Είναι η Hadid φορμαλίστρια;

Έχει σημασία αν και πόσο είναι φορμαλίστρια;

Το post αυτό το γυροφέρνω κανα-δυο βδομάδες, από τότε που πεταχτήκαμε μέχρι την γειτονική γλασκώβη. Και που περπατήσαμε μέχρι το καινούριο μουσείο, υπό κατασκευή ακόμα, σχεδιασμένο από την διάσημη αρχιτεκτόνισσα. Ως κλασσικοί αρχιτέκτονες θεωρούμε ότι μπορούμε να σχολιάζουμε τα πάντα, να τα κριτικάρουμε και να βγάζουμε τα συμπεράσματά μας, σε προσωπικό επίπεδο ή όχι. Και μάλλον καλά κάνουμε, αφού κάπως έτσι βάζουμε το μυαλό μας να δουλέψει, κάπως έτσι μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε σαν σύνολο και όχι ατομικά.

Δεν θέλω να αναπαράγω την (μικρή) συζήτηση με αφορμή το παραπάνω έργο, στην αρχή ήθελα απλά να θέσω (και) εδώ τα ερωτήματα. Που ξεκινούσαν με το αν η hadid είναι φορμαλίστρια, αν αυτό είναι αρχιτεκτονικά “κακό”, πώς ορίζουμε το “κακό” και το “καλό”, ποιό είναι το θεωρητικό υπόβαθρο πίσω από αυτό το κτίριο, πίσω από αυτή την αρχιτεκτονική, πόση σημασία έχει αυτό το θεωρητικό υπόβαθρο στο αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα και άλλα συναφή που πολλοί έχουμε συζητήσει ξανά και ξανά ενδεχομένως, και που σε μερικά μπορείς πιθανότατα να απαντήσεις εύκολα ενώ σε άλλα όχι. Λίγο πριν αποφασίσω να κλείσω το post και να το δημοσιεύσω σκεφτόμουν αν αυτή καθεαυτή η κουβέντα έχει κάποιο νόημα. Έχει;

Το part two θα ακολουθήσει κάπου την άνοιξη, όταν και το μουσείο θα είναι ανοιχτό στο κοινό.

Και καθώς η κουλτούρα μας, μας έχει μάθει να κοιτάμε μέσα από τα παράθυρα των γύρω σπιτιών (ευτυχώς;) οι ηδονοβλεπτικές μας τάσεις αυξάνονται. Περί αρχιτεκτονικής μιλώντας πάντα.

Ύστερα από πέντε άκρως αποτυχημένα viewings στους δρόμους του εδιμβούργου καταλήγουμε στην causewayside, στο διαμέρισμα 8, του τρίτου ορόφου. Απέναντι ακριβώς βρίσκεται ένα πρώην γκαράζ, κτισμένο το 1933, όπως φροντίζουμε να μάθουμε, που αποτελεί μία από τις λίγες προσπάθειες εκμοντερνισμού του τότε εδιμβούργου.

To loft έχει σπάνια τα φώτα του ανοιχτά. Και ακόμα πιο σπάνια κυκλοφορεί κόσμος εκεί μέσα. Πράγμα περίεργο. Μέχρι χτες, οπότε και τα φώτα άνοιξαν, ύστερα από περίπου ένα μήνα, δύο φιγούρες -γυναικείες- κινήθηκαν μέσα στον χώρο της τραπεζαρίας/σαλονιού και λίγο στον υπερυψωμένο διάδρομο που φαίνεται στο βάθος, η μία παρέα με μια ηλεκτρική σκούπα. Οπότε και αρχίζει η αναζήτηση online.

Googling into ‘garage causewayside’ βρίσκω την ένωση αρχιτεκτόνων εδιμβούργου και το site με τα edinburgh’s best – 150 years of EAA. Όπου αν ανατρέξουμε στο 1933 βλέπουμε το εν λόγω λοφτ και μία σύντομη περιγραφή:

This petrol filling-station and garage, designed and built c.1933, was Spence’s first commercial project. It is one of only a clutch of Edinburgh buildings which flirt with the international Moderne. Here Spence embraces the age of the motor car, creating a sleek curved glass kiosk (since demolished), a strongly expressed canted steel and concrete frame and even a hoist for cars (which is also long gone) to the highly-glazed upper floor workshop. Its original function now superseded by today’s plethora of city-edge supermarket and petrol pit-stops, the building was literally saved from the bulldozers and now survives as a Grade B Listed mega loft apartment above a retail unit.

Με λίγο ακόμα google, φτάνουμε στο site των αρχιτεκτόνων που ανέλαβαν την ανακαίνιση του παλιού garage και την μετατροπή σε κατάστημα/κάβα στο ισόγειο και σε πολυτελές loft στον όροφο. Το Studio DUB, λοιπόν, ολοκλήρωσε την διαμόρφωση του garage το 1999, μετατρέποντας το παλιό workshop του ορόφου σε χώρο κατοικίας και έκθεσης της συλλογής των contemporary σκωτσέζικων έργων τέχνης του ιδιοκτήτη. Περισσότερες πληροφορίες και photos, εδώ.

No related posts.

Η World Press Photo είναι ένας ανεξάρτητος και μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ο οποίος διοργανώνει κάθε χρόνο τον μεγαλύτερο και πιο διάσημο διαγωνισμό φωτογραφίας τύπου. Οι βραβευμένες φωτογραφίες συγκεντρώνονται σε μία περιοδεύουσα έκθεση που την επισκέπτονται πάνω από δύο εκατομμύρια άνθρωποι σε περίπου 45 χώρες σε όλο τον κόσμο. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο Βερολίνο μέχρι και τις 25/10 στο σταθμό του S-Bahn Frierdrichstrasse. Επόμενοι προορισμοί: Ισπανία, Ιαπωνία, Αυστρία,… Οι φωτογραφίες πραγματικά όταν τις βλέπεις από κοντά σου κόβουν την ανάσα. Αν δεν θα έχετε την ευκαιρία να την επισκεφτείτε, δείτε τις φωτογραφίες στο site του οργανισμού.

konishi gaffney house, edinburgh open doors 2010 from alan craigie on Vimeo.

Στα πλαίσια του edinburgh doors open day, επισκεφτήκαμε το παραπάνω/κάτω japanese house, βιοκλιματικό και κατασκευασμένο από τους ιδιοκτήτες/αρχιτέκτονες, konishi/gaffney architects.

Ξύλινη κατασκευή, βιομηχανικό (θερμαινόμενο) δάπεδο,japanese,  minimal, λειτουργικό, χαριτωμένο, όμορφο, σπίτι.

Σε 38 δευτερόλεπτα μπορείς να διασχίσεις μια άχρονη χώρα, να ανταμώσεις περαστικούς ανθρώπους και να γευτείς ψήγματα ζωής.
Αναφερόμαστε στον καμβά τεσσάρων εκθέσεων, ενότητες της PhotoBiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, οι οποίες ταξιδεύουν στην Κρήτη. Από αύριο 13 Αυγούστου και μέχρι τις 10 Σεπτέμβρη θα φιλοξενούνται στο Χαρουπόμυλο Πανόρμου στο νομό Ρεθύμνου. Σε συνεργασία με την Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου “Επιμενίδης” παρουσιάζονται σε ένα χώρο που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, το μοναδικό βιομηχανικό κτίριο αυτού του είδους σε όλη την Κρήτη.
Συγκεκριμένα, ο Παναγιώτης Τομαράς παρουσιάζει “38 δευτερόλεπτα”. Φωτογραφίες που απαθανατίστηκαν με τρόπο εντελώς διαφορετικό από αυτόν που οι συμβατικές φωτογραφικές μηχανές δημιουργούν εικόνες. Το φιλμ κατά τη διάρκεια της λήψης κινείται και έτσι κατά μήκος των εικόνων καταγράφεται μία διαδοχή σημείων που το καθένα περιβάλλεται από το παρελθόν του και το μέλλον του (φωτογραφία) .
Σε περαστικούς (“Les Passeurs”) εστιάζει με το φακό του και ο Marin Hock από το Βέλγιο, στους οποίους όμως μπλέκει χορευτές οι οποίοι με τις φιγούρες τους μετατρέπουν τις καθημερινές μετακινήσεις σε ένα χιουμοριστικό θέαμα. Στη σειρά φωτογραφιών του, οι δρόμοι σε διάφορες γειτονιές του Λονδίνου αποτελούν τον τόπο δράσης για τους χορευτές, οι οποίοι αντλούν έμπνευση από τις κινήσεις των περαστικών για τις χορευτικές τους πόζες.
Ο Θεσσαλονικιός Αχιλλέας Τηλέγραφος πάλι μιλά για μια “Άχρονη Χώρα”. Με μια μικρή φωτογραφική μηχανή επισκέφτηκε το 2004 τη Σαντορίνη, αποτυπώνοντας εικόνες του φυσικού και αστικού τοπίου. Μέσα από το έργο του επιχειρεί να διερευνήσει τις μεταβολές στο περιβάλλον του νησιού, όπως προκύπτουν με το πέρασμα των χρόνων.
Τέλος ο Ολλανδός Martijn Peters παρουσιάζει στιγμές ζωής (“Slices of life”). Στρέφει τη ματιά του στη συμπεριφορά των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους σε έναν δημόσιο χώρο. Χωρίς προηγουμένως να σκηνοθετεί ή να κατευθύνει τη δράση τους, απεικονίζει καταστάσεις που συναντάμε στην καθημερινότητα αλλά όχι με έναν συνηθισμένο τρόπο. Η σύμπτωση, η διαίσθηση και ο αυθορμητισμός είναι οι λέξεις-κλειδιά του έργου του.

Η ομάδα Alt+Ctrl+Del διοργανώνει το 2ο Moving Frames Festival στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου 2010 στη Μυτιλήνη.

Το Σεπτέμβριο του 2009 ομάδες της Μυτιλήνης συνεργάστηκαν για να υλοποιήσουν μια πολιτιστική δράση στην καρδιά του δημοσίου χώρου της πόλης. Με βασικό γνώμονα το συνδυασμό της ψηφιακής τεχνολογίας με την επανάχρηση του δημόσιου χώρου, πραγματοποιήθηκαν προβολές και εγκαταστάσεις, ψηφιακές και αναλογικές, σε διάφορα κομμάτια της πόλης. Η δράση αυτή, προσέλκυσε ενδιαφερόμενους δημιουργούς από όλη την χώρα και από το εξωτερικό. Επιπλέον οι κάτοικοι, έστω και από απλή περιέργεια στην αρχή, φάνηκαν θετικοί και ανοικτοί στο όλο εγχείρημα.

Θεωρούμε ότι αυτή η κινητοποίηση αποτελεί το πρώτο βήμα και ένα σημαντικό στήριγμα για να συνεχίσουμε με το ίδιο σκεπτικό, όσον αφορά την αξιοποίηση του χώρου όπου ζούμε και κινούμαστε, πέρα από οποιαδήποτε μορφή εμπορικής χρήσης. Πιστεύουμε ότι ο ενεργός πολίτης έχει και τις δυνάμεις και τη φαντασία, για να διαμορφώσει από μόνος του το χώρο που ζει!

Το 2ο Moving Frames Festival αποτελεί ένα ακόμη βήμα, ώστε να καθιερώσουμε κυρίως αυτήν την συνείδηση. Επιλέγουμε τις ψηφιακές μορφές τέχνης για να αναδείξουν τον αστικό χώρο, αλλά και να εκφραστούν εκείνες οι οπτικές και οι προβληματισμοί, που δεν μπορούν να ειπωθούν με άλλο τρόπο.

Οι δημιουργοί καλούνται να στείλουν παλιά ή νέα έργα τους για να προβληθούν σε χώρους στην πόλη της Μυτιλήνης. Φέτος, προτείνεται και η θεματική ενότητα: In-Formation. Είναι η πληροφορία βίωμα, συμβάν, συναίσθημα, επεξεργασμένα δεδομένα, συμπέρασμα, παράσταση, αναπαράσταση, γεγονός; Εικόνες, λέξεις, αισθήσεις, ψευδαισθήσεις, αντικείμενα, αναμνήσεις, ονειρικές παραστάσεις; Ένας πίνακας ζωγραφικής, μια μελωδία, μια ακολουθία από bits, ένα κτίριο, ένα νεύμα, η χροιά μιας φωνής, ένα δελτίο ειδήσεων, ένα αρχαιολογικό μνημείο, ένα σχολικό βιβλίο ιστορίας, ένα φεστιβάλ, μια οικονομική πολιτική, μια απόφαση, μια ασθένεια, ένα παιδικό παιχνίδι;

Το Φεστιβάλ Moving Frames 2010, όπως και πέρσι, δεν έχει διαγωνιστικό χαρακτήρα. Η πρόσκληση είναι ανοιχτή σε κάθε μορφή τέχνης, που θα μπορούσε να ενσωματώσει τον παραπάνω προβληματισμό και να αξιοποιήσει τη ψηφιακή τεχνολογία (video – art, animation, πειραματικό βίντεο, installations κ.ά.) για αυτό το σκοπό. Οι δράσεις θα πραγματοποιηθούν σε διάφορους χώρους στην πόλη της Μυτιλήνης. Οι ίδιες οι συμμετοχές θα διαμορφώσουν τους χώρους αυτούς.

Λήξη προθεσμίας υποβολής προτάσεων: 10/09
Ημερομηνία διεξαγωγής του φεστιβάλ: 24-25/9

Flor del Campo from Cristobal Palma Photography on Vimeo.

Πέρα από την ποιότητα των χώρων, ενός σχολείου και ενός αθλητικού κέντρου στην πόλη Cartagena de Indias της Κολομβίας, που σίγουρα διεγείρουν την σκέψη και το μάτι, για τις αξίς που μπορεί ή οφείλει να φέρει και να μεταδίδει ένας εκπαιδευτικός (δημόσιος) χώρος, και την προφανή σημασία της καλής αρχιτεκτονικής στα σχολεία (συζήτηση που μάλλον υποτιμάται συστηματικά στην χώρα μας -αναρωτιέμαι αν και κατά πόσον μπορεί να σχετίζεται η ένδεια της ελληνικής αρχιτεκτονικής εν γένει με την ανυπαρξία αισθητικής στα σχολεία της χώρας), νομίζω μπορούμε να ανοίξουμε την δυνατότητα που δίνει η κινηματογραφική εικόνα, στην απεικόνιση και μεταβίβαση της αρχιτεκτονικής.

Coliseos from Cristobal Palma Photography on Vimeo.

Το ζήτημα της αναπαράστασης του χώρου, δεν είναι καθόλου πρόσφατο, άλλωστε η προοπτική προέκυψε ακριβώς μέσα από τις καλλιτεχνικές και επιστημονικές ζυμώσεις αυτού ακριβώς του ζητούμενου. Κατά την διάρκεια των αρχιτεκτονικών σπουδών (αλλά και των τεχνικών) διδάσκονται διάφορες τεχνικές αναπαράστασης του χώρου, είτε λέγονται γραμμικό (δισδιάστατο) σχέδιο, είτε γεωμετρικές απεικονίσεις (τρισδιάστατο σχέδιο- προοπτική), είτε -πλέον- τα διάφορα ψηφιακά μέσα.

Ωστόσο, αυτό που με απασχολεί είναι η μετάδοση της εμπειρίας του χώρου, στους μη ειδικούς. Ακόμα και βέβαια και οι αρχιτέκτονες έχουν ανάγκη από την φωτογραφία για να εκτιμήσουν ένα χώρο, να προσπαθήσουν να ανασυνθέσουν με τον νού το βίωμα του χώρου, με το συμπληρωματικό εργαλείο της κάτοψης και της τομής. Ένας καθηγητής μας έλεγε πως ο καλός αρχιτέκτονας καταλαβαίνει ένα κτήριο μόνο από την κάτοψη. Αυτό δεν ισχύει πάντοτε, καθώς η συχνά το σχέδιο (κάτοψη, τομή κλπ) ως δισδιάστατο αναπαραστατικό μέσο, δεν αρκεί για την αντίληψη του χώρου.

Η καινοτομία που προκύπτει με την διεύρυνση και διάδοση των κινηματογραφικών μέσων, είναι η δυνατότητα μίας πιο συνολικής αντίληψης και κατανόησης του χώρου. Η πανοραμική κίνηση της κάμερας, που προσομοιάζει το γύρισμα του κεφαλιού, επιτρέπει τον συσχετισμό των χώρων, της διαδοχής τους, της σύνθεσης των υλικών. Και επίσης, την αντίληψη του φωτός και της σκιάς ή και της μεταβολής τους. Μια πανοραμική λήψη στην γωνία του κτηρίου, αποκαλύπτει πολλά περισσότερα από την παράθεση δύο φωτογραφιών, όπως και ένα travelling, (κίνηση εμπρός) μπορεί να μιλήσει για τον ρυθμό της αρχιτεκτονικής, την προσπέλαση των χώρων και την μεταμόρφωση της προοπτικής.

Όμως, σημειώνεται και μία ακόμα μεγάλη επανάσταση (!). Όπως μπορεί να παρατηρήσει κάποιος εύκολα, η αρχιτεκτονική φωτογραφία (ένα παρακλάδι της τέχνης της φωτογραφίας) χαρακτηρίζεται συνήθως από την αντιμετώπιση των χώρων ως άψυχων αντικειμένων. Πόσο κρίμα είναι όμως, αυτή η παγωμένη θεώρηση του χώρου και της αρχιτεκτονικής που η κορύφωση της έρχεται με την υποδοχή και την φιλοξενία του ανθρώπου εντός της. Έτσι, οι χώροι φωτογραφίζονται άδειοι, τακτοποιημένοι, κενοί ζωής, ίσως μόνο με την ηχώ της, να αντηχεί στα αντικείμενα που αφέθηκαν επιμελώς. Άλλοτε, μία σκιά ή μια θολή διερχόμενη φιγούρα, είναι το μόνο που απομένει από την ζωή που φιλοξενεί ο κάθε χώρος, ως το ελάχιστο που χρειάζεται για να δώσει την κλίμακα του χώρου, να βοηθήσει στην αντίληψη των διαστάσεων.

Πόσο διαφορετική είναι η αντίληψη του κινηματογραφιστή-φωτογράφου,που επιλέγει να αποτυπώσει (στα παραπάνω βίντεο) το σχολείο μαζί με τα παιδιά, τον χώρο μαζί με την ζωή, ρίχνοντας το βάρος στην συνύπαρξή τους. Ο χώρος γίνεται αντιληπτός ως “δοχείο ζωής”, απαλλάσεται κατά κάποιον τρόπο από τον ναρκισσισμό του αρχιτέκτονα προς το έργο του…

Κατά βάση όλα αυτά για να πω πόσο χαίρομαι που για την προβολή της αρχιτεκτονικής παραγωγής, δεν χρειάζεται πλεόν να ξεγυμνώνονται τα κτήρια…

Το βίντεο είναι από τις πιο ολοκληρωμένες σκηνοθετικά προσπάθειες αποτύπωσης της δημιουργίας ή ανακατασκευής κτηρίου. Συνήθως, το υλικό είναι ότι έχει συγκεντώσει το αρχιτεκτονικό γραφείο κλπ. Εδώ παρατηρούμε πως η σημασία τέτοιων προσπαθειών αποτύπωσης και τεκμηρίωσης της προσπάθειας, έχουν αποκτήσει μία ειδική σημασία στην παραγωγή της αρχιτεκτονικής.

Είναι προφανώς ο ρόλος, που καλείται να παίξει ένας τέτοιος χώρος πολιτισμού, όπου στην προβολή του περιλαμβάνεται και η διαδικασία μετασκευής του. Ωστόσο, κάτι που μέχρι πρότεινος ήταν άγνωστο, εδώ πλέον έχει αυτοτέλεια. Η χρήση του time-lapse, για την καταγραφή γεγονότων δεν είναι καινούργια, αλλά ως τώρα ήταν εξαιρετικά περιορισμένη.

Αυτό που καταφέρνει η συγκεκριμμένη μέθοδος, είναι η καταγραφή των μεταβολών, με τρόπο συνεχή και εύληπτο στο ανθρώπινο μάτι.  Άλλες παρόμοιες προσπάθειες με συμβατικά κινηματογραφικά πλάνα, έχουν μικρότερη διάρκεια καταγραφής και άρα μικρότερη μεταβολή στο κτήριο.

Τέλος πάντων, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε κι άλλες τέτοιες προσπάθειες καταγραφής της αρχιτεκτονικής.

Γράφωντας όλα αυτά δεν σχολιάστηκε καθόλου η επάναχρηση καθαυτή, αλλά η καταγραφή της ήταν ήδη αρκετά ενδιαφέρουσα. Σχόλια για την επάναχρηση σε δεύτερο χρόνο.

No related posts.

Στην ιστοσελίδα του RPBW piano, έχουν ανέβει εικόνες από τις μακέτες του συγκροτήματος του Ιδρύματος Νιάρχου. Αν δεν απατώμαι οι εικόνες αυτές δεν έχουν κυκλοφορήσει ιδιαίτερα στον τύπο (τον ελληνικό τουλάχιστον). μέχρι στιγμής έχουμε δει τις εικόνες από τα διαγράμματα και ορισμένα σχέδια -τότε με την παρουσίαση στο μέγαρο.

Παράνομες φωτογραφίες από το νέο μας μουσείο. Γιατί ενώ σε όλο τον κόσμο μπορούμε να φωτογραφίζουμε τα μουσεία τους όπως και όποτε θέλουμε, εδώ η ποιότητα είναι τόσο μεγάλη που φοβόμαστε μήπως την κλέψουν/αντιγράψουν. Ένα ευρώ το πληρώνεις, θες να βγάλεις και φωτογραφίες;! Μία πρώτη έστω γεύση για το πώς χρησιμοποιείται. Γιατί -τελικά- αυτό έχει σημασία. Πώς -οι ξένοι- ζουν (και μαθαίνουν από) τα μουσεία μας.