαιτέρω σκέψεις
Ειδικά το βράδυ, οι τρεις βιτρίνες λάμπουν. Πάνω στο ροδακινί φόντο, οι φωτογραφίες του Άρι Γεωργίου θέλγουν, ενώ δίνουν τροφή για περαιτέρω σκέψεις στους μυημένους. Υπάρχει βεβαίως η απεικόνιση της πλαστικότητας των γλυπτών, σε διάλογο με την απεικόνιση ενός καθημερινού γεγονότος όπως η επίσκεψη διαφόρων ατόμων στο μουσείο. Όμως και η διαφορά μεγέθους των φωτογραφιών καθώς και ο τρόπος ανάρτησής τους έχουν ειδική σημασία για τον  Άρι Γεωργίου.

“Αποτελούν για μένα μια υποκίνηση να σκεφτούμε τι έχει γίνει στην 20ετία που πέρασε. Υπάρχουν πλέον οι δυνατότητες να τυπώνεται σε πολύ μεγάλα μεγέθη, να διεκδικεί έτσι αλλά και να κερδίζει τη θέση της εις βάρος της ζωγραφικής. Αλλά αυτό οδήγησε και σε πλασματικές αξίες, αφού συχνά βλέπουμε τεράστιες φωτογραφίες ήσσονος σημασίας που εντυπωσιάζουν μόνο λόγω μεγέθους ενώ δεν το χρειάζονται”.

Όμως “οι Δεσμώτες του Λούβρου” δεν είναι η μόνη δωρεά που έκανε ο Άρις Γεωργίου στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Μαζί με τα 4 δίπτυχα δώρισε και την σειρά που ονομάζει Arboretum και την οποία είχε παρουσιάσει και πάλι στην γκαλερί της Λόλας Νικολάου το 2006.

“Ακολούθησε μια έκθεση στην Αθήνα τον επόμενο χρόνο, στο εξωτερικό στην συνέχεια. Είχε κλείσει τον κύκλο της και έτσι τώρα πέρασαν στο Μουσείο”.

Έγραφε τότε για αυτές τις φωτογραφίες η Ματούλα Σκαλτσά: “Το φως γράφει την εικόνα στον αμφιβληστροειδή, το φως γράφει τη φωτογραφία και το φως γράφει ο Άρις στις φωτογραφίες του. Το μάτι και η μηχανή γράφουν αυτό που άστραψε στο νου και κράτησε η καρδιά του, δίνοντάς μας την ποίηση από το καθημερινό που μας τριγυρίζει ως εικόνα και πραγματικότητα, που αυτή κατά βάση είναι συνθεμένη από εικόνες, αφού μέσω αυτών την αντιλαμβανόμαστε”.

Εικόνες μαγικές που μιλούν για τον χρόνο
Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης από την έναρξη της λειτουργίας του διατηρεί αυτή την αγαπητική σχέση μεταξύ συλλεκτών και καλλιτεχνών. Σχέση εμπιστοσύνης που δημιουργήθηκε από την εμπιστοσύνη που νιώθουν πως το Μουσείο θα φροντίσει το έργο τους.

Για τον Άρι Γεωργίου το ΜΜΣΤ είναι και κάτι περισσότερο.
“Μπορεί να έχω, και μάλιστα πολύ αναπτυγμένη την αίσθηση της κατοχής αλλά νιώθω πως, αν και στο μουσείο η συλλογή, παραμένει δική μου. Αυτό γιατί πέραν των άλλων το θεωρώ ως μέλος της οικογένειας Θεσσαλονίκη. Μπορεί να πήγαν εκεί αλλά είναι σαν να μένουν κοντά μου αυτά τα έργα”.

Νιώθοντας έτσι δεν είναι περίεργο ότι ακολούθησε και μια ακόμη δωρεά. Πρόκειται για τη σειρά φωτογραφιών με τίτλο Blue Telephone Book. Φωτογραφίες που αποτελούν και ένα μικρό -φωτογραφικό- βιογραφικό σημείωμα του Άρι Γεωργίου.

Η συλλογή Arboretum αποτελείται από μια σειρά απεικονίσεων δένδρων. Με ελάχιστα τεχνικά μέσα, ή μάλλον με φτωχά μέσα αφού ορισμένες φωτογραφίες έγιναν με χρήση μηχανής μιας χρήσης, ο Άρις Γεωργίου είχε δημιουργήσει εικόνες μαγικές, που μιλούν για το χρόνο, για τη φύση, για την σχέση του ατόμου με το χώρο.

Άλλωστε αποτελεί πεποίθηση του ότι δεν είναι αναγκαία μια μηχανή υψηλής τεχνολογίας για να βγει ένα καλό αποτέλεσμα.
“Σημασία έχει να συμβαίνει κάτι. Το επαναλαμβάνω συχνά ότι η φωτογραφία είναι πέρα από το φωτογράφο. Δεν μπορεί να γίνει φωτογραφία εάν δεν υπάρχει το αντικείμενό της, ενώ μπορεί να γίνει ζωγραφική. Ο φωτογράφος έρχεται πάντα δεύτερος. Μπορεί να είναι ο καταλύτης αλλά πρέπει να υπάρχει το θέμα για να γίνει η φωτογραφία”.

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Εικαστικών Τεχνών ECOFILMS 2010 θα διεξαχθεί, όπως όλα τα τελευταία χρόνια, στην πόλη της Ρόδου. Οι προβολές και οι σχετικές εκδηλώσεις θα αρχίσουν την Τρίτη 22 Ιουνίου ενώ θα ολοκληρωθούν την Κυριακή 27 Ιουνίου 2010.

Φέτος, το πρόγραμμα του ECOFILMS περιλαμβάνει ταινίες που συνδέονται με την αρχιτεκτονική και θίγουν τη σχέση της με τον άνθρωπο και το περιβάλλον του. Στις ταινίες αυτές, τίθενται ερωτήματα σχετικά με την εξέλιξη των μεγαλουπόλεων που πληθαίνουν απειλητικά, τα πειράματα που γίνονται με τον σχεδιασμό πόλεων. Στις ταινίες παρουσιάζονται επίσης σημαντικές και πρωτοπόρες πρωτοβουλίες ομάδων καλλιτεχνών σε όλο τον πλανήτη για την αναδιάρθρωση  του δημοσίου χώρου και την επαναδιατύπωση της σχέσης του με την καθημερινότητα της ζωής των ανθρώπων.

Πολύ ενδιαφέρουσες ταινίες. Όσοι έχετε την ευκαιρία να τις παρακολουθήσετε, μην τη χάσετε!

Αντιγράφουμε από τη Μακεδονία:

Βράδυ Πέμπτης 20 Μαΐου του σωτήριου έτους 2010 έπεσαν οι τίτλοι τέλους για το «Ζήτα-Μι», με τον τρόπο που άρμοζε στη σαραντάχρονη ιστορία του. Τα βήματά μας μας οδήγησαν στο ιστορικό κατάστημα – γκαλερί για το αποχαιρετιστήριο πάρτι. «Επικήδειοι» δεν εκφωνήθηκαν, δεν ακούστηκαν δεκάρικοι για την προσφορά του «Ζήτα-Μι» στη σύγχρονη τέχνη. Αντίθετα το κλείσιμο του ιστορικού καταστήματος – γκαλερί έγινε με μια έκρηξη καλλιτεχνικής δημιουργίας…
ΑΝΟΙΞΗ, αλλά ο καιρός ήταν μάλλον φθινοπωρινός, θαρρείς και τα μετεωρολογικά συστήματα συμφώνησαν πως ταιριάζει καλύτερα στην περίσταση. Την εποχή που η φύση αναγεννιέται δεν γίνεται να σβήνει ένα κύτταρο πολιτισμού. Οι καιροί αλλάζουν και όλα κάποτε ολοκληρώνουν τον κύκλο τους. Αυτό φαίνεται να συνέβη και με το «Ζήτα-Μι», το οποίο ποτέ δεν είχε το χαρακτήρα ενός εμπορικού καταστήματος. Δεν φταίει η οικονομική κρίση που κατέβασε τα ρολά του, αλλά το ό,τι οι καιροί άλλαξαν για την ίδια την τέχνη και το ρόλο της στις ζωές μας. Το βράδυ της Πέμπτης όλος ο καλός ο κόσμος ήταν εκεί. Ο κόσμος που από την πρώτη στιγμή αγκάλιασε αυτόν τον ζεστό χώρο ελεύθερης έκφρασης, ακόμη και σε δύσκολες εποχές, τότε «που όλα τα έσκιαζε η φοβέρα», αλλά και ο κόσμος που γνώρισε και αγάπησε το «Ζήτα-Μι» στην πορεία. Καλλιτέχνες που βρήκαν μια φιλόξενη γωνιά στα πρώτα τους βήματα, φτασμένοι καλλιτέχνες που δέθηκαν μαζί του και κυρίως όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που το είχαν κάνει «στέκι» τους. Αυτοί που συστηματικά περνούσαν από τη μικρή γκαλερί για να συμμετάσχουν στις ζωηρές συζητήσεις για τα πολιτικά πράγματα της χώρας, για την ποίηση, τη λογοτεχνία, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη μουσική, τις νέες τάσεις στις τέχνες αλλά και στην κοινωνία.
Η Κατερίνα Καμάρα και η Μαρώ Λάγια, οι δύο δυναμικές γυναίκες που πήραν τη σκυτάλη από τον Παύλο και τη Μίνα Ζάννα και έδωσαν στο «Ζήτα-Μι» το προσωπικό τους στίγμα, ήταν οι «πρωταγωνίστριες» της βραδιάς. «Μήπως να το ξανασκεφθείτε;» τις παρότρυναν όλοι, μετρώντας παρουσίες και αξιολογώντας τη θετική διάθεση των ανθρώπων που θέλησαν πάση θυσία να είναι εκεί τέτοια μέρα, αλλά…
Η ΠΡΟΞΕΝΟΥ ΚΟΡΟΜΗΛΑ, από την Καρόλου Ντηλ μέχρι την Πλουτάρχου, έμεινε κλειστή για πολλές ώρες.  Όλη η γειτονιά συμμετείχε στο αποχαιρετιστήριο πάρτι. Το Balkan, ο Δον Κιχώτης, το Μικράκι, η Υφήλιος, το Κλοσάρ άνοιξαν τις πόρτες τους στον κόσμο του «Ζήτα-Μι», ενώ μέσα στον άδειο από αντικείμενα και γεμάτο από ζωγράφους, εικαστικούς και κόσμο χώρο της γκαλερί ο ήχος του σαξοφώνου της Πωλίνας Κατσαβούνη έδινε μια νότα μελαγχολίας. Κόντευαν μεσάνυκτα και κάποιοι δεν έλεγαν να αφήσουν τα πινέλα τους. Συνέχιζαν να δημιουργούν στα δεκάδες τετραγωνικά μέτρα καμβά που κάλυψαν όλους τους τοίχους από το ισόγειο, το υπόγειο, μέχρι και το μικρό πατάρι. Είχες την αίσθηση ότι προσπαθούσαν να κρατήσουν ανοικτό το «Ζήτα-Μι» και κατά έναν τρόπο το κατάφεραν. Αυτά τα έργα θα χαριστούν από τους καλλιτέχνες στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Κάπως έτσι η θρυλική γκαλερί θα συνεχίσει να λειτουργεί, έστω με έναν πιο στατικό τρόπο.
ΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ του «Ζήτα-Μι», που χάθηκε με το πέρασμα του χρόνου, περιγράφουν με τον καλύτερο τρόπο η Κατερίνα και η Μάρω, στην πρόσκληση που έστειλαν για το αποχαιρετιστήριο πάρτι: «Το δικό μας ‘Ζήτα-Μι’ ξεκίνησε μέσα στη δικτατορία, με ό,τι σήμαινε αυτό. Οι νέες ιδέες έρχονται καταιγιστικά, οι συζητήσεις με φίλους και θαμώνες συνεχείς και παθιασμένες. Ανοιγόμαστε σε δοκιμές πρωτοποριακές για τα καλλιτεχνικά πράγματα της πόλης και της εποχής. Ρούχα από όλο τον κόσμο μαζί με ελληνικά, παλιά κεντήματα, νέοι καλλιτέχνες που δοκιμάζονται στη γλυπτική, ζωγραφική, κεραμική και κοσμήματα. Τα μπλε γυαλιά, μαζί με τα σιφνιώτικα σερβίτσια, οι κανάτες της Μυτιλήνης, τα σαμιώτικα κεραμικά, οι ηπειρώτικες κασέλες, υφαντά του Νόελ Μπέκερ, της Βλάστης, της Λίνδου και οι μοναδικές δημιουργίες της Βερναρδάκη. Η Σωτηρία Μπέλλου να υπογράφει δίσκους, ο Χατζιδάκις, οι Beatles. Ζωηρές πολιτικές συζητήσεις, μαθήματα ποίησης τα βράδια στο πατάρι του ‘Ζήτα-Μι’, οι νεαρές γυναίκες με το πάθος της αυτογνωσίας, η μικρή γκαλερί γεμάτη με όνειρα των νέων καλλιτεχνών της χώρας. Είναι πραγματικά πολύ μεγάλος αριθμός των εξαίρετων εικαστικών που πρωτοεμφανίστηκαν στο θρυλικό υπόγειο του ‘Ζήτα-Μι’. Οι πρωτοπόροι, οι επαναστάτες, οι τελειομανείς, οι σχολές, οι αυτοδίδακτοι. Όλοι καλλιτέχνες και πελάτες, είχαν πάντα μια προσωπική σχέση με τους ανθρώπους που δούλεψαν εκεί: με τον Μάκη, τον Φίλιππο, την κυρία Εξακουστού, τη Δέσποινα. Τρεις γενιές θα μπορούσαν πράγματι να πουν: Ναι, ήμασταν όλοι εδώ…». Την περασμένη Πέμπτη βρήκαμε όντως ένα άδειο «Ζήτα-Μι», όπως μας προειδοποιούσε η πρόσκληση των εγκαινίων. Γεμάτο όμως από ανθρώπους και γλυκόπικρα χαμόγελα που υπογράμμισαν το τέλος μιας ολόκληρης εποχής.  Ή μια ελπιδοφόρα μετάλλαξή της…

No related posts.

Η 29^η Μαΐου ξημέρωσε ηλιόλουστη όπως πρέπει σε κάθε καλοκαιρινή μέρα. Η θερμοκρασία υψηλή και ο κόσμος βγήκε για τα σαββατιάτικα ψώνια του στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Φτάνοντας στην Καμάρα αντίκρισε, όμως, ένα περίεργο θέαμα. Δράσεις και δρώμενα που δε συμβαίνουν συχνά. Γυρνώντας το βλέμμα προς τα πάνω, στη σπουδαία Ροτόντα, και προς τα κάτω, σε όλο τον άξονα της Δημητρίου Γούναρη, παρατήρησε κι άλλες ενέργειες από διάφορους φορείς… Αφού αναρωτήθηκε για λιγάκι τι είναι όλα αυτά, πρόσεξε καλύτερα και είδε stands που είχαν αποτυπωμένο ένα δέντρο. Πλησίασε και κούνησε το κεφάλι. “Thessaloniki Urban Festival 2010”!  Εδώ είμαστε!

Ήδη από την πλατεία στην Καμάρα η αλλαγή ήταν εμφανής. Νέα διαμόρφωση στα παρτέρια με λουλούδια σε ανοιξιάτικα χρώματα, φροντισμένα δέντρα και θαμνάκια. Ο καλύτερος τρόπος να σου έρθει όρεξη για βόλτα. Το φεστιβάλ απευθυνόταν τόσο σε μεγάλους όσο και σε μικρότερους φίλους και χρήστες του αστικού ιστού. Οι πλατεία Ναυαρίνου γεμάτη από κόσμο αφού τα τύμπανα και τα άλλα κρουστά τραβούσαν την προσοχή των περαστικών. Συναυλίες σε όλο το μήκος του άξονα που άλλαζαν την καθημερινότητα και έδιναν μια νέα νότα –μεταφορικά και κυριολεκτικά- στη ζωή του κέντρου. Οι Θεσσαλονικείς αγκάλιασαν όλες τις δράσεις και δε δίστασαν να πάρουν μέρος σε αυτές. Ο κόσμος που συμμετείχε ήταν φιλικός και ευχάριστος. Τα stands και οι δραστηριότητες ενδιαφέρουσες και διδακτικές. Καλλιτέχνες και εθελοντικές ομάδες προέβαλαν το έργο τους και προβλημάτισαν. Μας αρέσει αυτή η διάσταση της πόλης;

Και εμείς απαντάμε: «Ναι, μας αρέσει!». Ο κόσμος τόσο καιρό περνούσε από τον πεζόδρομο χωρίς να προσέχει γύρω του και συνέχιζε την πολυάσχολη ζωή του. Αυτό το Σάββατο όμως όλοι στάθηκαν να δουν τι συμβαίνει. Κι αυτό άλλαξε για λίγο την καθημερινή ρουτίνα. Ας υποστηρίξουμε, λοιπόν, τέτοιες δράσεις κι ας ελπίσουμε να παρθούν κι άλλες πρωτοβουλίες! Θα είμαστε εκεί!