Στις 22 Μαρτίου 2011, κερδίζει στο διαγωνισμό για το master plan του Stockholmsporten με στόχο την πραγματοποίηση μίας νέας εισόδου προς την πόλη της Στοκχόλμης στη διασταύρωση του νέου κόμβου Hjulsta, ο οποίος είναι υπό κατασκευή. Η πρότασή τους “The Energy Valley” συνδέει εκ νέου τις αποκομμένες περιοχές γύρω από το νέο κόμβο μέσω ενός κύκλου ο οποίος αποτελείται από μια συνεχή κυκλική διαδρομή για κίνηση πεζή και ποδήλατα. Τα δημόσια κτίρια και οι υπόλοιπες λειτουργίες είναι ευθυγραμμισμένες στην περιφέρεια του κύκλου, ενώ μία φωτιζόμενη πλωτή σφαίρα (Stockholm Sphere) θα αντανακλά τον περιβάλλοντα χώρο.

4 Μαϊου 2001. Το γραφείο κερδίζει το διεθνή διαγωνισμό για ένα πολιτιστικό συγκρότημα 27.000 τ.μ στα Τίρανα της Αλβανίας. Είναι ο τρίτος κατά σειρά διαγωνισμός που πραγματοποιεί ο δήμος των Τιράνων στα πλαίσια του αστικού μετασχηματισμού της πόλης (για περισσότερες πληροφορίες για τους δύο προηγούμενους διαγωνισμούς διαβάστε το σχετικό άρθρο contemporary architecture in Τίρανα). Το συγκρότημα αποτελείται από ένα Τζαμί, ένα ισλαμικό κέντρο και ένα Μουσείο Θρησκευτικής Αρμονίας. Ο δήμαρχος Edi Rama δήλωσε για την επιλογή: ” Η νικήτρια πρόταση επελέγη λόγω της δυνατότητάς της να δημιουργήσει έναν ελκυστικό δημόσιο χώρο αρκετά ευέλικτο ώστε να φιλοξενεί χρήστες καθημερινά αλλά και σημαντικές θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνδέοντας παράλληλα αρμονικά την πλατεία Scanderbeg με την πόλη των Τιράνων και τους πολίτες της.”

Και η ερώτηση παραμένει: : “To BIG or not to BIG?” Η απάντηση δικιά σας!

Είμαι σίγουρη ότι στην Ελλάδα αυτός ο όρος είναι άγνωστος. Όμως, είναι γεγονός ότι στις περισσότερες χώρες διεθνώς αποτελεί πλέον ένα αστικό κίνημα. Με πολύ απλά λόγια το urban farming αποτελεί την αντιπρόταση στα μεγάλα ταξίδια που πραγματοποιούνται για τα γεωργικά προιόντα ώστε να φτάσουν στα σούπερ-μάρκετ της γειτονιάς μας. “Αστική γεωργία” είναι η καλλιέργεια φρούτων, λαχανικών και άλλων προιόντων στην πόλη, στη γειτονιά, στον κήπο μιας πολυκατοικίας, έτσι ώστε οι κάτοικοι να προμηθεύονται φρέσκα προιόντα άμεσα και με χαμηλό κόστος.

Στο Βερολίνο στην περιοχή του Kreuzberg βρίσκονται οι κήποι της πριγκήπισσας (Prinzessinnengärten). Tο καλοκαίρι του 2009, η μη κερδοσκοπική εταιρεία “Nomadisch Grün” δημιούργησε ένα κινητό αστικό αγρόκτημα. Τα φρέσκα, βιολογικά,τοπικά χόρτα και λαχανικά παράγονται χωρίς λιπάσματα, ενώ οι κάτοικοι της γειτονιάς συμμετέχουν ενεργά σε όλη τη διαδικασία.

Ένα άλλο πετυχημένο project είναι το PUBLIC FARM 1 στη Νέα Υόρκη. Το Public Farm 1 λειτουργεί ως αστικό αγρόκτημα, παρέχοντας παράλληλα έναν υπαίθριο κοινωνικό χώρο για το καλοκαίρι. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι αρχιτέκτονες του συγκεκριμένου εγχειρήματος θεωρούν ότι το urban farming αποτελεί την ιδανική γέφυρα μεταξύ της οικολογίας και του αστικού περιβάλλοντος. Θεωρώ εντυπωσιακό τον τρόπο που προσέγγισαν το θέμα και φυσικά το αίσθημα που αποπνέει ο συγγερασμός δύο τόσο φαινομενικά διαφορετικών στοιχείων: ο δημόσιος χώρος της πόλης και η γεωργία της επαρχίας.

Μήπως πρέπει και στην Ελλάδα να ξεκινήσουμε να σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο;

Είναι η Hadid φορμαλίστρια;

Έχει σημασία αν και πόσο είναι φορμαλίστρια;

Το post αυτό το γυροφέρνω κανα-δυο βδομάδες, από τότε που πεταχτήκαμε μέχρι την γειτονική γλασκώβη. Και που περπατήσαμε μέχρι το καινούριο μουσείο, υπό κατασκευή ακόμα, σχεδιασμένο από την διάσημη αρχιτεκτόνισσα. Ως κλασσικοί αρχιτέκτονες θεωρούμε ότι μπορούμε να σχολιάζουμε τα πάντα, να τα κριτικάρουμε και να βγάζουμε τα συμπεράσματά μας, σε προσωπικό επίπεδο ή όχι. Και μάλλον καλά κάνουμε, αφού κάπως έτσι βάζουμε το μυαλό μας να δουλέψει, κάπως έτσι μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε σαν σύνολο και όχι ατομικά.

Δεν θέλω να αναπαράγω την (μικρή) συζήτηση με αφορμή το παραπάνω έργο, στην αρχή ήθελα απλά να θέσω (και) εδώ τα ερωτήματα. Που ξεκινούσαν με το αν η hadid είναι φορμαλίστρια, αν αυτό είναι αρχιτεκτονικά “κακό”, πώς ορίζουμε το “κακό” και το “καλό”, ποιό είναι το θεωρητικό υπόβαθρο πίσω από αυτό το κτίριο, πίσω από αυτή την αρχιτεκτονική, πόση σημασία έχει αυτό το θεωρητικό υπόβαθρο στο αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα και άλλα συναφή που πολλοί έχουμε συζητήσει ξανά και ξανά ενδεχομένως, και που σε μερικά μπορείς πιθανότατα να απαντήσεις εύκολα ενώ σε άλλα όχι. Λίγο πριν αποφασίσω να κλείσω το post και να το δημοσιεύσω σκεφτόμουν αν αυτή καθεαυτή η κουβέντα έχει κάποιο νόημα. Έχει;

Το part two θα ακολουθήσει κάπου την άνοιξη, όταν και το μουσείο θα είναι ανοιχτό στο κοινό.

Αρχικά θα ήθελα να σημειώσω ότι εδώ και σχεδόν 2 μήνες ζω στο Βερολίνο και για τα επόμενα 2 χρόνια θα διαβάζετε επί τω πλείστων άρθρα που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη πόλη. Όχι μόνο επειδή είναι εύκολη η πρόσβαση σε ότι κινείται εδώ γύρω, απλά έχω την ανάγκη να μοιραστώ εμπειρίες και νέες εικόνες από ένα μέρος τόσο διαφορετικό και πολυδιάστατο, όπως το Βερολίνο..

Ακούγοντας συνέχεια συζητήσεις περί επαναχρησιμοποίησης κτιρίων και κατά πόσο υπάρχουν επιτυχημένες ή μη προσπάθειες τέτοιου είδους, θεωρώ ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα αποτελεί μία από τις πιο όμορφες και μινιμαλιστικές λύσεις αυτού του αρχιτεκτονικού “προβλήματος”. Βρισκόμασε στο Kraftwerk, ένας πρώην ηλεκτρικός σταθμός που χτίστηκε το 1961. Στα 8.000 τ.μ. για πρώτη φορά φιλοξενείται η έκθεση “REALSTADT.Wünsche als Wirklichkeit” (Realstadt.Wishes Knocking on Reality’s Doors). 250 αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά μοντέλα και 65 υποδειγματικά έργα του διαγωνισμού “National Prize for Integrated Urban Development and Baukultur”, που διοργανώθηκε το 2009 από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Μεταφορών, Δημοσίων Έργων και Αστικής Ανάπτυξης.

Έργα και προτάσεις για διάφορες πόλεις της Γερμανίας, όπως η Βρέμη, το Άαχεν ή το Βερολίνο. Περπατώντας ανάμεσα στις ενδιαφέρουσες προτάσεις και βλέποντας παράλληλα τον καθαρό κατασκευαστικό σκελετό ενός βιομηχανικού κτιρίου χωρίς εξεζητημένες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις δημιουργείται η αίσθηση ότι τα εκθέματα αλληλοσυμπληρώνονται με τον υπάρχοντα χώρο. Και για όσους δεν ενδιαφέορνται τόσο για τέτοιου είδους αρχιτεκτονικές πρακτικές, το θρυλικό club Tresor βρίσκεται στο ίδιο μέρος. Στο Βερολίνο όλα τα περιμένει κανείς..

Και καθώς η κουλτούρα μας, μας έχει μάθει να κοιτάμε μέσα από τα παράθυρα των γύρω σπιτιών (ευτυχώς;) οι ηδονοβλεπτικές μας τάσεις αυξάνονται. Περί αρχιτεκτονικής μιλώντας πάντα.

Ύστερα από πέντε άκρως αποτυχημένα viewings στους δρόμους του εδιμβούργου καταλήγουμε στην causewayside, στο διαμέρισμα 8, του τρίτου ορόφου. Απέναντι ακριβώς βρίσκεται ένα πρώην γκαράζ, κτισμένο το 1933, όπως φροντίζουμε να μάθουμε, που αποτελεί μία από τις λίγες προσπάθειες εκμοντερνισμού του τότε εδιμβούργου.

To loft έχει σπάνια τα φώτα του ανοιχτά. Και ακόμα πιο σπάνια κυκλοφορεί κόσμος εκεί μέσα. Πράγμα περίεργο. Μέχρι χτες, οπότε και τα φώτα άνοιξαν, ύστερα από περίπου ένα μήνα, δύο φιγούρες -γυναικείες- κινήθηκαν μέσα στον χώρο της τραπεζαρίας/σαλονιού και λίγο στον υπερυψωμένο διάδρομο που φαίνεται στο βάθος, η μία παρέα με μια ηλεκτρική σκούπα. Οπότε και αρχίζει η αναζήτηση online.

Googling into ‘garage causewayside’ βρίσκω την ένωση αρχιτεκτόνων εδιμβούργου και το site με τα edinburgh’s best – 150 years of EAA. Όπου αν ανατρέξουμε στο 1933 βλέπουμε το εν λόγω λοφτ και μία σύντομη περιγραφή:

This petrol filling-station and garage, designed and built c.1933, was Spence’s first commercial project. It is one of only a clutch of Edinburgh buildings which flirt with the international Moderne. Here Spence embraces the age of the motor car, creating a sleek curved glass kiosk (since demolished), a strongly expressed canted steel and concrete frame and even a hoist for cars (which is also long gone) to the highly-glazed upper floor workshop. Its original function now superseded by today’s plethora of city-edge supermarket and petrol pit-stops, the building was literally saved from the bulldozers and now survives as a Grade B Listed mega loft apartment above a retail unit.

Με λίγο ακόμα google, φτάνουμε στο site των αρχιτεκτόνων που ανέλαβαν την ανακαίνιση του παλιού garage και την μετατροπή σε κατάστημα/κάβα στο ισόγειο και σε πολυτελές loft στον όροφο. Το Studio DUB, λοιπόν, ολοκλήρωσε την διαμόρφωση του garage το 1999, μετατρέποντας το παλιό workshop του ορόφου σε χώρο κατοικίας και έκθεσης της συλλογής των contemporary σκωτσέζικων έργων τέχνης του ιδιοκτήτη. Περισσότερες πληροφορίες και photos, εδώ.

No related posts.

Τα εγκαίνια γίνονται με μια διεθνή έκθεση γλυπτικής με τίτλο «Volume One-Αντικείμενα, Γεγονότα και Συναντήσεις», γεγονός εντυπωσιακό και ενδιαφέρον, όπως επίσης και το συνολικότερο άνοιγμα του πολυχώρου στο κοινό (και) μέσα από την σελίδα του.

Η οποία φιλοξενεί τις κατόψεις των χώρων, τις δυνατότητές τους σε χωρητικότητα και σε διαρρυθμίσεις, καθώς και την ευκαιρία στον χρήστη/πελάτη να διαλέξει τον χώρο που θέλει ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο τον θέλει.

Αντιγράφουμε και το άρθρο της ελευθεροτυπίας με συζητήσεις με τους αρχιτέκτονες και τους επιμελητές της έκθεσης:

Μπορεί η απειλή της οικονομικής κρίσης να έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά μονιμότητας πάνω από τα κεφάλια μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι σταμάτησαν τα πάντα γύρω μας. Η επίσκεψή μας, προχθές, στο ισόγειο του πρώην εργοστασίου της φίρμας εσωρούχων «Palco», στην οδό Αλκμήνης 5 και Σφηττιών 3, στα Κάτω Πετράλωνα, ήταν τουλάχιστον αποκαλυπτική.

Στα περίπου 1.500 τ.μ. του ισογείου δούλευαν πυρετωδώς δεκάδες άνθρωποι για να προετοιμάσουν τα αυριανά εγκαίνια (8 μ.μ.) του πολυχώρου «The Hub» (Κόμβος). Ελαιοχρωματιστές, ηλεκτρολόγοι, αρχιτέκτονες, καλλιτέχνες σε απόλυτη σύμπνοια προσπαθούσαν να συνεννοηθούν σε ποικίλες γλώσσες και να ολοκληρώσουν τη δουλειά τους ανάμεσα σε εκκωφαντικούς θορύβους, αφαιρετικά γλυπτά και φωνές.

Το πρώην εργοστάσιο, χαρακτηριστικό δείγμα εργοστασιακής αρχιτεκτονικής της δεκαετίας του ’30, ανεγέρθηκε στην περιοχή το 1938. Μέχρι τη δεκαετία του ’80 φιλοξενούσε τις εγκαταστάσεις της γνωστής βιομηχανίας εσωρούχων. Εδώ και χρόνια παρέμενε εγκαταλειμμένο να θυμίζει το ένδοξο βιομηχανικό παρελθόν του κέντρου της Αθήνας. Η απρόσμενη ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής πριν από μερικά χρόνια, με την εμφάνιση, κυρίως, του Μουσείου Μπενάκη όσο και αρκετών ακόμη πολιτιστικών χώρων και γκαλερί, έδωσε την ώθηση στην εταιρεία «The Hub Events» να αναμορφώσει και να αξιοποιήσει συνολικά όλο το κτίριο.

Πάνω loft, κάτω τέχνη

Το πολυώροφο κτίριο, που μαζί με το ισόγειο και το υπόγειό του έχει συνολικά εμβαδόν 5.000 τ.μ., ανακαινίστηκε πλήρως από το αρχιτεκτονικό γραφείο «If-untitled architects». Το μεγαλύτερο μέρος του αποτελείται από ένα συγκρότημα κατοικιών loft. Οι χώροι του ισογείου μαζί με το υπόγειο συγκροτούν τον πολυχώρο των πολιτιστικών εκδηλώσεων. Εκεί, εκτός από εικαστικές εκθέσεις, υπάρχει η δυνατότητα να φιλοξενηθούν από θεατρικές παραστάσεις, κινηματογραφικές προβολές (500 θέσεις) και συνέδρια μέχρι επιδείξεις μόδας και πάρτι. Η ευελιξία του αχανούς χώρου θα επιτυγχάνεται με πανέλα, που θα μετακινούνται για να διαμορφώνουν, ανάλογως με τον χαρακτήρα της κάθε εκδήλωσης, τον χώρο. Στον Πολυχώρο θα υπάρχουν ακόμη καταστήματα, εστιατόριο και βιβλιοπωλείο.

«Κρατήσαμε τις μεγάλες κολόνες και τα δοκάρια, κάποιες στιβαρές και όμορφες καμπύλες του κτιρίου και προσπαθήσαμε, όπου ήταν δυνατόν, να αναδείξουμε το παλιό μπετόν και να το συνδυάσουμε αρμονικά με σύγχρονα στοιχεία», λέει η Μάρθα Γιαννακοπούλου, μια από τους αρχιτέκτονες που αναμόρφωσαν το κτίριο. «Η πιο σημαντική παρέμβασή μας», προσθέτει, «είναι η εγκάρσια, διαγώνια τομή στο κέντρο του κτιρίου. Με αυτήν την τομή, που χωρίζει το κτίσμα στα δύο, γίνεται ορατός ο σκελετός του, δημιουργείται μπροστά από το κτίριο ένας ημιδημόσιος χώρος και έρχεται αρκετό φως σ’ένα κτίριο, που λόγω της παλαιότερης βιομηχανικής χρήσης του ήταν εσωστρεφές και σκοτεινό».

Ο πολυχώρος «The Hub» εγκαινιάζεται εντυπωσικά με μια διεθνή έκθεση γλυπτικής με τίτλο «Volume One-Αντικείμενα, Γεγονότα και Συναντήσεις». Η Αγγλίδα επιμελήτρια Φιόνα Μπάουντι έκανε ένα διάλειμμα από τη δουλειά της στις εικαστικές διοργανώσεις, που προετοιμάζονται για την Ολυμπιάδα του Λονδίνου, για να βρεθεί στην Αθήνα και να δουλέψει στην έκθεση του «The Hub».

Εντεκα Βρετανοί καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς, με παρουσία σε μεγάλα βρετανικά μουσεία (Τέιτ Μόντερν κ.ά.) και σημαντικές εκθέσεις, είναι οι περισσότεροι καλλιτέχνες της έκθεσης. Ανάμεσά τους βρίσκονται και δύο Ελληνες, ο Αθανάσιος Αργιανάς και ο Σπύρος Χατζητζάνος.

«Η Ελλάδα είναι από μόνη της μια πολύ δραματική, θεατρική χώρα», λέει με χαμόγελο η Φιόνα Μπάουντι. Γι’ αυτό και η έκθεση, που επιμελήθηκε στο «The Hub», έχει με υπόγειο τρόπο μια θεατρική διάσταση, κυρίως στον τρόπο που οι αφηρημένες γλυπτικές φόρμες μεγάλων διαστάσεων επιχειρούν ένα διάλογο με την αρχιτεκτονική του κτιρίου. Μια μνημειακή εγκατάσταση τεραστίων διαστάσεων, που μοιάζει με τεράστια μπάλα, τοποθετεί στην είσοδο του κτιρίου ο εικαστικός Αντι Χόλντεν. Η μπάλα του είναι το πιο χειροπιαστό υλικό της περφόρμανς, που ετοιμάζει για τα αποψινά εγκαίνια ο εικαστικός.

Το γλυπτό

Η Χάνα Μπάρτον και ο Ξαβιέ Πούλτνεϊ, με μάσκες στο πρόσωπο και σκονισμένα t-shirts, δουλεύουν ασταμάτητα ανάμεσα στο μνημειακό έργο τους. Δύο τεράστιες στήλες (παραπέμπουν σε επιτύμβιες) από συμπαγές κατάμαυρο, γυαλιστερό μάρμαρο συγκροτούν το γλυπτό που ονόμασαν «Light Monoliths» (Μονόλιθοι από φως). Στο κέντρο της μιας από τις δύο στήλες ένας τεράστιος κύκλος αφήνει το αθηναϊκό φως να περνά και να διαχέεται στον εκθεσιακό χώρο. Οι υπόλοιποι καλλιτέχνες της έκθεσης είναι οι: Τζόναθαν Μπάλντοκ, Μάθιου Κουμπς, Μάικλ Ντιν, Μάρκους Φόστερ, Νικ Χόρνμπι, Μίνι Νόργκρεν, Κόνραντ Σόκρος, Φραντς Ερχαρντ Γουόλδερ, Φραντς Γουέστ.

Η επιμελήτρια Φιόνα Μπάουντι κάνει λόγο για την απουσία ανθρώπινων μορφών και για τον θεατρικό και μινιμαλιστικό χαρακτήρα των γλυπτών της έκθεσης που επιχειρούν μέσα από πολλαπλές διηγήσεις να ενεργοποιήσουν τον διάλογο μεταξύ του αντικειμένου, των θεατών και του πλαισίου που τα περιβάλλει.

Τα αποψινά εγκαίνια θα εμπλουτιστούν και με ευφάνταστα οπτικοασκουστικά δρώμενα στην πρόσοψη του κτιρίου από την ομάδα 2 monochannels.

konishi gaffney house, edinburgh open doors 2010 from alan craigie on Vimeo.

Στα πλαίσια του edinburgh doors open day, επισκεφτήκαμε το παραπάνω/κάτω japanese house, βιοκλιματικό και κατασκευασμένο από τους ιδιοκτήτες/αρχιτέκτονες, konishi/gaffney architects.

Ξύλινη κατασκευή, βιομηχανικό (θερμαινόμενο) δάπεδο,japanese,  minimal, λειτουργικό, χαριτωμένο, όμορφο, σπίτι.

Η πληροφορία αλιεύτηκε στην συνέντευξη που έδωσε ο Bjarke Ingels στο blog fast-c0-design. Απαντώντας στην ερώτηση αν έχει νόημα αρχιτέκτονες να σχεδιάζουν κτίρια σύμβολα σε ξένες χώρες, απαντά ότι σχεδιάζοντας κάτι στην πατρίδα σου, η ανάγκη για διαφοροποίηση και η αντίδραση στο κατεστημένο, που μπορεί να ξεχάσεις τις αξίες και τις αρετές της παράδοσής σου. Ενώ δουλεύοντας στο εξωτερικό, είναι μπορείς να χρησιμoποιείς στοιχεία της παράδοσης χωρίς να “απολιθώνεσαι”. Σαν παράδειγμα φέρνει το HOLY, ένα συγκρότημα κατοικιών στο κέντρο της Αθήνας, πάνω στο οποίο εργάζεται το γραφείο.

Το συγκρότημα κατοικιών, έκτασης 4500τμ, αποτελείται από ένα δίκτυο κυκλοφορίας μεσαιωνικού τύπου -χωριού, ενώ οι όγκοι των κατοικιών τείνουν να συναντηθούν στην κορυφή τους, δημιουργώντας έτσι μια φυσική σκίαση, σαν -κατά τον Bjarke Ingels- ένα παραδοσιακό χωριό.

Όποιος καταφέρει να αναγνωρίσει το οικοδομικό τετράγωνο που φαίνεται στα διαγράμματα (http://www.big.dk/projects/holy/), ας το πει, να βγει το λαβράκι (!), άλλωστε βάζω στοίχημα ότι είναι κάπου στον Κεραμεικό, και γνωρίζω ουκ ολίγους που έχουν χαρτογραφήσει την περιοχή εξαντλητικά για την διπλωματική τους…

Προβολή μεγαλύτερου χάρτη
και ειδού! το σημείο βρέθηκε, μία δρασκελιά από την ταινιοθήκη.

Το σχέδιο καθεαυτό έχει ένα ενδιαφέρον προς συζήτηση, για διάφορους λόγους. Η γενική κάτοψη και το διάγραμμα κινήσεων παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς πράγματι θυμίζει χωριό, και ξεφεύγει ελαφρά από την συνήθη ορθοκανονική “διάθεση”. Κεκλιμένοι τοίχοι και μεγάλα ανοίγματα συμπληρώνουν το τοπίο. Από μια πρώτη εντύπωση με ξαφνιάζει η απουσία ημιυπαίθριων χώρων των κατοικιών (εκτός του αιθρίου δηλαδή) αλλά νομίζω πρέπει να περιμένουμε για μια οριστική μελέτη, καθώς οι πρισματικοί όγκοι, προσφέρονται για σκάψιμο και δημιουργία ημιυπαίθριων… Αν όντως είναι στην περιοχή κεραμεικού – μεταξουργείου θα συμβάλλει και αυτό στην ριζική αλλαγή της εικόνας και του χαρακτήρα της περιοχής, όπως και πολλά άλλα σχέδια που έχουν δρομολογηθεί – ή υλοποιηθεί ήδη, για εκεί.

Λίγα περισσότερα για το συγκρότημα: http://www.big.dk/projects/holy/
Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ: http://www.fastcodesign.com/1662192/can-designing-for-a-dictator-actually-be-virtuous

Σε 38 δευτερόλεπτα μπορείς να διασχίσεις μια άχρονη χώρα, να ανταμώσεις περαστικούς ανθρώπους και να γευτείς ψήγματα ζωής.
Αναφερόμαστε στον καμβά τεσσάρων εκθέσεων, ενότητες της PhotoBiennale του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, οι οποίες ταξιδεύουν στην Κρήτη. Από αύριο 13 Αυγούστου και μέχρι τις 10 Σεπτέμβρη θα φιλοξενούνται στο Χαρουπόμυλο Πανόρμου στο νομό Ρεθύμνου. Σε συνεργασία με την Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου “Επιμενίδης” παρουσιάζονται σε ένα χώρο που αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής, το μοναδικό βιομηχανικό κτίριο αυτού του είδους σε όλη την Κρήτη.
Συγκεκριμένα, ο Παναγιώτης Τομαράς παρουσιάζει “38 δευτερόλεπτα”. Φωτογραφίες που απαθανατίστηκαν με τρόπο εντελώς διαφορετικό από αυτόν που οι συμβατικές φωτογραφικές μηχανές δημιουργούν εικόνες. Το φιλμ κατά τη διάρκεια της λήψης κινείται και έτσι κατά μήκος των εικόνων καταγράφεται μία διαδοχή σημείων που το καθένα περιβάλλεται από το παρελθόν του και το μέλλον του (φωτογραφία) .
Σε περαστικούς (“Les Passeurs”) εστιάζει με το φακό του και ο Marin Hock από το Βέλγιο, στους οποίους όμως μπλέκει χορευτές οι οποίοι με τις φιγούρες τους μετατρέπουν τις καθημερινές μετακινήσεις σε ένα χιουμοριστικό θέαμα. Στη σειρά φωτογραφιών του, οι δρόμοι σε διάφορες γειτονιές του Λονδίνου αποτελούν τον τόπο δράσης για τους χορευτές, οι οποίοι αντλούν έμπνευση από τις κινήσεις των περαστικών για τις χορευτικές τους πόζες.
Ο Θεσσαλονικιός Αχιλλέας Τηλέγραφος πάλι μιλά για μια “Άχρονη Χώρα”. Με μια μικρή φωτογραφική μηχανή επισκέφτηκε το 2004 τη Σαντορίνη, αποτυπώνοντας εικόνες του φυσικού και αστικού τοπίου. Μέσα από το έργο του επιχειρεί να διερευνήσει τις μεταβολές στο περιβάλλον του νησιού, όπως προκύπτουν με το πέρασμα των χρόνων.
Τέλος ο Ολλανδός Martijn Peters παρουσιάζει στιγμές ζωής (“Slices of life”). Στρέφει τη ματιά του στη συμπεριφορά των ανθρώπων κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους σε έναν δημόσιο χώρο. Χωρίς προηγουμένως να σκηνοθετεί ή να κατευθύνει τη δράση τους, απεικονίζει καταστάσεις που συναντάμε στην καθημερινότητα αλλά όχι με έναν συνηθισμένο τρόπο. Η σύμπτωση, η διαίσθηση και ο αυθορμητισμός είναι οι λέξεις-κλειδιά του έργου του.

Η Ελλάδα «ταξιδεύει» σε λίγες μέρες για τη 12η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας με μια «Κιβωτό». Η πρόταση, που εκπροσωπεί τη χώρα στην κορυφαία διοργάνωση, ανήκει στον καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ζήση Κοτιώνη και στην αρχιτέκτονα της νεότερης γενιάς και ποιήτρια Φοίβη Γιαννίση. Πρόκειται για εγκατάσταση με τίτλο «Κιβωτός, Παλιοί Σπόροι για Νέες Καλλιέργειες», αποτελούμενη από ξύλινη κατασκευή, έκθεση εικόνων και βιντεοπροβολή.

Η «Κιβωτός» θα βρίσκεται στο Ελληνικό Περίπτερο (Giardini di Castello) από τις 27 Αυγούστου μέχρι και τις 21 Νοεμβρίου. Είναι μια ξύλινη, λυόμενη κατασκευή με διαστάσεις 12 μ. μήκος και 2,70 μ. μέγιστο πλάτος. Αποτελείται από τάβλες, δοκούς και επιφάνειες κόντρα πλακέ θαλάσσης. Η κατασκευή είναι επισκέψιμη. Στο εσωτερικό της θα φιλοξενηθούν σε ειδικές θήκες οι σπόροι και οι καρποί (γυάλινα βάζα, κουβάδες, πιάτα). Το φυτογενετικό υλικό θα συλλεγεί ύστερα από έρευνα και επισκέψεις σε αγροτοπαραγωγικές μονάδες και τράπεζες σπόρων. Η συλλογή των καρπών θα τοποθετηθεί μέσα στην «Κιβωτό» σε θεματικές ενότητες: διατροφικά (σιτηρά, όσπρια), θεραπευτικά, καλλωπιστικά, αφροδισιακά, ευφορικά, θανάσιμα.

Στο εσωτερικό της θα εγκατασταθεί επίσης μια μικρή κουζίνα. Η παρασκευή φαγητού από τη συλλογή καρπών και σπόρων της «Κιβωτού» επιτρέπει την κατοίκηση του εκθεσιακού χώρου με διαδραστικό τρόπο. Στην κύρια αίθουσα της «Κιβωτού» θα γίνεται και η διπλή προβολή του βίντεο-ντοκουμέντου από τη σύγχρονη αγροτική ζωή στην Ελλάδα και τις εναλλακτικές καλλιέργειες, που συμβάλλουν στην αύξηση της βιοποικιλότητας και την ανάδειξη του παλαιού φυτογενετικού υλικού.

Η ελληνική συμμετοχή επιλέχθηκε από επιτροπή (Ηλίας Ζέγγελης, Γιώργος Τζιρτζιλάκης, Αννα Καφέτση) που ορίστηκε, πρώτη φορά, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.

Λίγες μέρες πριν αναχωρήσει για τη Βενετία ο Ζήσης Κοτιώνης μάς μίλησε για την ελληνική συμμετοχή στη Βενετία.

Το γενικότερο θέμα της Μπιενάλε είναι «People meet architecture» («Οι άνθρωποι συναντούν την αρχιτεκτονική»). Με ποιον τρόπο εμπεριέχεται στην πρότασή σας;

«Καλούμε τους ανθρώπους να συναντηθούν μέσα σε μια κιβωτό για να τους δείξουμε θέματα που σχετίζονται με τη βιοποικιλότητα και με την αρχιτεκτονική. Μέσα από τη δουλειά μας και την εκπαίδευση των νέων αρχιτεκτόνων στο Πανεπιστήμιο Βόλου ενδιαφερόμαστε να δούμε πώς σχετίζεται η αρχιτεκτονική με τον υπαίθριο χώρο».

Υπάρχει στην πρότασή σας η διάσταση της επιστροφής στη φύση;

«Οχι. Αυτό που λέμε είναι να καταλάβουμε τον υπαίθριο χώρο με τους σύγχρονους όρους της τεχνολογίας και της μετάπολης, τον τρόπο δηλαδή που η πόλη έχει διαχυθεί, μέσω της πληροφορίας, στην ύπαιθρο. Είμαστε ιδεολογικά και πολιτικά αντίθετοι με τη λογική της “επιστροφής στη φύση”».

Τι σημασία αποδίδετε στην «Κιβωτό»;

«Με την “Κιβωτό” διαφυλάττεις τους καρπούς, ένα πρόγραμμα που εμπεριέχεται στους σπόρους της φύσης που απειλείται με εξαφάνιση. Με βάση αυτό το πρόγραμμα, που μας δίνει η ίδια η φύση, προτείνουμε να ξαναδούμε πώς κατοικείται και άρα πώς διαμορφώνεται το τοπίο. Αρχιτεκτόνημα δεν είναι μόνο ένα κτίριο, αλλά και η σχέση που υπάρχει ανάμεσα σε δύο δέντρα».

Η «εναλλακτική» διάσταση της πρότασης έχει σχέση με το γεγονός ότι εκπροσωπείτε και μια χώρα που δεν συνδέθηκε ποτέ με την αρχιτεκτονική των μητροπολιτικών κέντρων;

«Βεβαίως. Είμαστε και ιδεολογικά αντίθετοι με την αρχιτεκτονική των σταρ του είδους. Οι καλές στιγμές στη μοντέρνα αρχιτεκτονική της Ελλάδας ήταν εκείνες που οι αρχιτέκτονες αντιλαμβάνονταν την ιδιαιτερότητα του χώρου που έχτιζαν. Αυτό δημιούργησε νέες προτάσεις, και όχι η υπερτεχνολογία και η μίμηση των λεγόμενων πρωτοποριών. Μας ενδιαφέρει να διαχειριστούμε αυτή την παρακαταθήκη του ελληνικού μοντερνισμού. Θα αναφερθώ σε δύο διαφορετικά παραδείγματα: ο Πικιώνης και οι διαμορφώσεις της Ακροπόλεως ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα συνάντησης της αρχιτεκτονικής με το τοπίο. Το ίδιο και ο Τάκης Ζενέτος με τις προτάσεις που είχε κάνει για τις διαμορφώσεις οικισμών στη νότια Κρήτη. Μέσω της σύγχρονης αρχιτεκτονικής διαχειριζόταν με εξαιρετικό τρόπο τα θέματα του εδάφους».

Αντιτίθεστε μήπως στην αστική αρχιτεκτονική;

«Καθόλου. Να το πω αλλιώς. Το άστυ πλέον διαχέεται παντού. Μπορεί να σκεφτόμαστε με αστικό τρόπο το έδαφος και την ύπαιθρο».

Πώς συνδέεται η πρότασή σας με την πρόσφατη οικονομική κρίση;

«Με την πολύ απλή επισήμανση ότι διαρκώς η ύπαιθρος και οι αγροτικές περιοχές χάνουν την παραγωγικότητά τους. Είτε ερημοποιούνται είτε οικοδομούνται. Πρόθεσή μας είναι να επισημάνουμε ότι αν η ύπαιθρος αποκτήσει με τις βιολογικές και βιοδυναμικές καλλιέργειες έναν καινούργιο παραγωγικό ρόλο, τότε μπορεί να δημιουργηθεί εκεί και μια σύγχρονη παραγωγική ζωή.

Ο αγροτικός χώρος διέρχεται αυτή τη κρίση μετά τα αδιέξοδα της εκμηχανισμένης γεωργίας των μονοκαλλιεργειών και των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Ο τρόπος με τον οποίο βιώνεται αυτή τη στιγμή η κρίση στη “Μητρόπολη” δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε διαφορετικοί άνθρωποι να βρεθούν εκτός αστικών κέντρων και να διαχειριστούν διαφορετικά τα προβλήματα της υπαίθρου. Τέτοιου είδους σχέσεις ψάχνουμε και τις αναγνωρίζουμε ήδη στον αγροτικό ακτιβισμό. Προς το παρόν λείπει η επινοητικότητα στη διαχείριση του τοπίου και του εδάφους».

Πώς κρίνετε γενικότερα την αρχιτεκτονική παραγωγή των τελευταίων χρόνων στην Ελλάδα;

«Δεν θα ήθελα να κάνω μια συνολική αποτίμηση αλλά να πω ότι τα ζητήματα του περιβάλλοντος, της οικονομικής κρίσης και των νέων τεχνολογιών είναι αυτά που πρέπει να κατανοήσουμε για να ανανεώσουμε την ελληνική αρχιτεκτονική. Κάποια στιγμή θεωρήθηκε ότι μπορεί να ανανεώνεται μέσα από το στιλ και την εκλέπτυνση της “γλώσσας”. Επί δεκαπέντε χρόνια κυριάρχησε αυτό το νεομοντέρνο στιλ, το οποίο δεν βοήθησε στην επεξεργασία των ζητημάτων της αρχιτεκτονικής παρά μόνο στο στιλιζάρισμα, το οποίο είχε να κάνει μ’ έναν εφησυχασμό πολιτικό και κοινωνικό και την ψευδαίσθηση ότι ζούμε σε μια ευημερία, η οποία τώρα καταρρέει».