Ή αλλιώς η άποψη του Koolhaas και του OMA (σε συνεργασία με εταιρείες ενέργειας και πανεπιστήμια) για το ενεργειακό μέλλον της ευρώπης (αυτής που συμπεριλαμβάνει και την ελλάδα).

Και που πάνω κάτω λέει ότι η συνοχή της ευρώπης σαν ένωση κρατών πρέπει να στηριχτεί και να δομηθεί πάνω στην επίλυση των ενεργειακών αναγκών της σαν σύνολο και όχι σαν μέρη. Τακτική που θα έχει οικονομικά (βλ. θέσεις εργασίας σε πολλούς και διάφορους τομείς) και περιβαλλοντικά οφέλη για όλους.

Το roadmap 2050 βλέπει μία ευρώπη χωρίς σύνορα, όπου ο νότος τροφοδοτεί με ενέργεια (προερχόμενη από τον ήλιο) τον βορρά και ο τελευταίος χάρη στους ανέμους και στην παλίρροια του ατλαντικού τροφοδοτεί αντίστοιχα την μεσόγειο. Κάπου στο ενδιάμεσο μπλέκονται και άλλες καθαρές μορφές ενέργειας όπως η πυρηνική και η βιομάζα.

Στόχος -όπως προβάλλει στην σημερινή δυσοίωνη καθημερινότητα- είναι να αποδείξει με μία σειρά από μελέτες, που μπορεί κανείς να βρει και να κατεβάσει στο site, ακόμα και να αγοράσει μερικά hardcopies, ότι ένα αντίδοτο στην κρίση (οικονομική, περιβαλλοντική και εν τέλει ενότητας) που περνάει αυτή τη στιγμή η γηραιά ήπειρος, είναι η ενοποίηση κάτω από τέτοιους (σαν αυτούς που αναφέρονται παραπάνω) όρους.

Στόχος που αναιρείται την ίδια στιγμή που γίνεται η πρόταση, αφού όπως μεταφέρει ο βαγγέλης βαγγελάτος από την ελευθεροτυπία εκ στόματος Rowan Moore και Observer: «ο τρόπος που η Ευρώπη προσπάθησε να σώσει οικονομικά την Ελλάδα δείχνει πως δεν έχει αποκτήσει ακόμα πολιτική θέληση, συνοχή, αλλά και όραμα»

No related posts.

Αντιγράφουμε από την ελευθεροτυπία:

Πώς κατόρθωσε η Αρχιτεκτονική να συμπεριλάβει και να ερμηνεύσει τις πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές που συντελέστηκαν στην Ισπανία, τις τελευταίες τρεισήμιση δεκαετίες, αρχής γενομένης από τον εκδημοκρατισμό της, μετά τον θάνατο του Φράνκο το 1975, την ψήφιση του νέου της Συντάγματος το 1978 και την ένταξή της στην Ε.Ε. το 1986;

Αυτό είναι το εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα της έκθεσης «35+ Οικοδομώντας τη Δημοκρατία: 35 χρόνια ισπανικής κοινωνικής αρχιτεκτονικής», που εγκαινιάστηκε χθες στο Μουσείο Μπενάκη. Αποτελεί το συνδιοργανωτικό επίτευγμα του μουσείου και της ισπανικής πρεσβείας, με αφορμή την ισπανική Προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Τα εκθέματα (πάνελ, μακέτες, φωτογραφίες και βίντεο) ξεκινούν από το 1975, με έργα όπως το κτίριο της Τράπεζας Bankunion στη Μαδρίτη που υπογράφουν οι αρχιτέκτονες Χοσέ Αντόνιο Κοράλες και Ραμόν Βάσκεθ Μολεζίν και φτάνουν έως και το 2010, με το αντιπροσωπευτικό Κέντρο Σύγχρονης Καλλιτεχνικής Δημιουργίας στην Κόρδοβα, των Φουεσάντο Νιέτο και Ενρίκε Σομπεράνο. Ενδιαμέσως οι Ραφαέλ Μονέο, Γιόρντι Γκαρσίς, Ενρίκ Σορία, Χουάν Ναβάρο, Σαντιάγκο Καλατράβα, Ενρίκ Μιράγες, Εντουάρντο Αρόγιο, Αμπάλος & Χερέρος, Τζ. Βάσκεθ Κονσουέγκρα, Νιέτο Σομπεράνο, Αντόνιο Κρουζ κ.ά. εκπροσωπούνται με αντιπροσωπευτικά τους έργα: μουσεία, δημόσιες βιβλιοθήκες, δημαρχιακά μέγαρα, πανεπιστημιακές σχολές, αθλητικά κέντρα, νοσοκομεία, κέντρα για την τρίτη ηλικία ή βρεφονηπιακοί σταθμοί, εγκαταστάσεις ανακύκλωσης, γήπεδα ποδοσφαίρου, λαϊκές αγορές, οινοποιεία, κολυμβητήρια, αλλά και νεκροταφεία και κατοικίες για τσιγγάνους.Τα εκθέματα διανέμονται σ’ένα σύνολο 36 ενοτήτων που υπακούουν σε χρονολογική σειρά. Στην ταυτότητα κάθε έργου αναγράφεται εκτός από τον αρχιτέκτονα, η κατασκευαστική εταιρεία, καθώς και ο χρόνος και ο προϋπολογισμός που απαιτήθηκαν για την κατασκευή του.

Κύριος στόχος της έκθεσης να καταδείξει την αλληλεπίδραση κοινωνίας και αρχιτεκτονικής, όχι μόνο στο είδος και τον σκοπό των κατασκευών, αλλά και στη χρήση νέων υλικών και στην αισθητική αντίληψη των δημιουργών τους. Να εξηγήσει, δηλαδή, τον συσχετισμό της οικοδόμησης του κοινωνικού κράτους με τη δημιουργία δημόσιων και κοινωνικών αγαθών στην πρόσφατη ιστορία της χώρας: Η υγεία, η κατοικία, η παιδεία, οι μεταφορές, ο αθλητισμός, ο πολιτισμός και το περιβάλλον υλοποιούνται σε κτίρια και υποδομές που μεταμορφώνουν το κοινωνικό τοπίο της Ισπανίας, την ποιότητα ζωής των πολιτών της, αλλά και την αντίληψη του ρόλου της αρχιτεκτονικής στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Κάποια από τα έργα τονίζουν τη συνεργασία της αρχιτεκτονικής με άλλες τέχνες, όπως τη γλυπτική, στην ανάπτυξη κοινωνικών αξιών (π.χ. «Το χτένι των ανέμων» των Λούις Πέπα και Εντουάρντο Τσιγίντα).

Μέσα από όλους τους, καταξιωμένους πια, Ισπανούς αρχιτέκτονες, φαίνεται η εξέλιξη της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής που έθεσε την Ισπανία στις γραμμές της παγκόσμιας πρωτοπορίας όσον αφορά τις νέες αισθητικές και κατασκευαστικές αντιλήψεις.

Related posts:

1. deltArCHI στο ελληνικό ινστιτούτο αρχιτεκτονικής
2. δημήτρης φατούρος στο μουσείο μπενάκη
3. σκέψεις για την απεικόνιση της αρχιτεκτονικής

Αντιγράφουμε από την ελευθεροτυπία και την βίκη τσιώρου:

Αραγε η υπόθεση των μιναρέδων που δημιουργήθηκε με το σχετικό δημοψήφισμα στην Ελβετία αφορά έναν συσχετισμό θρησκευτικών δυνάμεων συμβολικού χαρακτήρα; ‘Η πρόκειται για μια παλαιά σύγκρουση μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων; ‘Η ακόμη για μια κρίση ταυτότητας, με τη διάσταση που έχει πάρει στη Γαλλία και αποτελεί θέμα μιας έντονης δημόσιας συζήτησης;

Σε μια εποχή όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν αδιάφοροι στο θέμα της θρησκείας, πώς είναι δυνατόν να υπάρχει τέτοια συσπείρωση, όπως φαίνεται από το αποτέλεσμα του ελβετικού δημοψηφίσματος, σύμφωνα με το οποίο η πλειοψηφία των Ελβετών πολιτών αντιδρούν στο δικαίωμα ανέγερσης και άλλων μιναρέδων, παρόλο που η αρνητική τους ψήφος δεν αφορά και την κατασκευή τζαμιών. Αραγε, το ύψος των μιναρέδων ήταν αυτό που ενόχλησε ουσιαστικά τους Ελβετούς; Ας θυμηθούμε πως στη Γερμανία, μια χώρα που διαθέτει 2.600 τζαμιά και χώρους λατρείας, η κυβέρνηση αποφάσισε το ύψος των μιναρέδων να μην ξεπερνά αυτό των καμπαναριών.

«Οταν η Ανγκελα Μέρκελ ασχολείται με το θέμα του ύψους των μιναρέδων, είναι επειδή αποδέχεται τον αρχιτεκτονικό πλουραλισμό του θρησκευτικού πεδίου της χώρας της, επιβάλλοντάς του συγχρόνως ένα όριο. Αυτό μας παραπέμπει στα αρχιτεκτονικά και γεωγραφικά όρια που στην καθολική Γαλλία επιβάλαμε εμείς στους προτεσταντικούς ναούς. Με λίγα λόγια, η κατασκευή των χώρων λατρείας, η τοποθεσία τους και οι διαστάσεις τους μαρτυρούν συμβολικές σχέσεις δυνάμεων», λέει ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου σε Θέματα Επιστήμης των Θρησκειών, Ζαν Πολ Ουιλέμ, στην εφημερίδα «Λε Μοντ», και συνεχίζει: «Οσο κοσμικές και αν είναι, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν έχουν ακόμη βγει εντελώς από την ιδέα του γεωγραφικού περιορισμού των θρησκειών, ενώ το εθνικό φαντασιακό, όπως το ευρωπαϊκό, δεν είναι εντελώς ουδέτερο από θρησκευτική άποψη. Η ανεξιθρησκία προϋποθέτει ότι οι πιστοί διαθέτουν ναούς κατάλληλους για τη λατρεία της θρησκείας τους. Η δεδομένη ένταξη των μουσουλμάνων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες προϋποθέτει επομένως τζαμιά. Το κράτος και οι δημόσιες υπηρεσίες είναι λαϊκοί θεσμοί, όχι όμως και η κοινωνία των πολιτών. Ωστόσο, όπως κάποιες ενδυμασίες των πιστών μιας θρησκείας, έτσι και οι χώροι λατρείας καθιστούν ιδιαίτερα ορατή την παρουσία της. Το Ισλάμ φαίνεται πως από πολλές πλευρές έχει γίνει ένας σεισμογράφος των ευρωπαϊκών ανησυχιών όσον αφορά την εθνική ταυτότητα των κατοίκων της Γηραιάς Ευρώπης και των αμφιλεγόμενων σχέσεων μεταξύ θρησκειών».

Οι αντιδράσεις για την κατασκευή τζαμιών δυστυχώς δεν είναι ελληνικό προνόμιο: στη Σεβίλη, στην Κολονία, στην Κοπεγχάγη, στο Λονδίνο, στο Ρότερνταμ τα τζαμιά και οι μιναρέδες τους διχάζουν την κοινή γνώμη. Σε ένα μεγάλο αφιέρωμα στο θέμα από τις σελίδες του «Κουριέ Ιντερνασιονάλ» παρατίθενται όλες οι απόψεις. Για τον Ulrich Schluer, μέλος του δεξιού κοινοβουλευτικού κόμματος UDC και της επιτροπής για την απαγόρευση των μιναρέδων, οι μιναρέδες αποτελούν «σύμβολο διεκδίκησης της πολιτικο-θρησκευτικής εξουσίας η οποία αμφισβητεί τα θεμελιώδη δικαιώματα των άλλων ανθρώπων».

Το σύμβολο, αυτή η λέξη στο στόμα του καθενός, είναι σημαντική. Ο μιναρές είναι σύμβολο; Και αν ναι, τι είδους; διερωτάται η βουλγαρική εφημερίδα «Sega». «Αν δεν είναι, τότε γιατί κατασκευάζουν τόσο ψηλούς, πολλών εκατοντάδων μέτρων, σε όλον τον μουσουλμανικό κόσμο (230 μέτρα στο Ιράν, ενώ πρόκειται να ανεγερθεί σύντομα στο Αλγέρι ένας άλλος, ύψους 270 μέτρων). Σε αυτή την υπόθεση, πέρα από το θρησκευτικό και το πνευματικό, υπάρχει και μια πρακτική άποψη: με αυτό το σύμβολο θέλουμε να προσδιορίσουμε και την επιρροή του στο δημόσιο χώρο. Κάτι που είναι ήδη πολιτικό. Μια πολιτική κυριαρχίας».

No related posts.

Έκθεση του έργου του Δημήτρη Φατούρου στο Μουσείο Μπενάκη, στο κτίριο της οδού Πειραιώς από 30/09 έως 01/11.

Αντιγράφουμε το κείμενο από το site του μουσείου για την έκθεση:

Η αρχιτεκτονική ως μια συνεχής δημιουργία μορφών ζωής της ανθρώπινης κοινότητας, αναζητεί τις συνέχειες και ασυνέχειες με τις διαδρομές της και αναπτύσσει τις δικές της πρωτοβουλίες μέσα στις συνθήκες της σημερινής νέας πραγματικότητας.
Σε αυτές αναφέρεται η έκθεση και συζητά τις εκφορές της αρχιτεκτονικής από τα δύσκολα μεταπολεμικά χρόνια του ελληνικού τόπου, τη δυναμική του ’60 ως ένα ανοιχτό σύστημα και τις επιθετικές παρεμβάσεις της τρέχουσας έντασης.
Η αρχιτεκτονική, η εικαστική πρόταση, η υπαρξιακή αγωνία του καταφύγιου και η εκπαιδευτική διαδικασία βρίσκονται σε συνεχή διάλογο στο έργο του Δημήτρη Φατούρου, όπου ο ποιητικός λόγος του υλικού και της πολλαπλότητας του χώρου είναι ένα συνεχές εγχείρημα.
Ο Δημήτρης Φατούρος από το 1952, που τελείωσε την αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ, συμμετέχει συνεχώς στον διεθνή διάλογο για την αρχιτεκτονική και την εκπαίδευση του αρχιτέκτονα, διασταυρώθηκε με την τέχνη, την καθημερινή πολιτική και την καθημερινή ζωή και τις συζητήσεις για τις θεμελιώδης υποθέσεις συμβίωσης και ευτυχίας της ανθρώπινης κοινότητας. Μεγάλα και μικρά κτίρια, κείμενα έκφρασης και διεκδίκησης, αναλυτικές προτάσεις, πρωτοβουλίες ειδικών δράσεων, επιμονή στο διάλογο για την πολλαπλότητα της αρχιτεκτονικής και του λόγου της, την αδιάρρηκτη συγκρότηση του ποιητικού και του επιστημονικού κόσμου ως δημιουργική πρόταση της τεχνολογικής έξαρσης. Όπως αυτή η αναζήτηση, η έκθεση είναι μια πρόταση σε συνεχή επεξεργασία.

Άρθρο για τον Δημήτρη Φατούρο και την έκθεση υπάρχει και στην ελευθεροτυπία από την χαρά τζαναβάρα.

Related posts:

1. κλέων κραντονέλλης: έκθεση στο μουσείο μπενάκη
2. Δημήτρης Φατούρος: Ο κόσμος αλλάζει δύσκολα ή στραβώνει
3. σύγχρονη αρχιτεκτονική στο αστικό περιβάλλον

Μια παρέα από αρχαιολόγους, περιβαλλοντολόγους και αρχιτέκτονες βαφτίστηκαν «Monumenta» και ανέλαβαν να σώσουν από την κατεδάφιση ανοχύρωτα, μη διατηρητέα κτίρια της δεκαετίας του ’20, λαμπρά δείγματα του μοντερνισμού της εποχής. Από το 2006, που μας συστήθηκαν μέσα από το Διαδίκτυο, σταμάτησαν αρκετές μπουλντόζες. Σήμερα δεν προλαβαίνουν να ανταποκριθούν στα αιτήματα που δέχονται από κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Μια ομάδα εννέα ατόμων από την Ελλάδα και την Κύπρο υποσχέθηκαν να μη μείνουν με «σταυρωμένα χέρια» και να αναλάβουν πρωτοβουλίες, αποδεικνύοντας άλλη μια φορά το σαββοπουλικό απόφθεγμα που θέλει τις παρέες να γράφουν ιστορία. Είναι η «Monumenta», μια κίνηση που τα τελευταία χρόνια συναντάμε συχνά κυρίως σε περιπτώσεις σωτηρίας κτιρίων της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς.

Μας συστήθηκαν στα τέλη του 2006 μέσα από το Διαδίκτυο, με την έκδοση ηλεκτρονικού περιοδικού για το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον, που πιστεύουν ότι είναι άρρηκτα δεμένα μεταξύ τους. Γρήγορα, όμως, δημιούργησαν τη δική τους φυσιογνωμία και σχεδόν «ειδικεύτηκαν» σε παρεμβάσεις, που αφορούν κυρίως τα εναπομείναντα κτίρια της δεκαετίας του ’20, λαμπρά δείγματα του μοντερνισμού της εποχής που είναι εντελώς απροστάτευτα.Η καμπάνια για τα κτίρια στις οδούς Ραβινέ και Παστέρ ήταν αυτή που τους έκανε γνωστούς στο ευρύτερο κοινό. Σήμερα, όπως ομολογούν, δεν προλαβαίνουν να ανταποκριθούν στα αιτήματα που δέχονται από κάθε γωνιά της Ελλάδας.

Η πρωτοβουλία «βαφτίστηκε» MONUMENTA, που είναι ο πληθυντικός του λατινικού monumentum, ώστε να υπενθυμίζει τους κινδύνους για τη φύση και τα μεμονωμένα αρχιτεκτονικά έργα. Εχει όμως κάτι από το επίσης λατινικό momentum, για να συμβολίζει την ορμή για ό,τι κινδυνεύει και αξίζει να ζήσει.

Οι αρχαιολόγοι Ειρήνη Γρατσία και Μαρία Κονιώτη ήταν η μαγιά σε μια πρωτοβουλία που καθημερινά αυξάνεται και πληθύνεται, διατηρώντας ως κόρην οφθαλμού τον μη κερδοσκοπικό της χαρακτήρα. Το ηλεκτρονικό περιοδικό ετοιμάζεται πλέον για την τέταρτη έκδοσή του, που είναι πάντα μονοθεματική. Ξεκίνησαν με τον αστικό χώρο και το πράσινο, ακολούθησαν το νερό και η βιοποικιλότητα. Συνήθως τα λένε από το Διαδίκτυο και συναντώνται κάθε δίμηνο. Προς στιγμήν σκεφτήκαμε να τα πούμε και εμείς μέσω Ιντερνετ, αλλά προτίμησαν να έρθουν στα γραφεία της «Ε». Εκτός από τις δύο πρωτεργάτριες, έδωσαν το «παρών» ο επίσης αρχαιολόγος Στέλιος Λεκάκης, ο περιβαλλοντολόγος-χημικός μηχανικός Ηλίας Μαυροειδής και η αρχιτέκτων Ναταλία Μαργαριτούλη.

Η φρεσκάδα του ερασιτέχνη και η ποιότητα του ειδικού φαίνεται ότι συγκινεί. Η αποδοχή τους είναι άλλωστε μετρήσιμη χάρη στην τεχνολογία. Η ιστοσελίδα τους δέχεται, κατά μέσο όρο, 450 κλικ την ημέρα και οι συστηματικοί «μέτοχοι» των πρωτοβουλιών έχουν ξεπεράσει τους 2.000. Είναι το σημαντικότερο εφόδιο για τη συνέχεια, που αυτό τον καιρό επικεντρώνεται στη διάσωση των δύο βιομηχανικών κτιρίων στη Νέα Φιλαδέλφεια, της «Μπριτάνικα» και του Τεγόπουλου. Εχουν εγκαταλειφθεί από χρόνια και οδεύουν προς κατεδάφιση, παρ’ όλο που αποτελούν κομμάτι της ιστορίας και κυρίως της φυσιογνωμίας της προσφυγούπολης, που σιγά σιγά χάνεται.

Στη σχεδόν προβοκατόρικη ερώτησή μας «γιατί δεν χωρέσατε στα υπάρχοντα σχήματα», η απάντηση ήρθε αβίαστα και με ένα στόμα: «Είμαστε κάτι διαφορετικό. Μια παρέα που θέλει να εκφράσει την αντίδρασή της μέσα από το Διαδίκτυο, που έχει μια απίστευτη δυναμική. Η πρωτοβουλία έκανε πιο ουσιαστική την παρέα μας. Ο καθένας μας έχει την επαγγελματική του απασχόληση, την προσωπική του ζωή. Κάπου ανάμεσα προσπαθεί να “χωρέσει” το “MONUMENTA”». Ομολογούν πάντως ότι η επισκεψιμότητα της ιστοσελίδας τους πολλαπλασιάζεται έπειτα από δημοσιεύματα σε εφημερίδες.

Οι πέντε συνομιλητές μας συναρμολογούν το παζλ της κίνησής τους. Ο «κουμπαράς» για την ηλεκτρονική τους σελίδα γέμισε χάρη σε ένα πάρτι, σε ένα στέκι στην Ερμού. Η συμμετοχή, πάνω από 300 άτομα, τούς ξάφνιασε ευχάριστα. Μέσα από το Διαδίκτυο απέκτησαν έναν άμισθο συνήγορο, τον δικηγόρο Κ. Κατερινόπουλο, που τους βοηθά στη νομική υποστήριξη της κάθε υπόθεσης.

«Υπάρχει δυναμική στην κοινωνία. Μετά τις πυρκαγιές του 2007, πολλά άτομα, μόνα τους ή και σε ομάδες, αρχίζουν να δραστηριοποιούνται. Εχουμε κινήσεις πολιτών παντού. Χαϊδάρι, Ζωγράφου, Υμηττός, Πεδίον Αρεως… Σε κάθε γειτονιά δραστηριοποιούνται για να προστατεύσουν τους λιγοστούς ελεύθερους χώρους. Τελευταία, μας ζήτησαν βοήθεια για να μη λειτουργήσουν λατομεία δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο της Τεγέας».

Αντιδρούν όταν τους επισημαίνουν πως έχουν ειδικευθεί στη διάσωση των κτιρίων, αλλά καμαρώνουν για τις έως τώρα επιτυχίες τους: «Τα κτίρια της δεκαετίας του ’20 κινδυνεύουν να κατεδαφιστούν με μια απλή οικοδομική άδεια. Δεν υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο προστασίας, όπως με τα νεοκλασικά και τα διατηρητέα. Πιστεύουμε ότι τα κτίρια αυτά, που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι συγκεντρωμένα και μας δίνουν την κλίμακα της παλιάς γειτονιάς, πρέπει να διατηρηθούν. Είναι η νεότερη ιστορία μας. Βρεθήκαμε μπροστά σε ένα “τσουνάμι”, όπου με τυπικά νόμιμες διαδικασίες υποβαθμίζεται το δομημένο περιβάλλον και χάνεται ό,τι απέμεινε από την αρχιτεκτονική κληρονομιά μας».

Δεν κρύβουν ότι οι παρεμβάσεις συχνά ενοχλούν και δημιουργούν διαφορετικά «στρατόπεδα» στη γειτονιά: «Προσπαθούμε να πετύχουμε διττή προσέγγιση, γιατί αναμφισβήτητα κάποιοι έχουν και ιδιοτελή συμφέροντα. Σημασία όμως έχει το τελικό αποτέλεσμα, η διατήρηση. Δικός μας στόχος είναι να ενημερωθεί και να πεισθεί η τοπική κοινωνία ότι είναι κακό για την πόλη η κατεδάφιση και η κατασκευή στη θέση τους μεγάλων κτιρίων».

Ακούγεται απλό, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι εύκολο. «Δεν φωνάζει η κοινωνία. Ο πολίτης έχει την αίσθηση ότι δεν ακούγεται και είναι μάταιες οι προσπάθειές του. Το είδαμε στην περίπτωση της βίλας Ζωγράφου. Στην αρχή ο κόσμος ήταν αδιάφορος, αλλά το κλίμα έχει αλλάξει μετά την οργάνωση ολοήμερων εκδηλώσεων μέσα στο χώρο. Τον γνωρίσανε και τον υιοθέτησαν, οπότε η δημοτική αρχή δεν μπορεί να περάσει εύκολα τα σχέδιά της για εμπορική αξιοποίηση του ακινήτου».

«Πλατωνικές» είναι οι σχέσεις τους με τα πολιτικά κόμματα. Επισήμως δεν τους έχουν πλησιάσει, όμως συχνά συνεργάτες βουλευτών, από τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, τους ζητούν βοήθεια για να υποβάλουν ερωτήσεις στη Βουλή.

Η μεγάλη αγωνία τους είναι το «επόμενο βήμα» και δεν αφορά μόνον την πρωτοβουλία τους. «Υπάρχει δυναμική για το περιβάλλον και την πόλη. Η δική μας αγωνία είναι να αλλάξουμε την πυραμίδα των αξιών μας. Μετά την οικογένειά μας, συνήθως τοποθετούμε την περιουσία μας και μετά το περιβάλλον. Να αλλάξουμε τη σειρά: Αν καταστραφεί ένα σπίτι φτιάχνεται πάλι μέσα σε 2-3 χρόνια. Το δάσος θέλει χρόνο και θα το ζήσουν πάλι τα εγγόνια μας. Υποτιμάμε το δημόσιο χώρο, θεωρούμε δικό μας μόνο το διαμέρισμά μας, σε αντίθεση με τους ξένους που τον βιώνουν με σωστό τρόπο. Προσπερνάμε ό,τι μας προσφέρεται δωρεάν. Βλέπουμε ένα ωραίο τοπίο και σκεφτόμαστε: “Τι ωραίο να είχαμε μια καφετέρια”. Το περιβάλλον είναι η πρώτη προτεραιότητα».

Related posts:

1. συν-αθροίσεις στην τεχνόπολη
2. εκδόσεις πατάκη στην οδό πειραιώς by αλεξάνδρα καλλίρη

Αντιγράφουμε από την ελευθεροτυπία:

Αφού ολοκληρώθηκε, ύστερα από τόσα εμπόδια και καθυστερήσεις, το νέο Μουσείο της Ακρόπολης με υπογραφή του Αμερικανοελβετού αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσουμί, δικαιούμαστε λίγη αισιοδοξία για την υλοποίηση και των υπόλοιπων κτιρίων, που θα προσδώσουν στην Αθήνα μια ιδέα σύγχρονου αρχιτεκτονικού χαρακτήρα.

Στην τελική ευθεία βρίσκεται και η υλοποίηση ενός ακόμη εντυπωσιακού κτιρίου. Πρόκειται για τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης», ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα επί της λεωφόρου Συγγρού 109, που από τον Νοέμβριο του 2010 θα στεγάζει τις πολύπλευρες πολιτιστικές εκδηλώσεις του Ιδρύματος.

Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, με προϋπολογισμό 50.000.000 ευρώ, θεμελιώθηκε το 2000. Υστερα από μια σειρά σοβαρών καθυστερήσεων με υπαιτιότητα των εργολάβων, το έργο, που χρηματοδότησε αποκλειστικά το Ιδρυμα Ωνάση, ολοκληρώθηκε σε οικόπεδο τριών στρεμμάτων. Το κτίριο, με εμβαδόν 18.000 τετραγωνικά μέτρα και 27 μέτρα ύψος, σχεδιάστηκε από το γαλλικό αρχιτεκτονικό γραφείο Architecture Studio. Είναι επενδυμένο με λευκό μάρμαρο και γυαλί, ήπια αναφορά στη λιτότητα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής.

Εντυπωσιακό είναι το κέλυφός του. Μοιάζει με μυστηριώδες σκηνικό, που αλλάζει όψη αναλόγως με το φώς του ήλιου και την απόσταση από την οποία κάποιος το παρατηρεί. Την ημέρα οι λευκές οριζόντιες λωρίδες από μάρμαρο (αυτή την εποχή ολοκληρώνεται η τοποθέτησή τους στις όψεις του κτιρίου) ανακλούν το αττικό φώς και ενισχύουν την αίσθηση ενός κυματισμού. Τη νύχτα οι ίδιες λωρίδες φωτίζονται διαφορετικά και αποκαλύπτουν το εσωτερικό του κτιρίου, το θερμό κέλυφος που περιβάλλει τις αίθουσες εκδηλώσεων.

Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα νέο, δυναμικό πολιτιστικό πυρήνα στην καρδιά της πρωτεύουσας, με πολλαπλούς στόχους: την ενθάρρυνση της παραγωγής σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και την εξαγωγή του εκτός Ελλάδος. Θα προσφέρει ακόμα τη δυνατότητα σε ξένους δημοσιογράφους, κριτικούς και διευθυντές πολιτιστικών φορέων απ’ όλο τον κόσμο να γνωρίσουν από κοντά τη δουλειά των Ελλήνων καλλιτεχνών. Παράλληλα θα παρέχει τη δυνατότητα στους Ελληνες καλλιτέχνες να χρησιμοποιούν το δίκτυο πολύτιμων συνεργασιών του Ιδρύματος που έχουν δημιουργηθεί στο εξωτερικό με την πολύχρονη δραστηριότητά του στο χώρο του πολιτισμού. Η είσοδος, από τον περασμένο Μάιο, του προέδρου του Ελληνικού Φεστιβάλ Γιώργου Λούκου στο Δ.Σ. του Ιδρύματος «Αλέξανδρος Ωνάσης», προφανώς, θα συμβάλει στην ενίσχυση της πολιτιστικής γέφυρας της χώρας μας με το εξωτερικό. *

Το κτίριο περιλαμβάνει

* Αμφιθεατρική αίθουσα 900 θέσεων με σκηνή κατάλληλη για θεατρικές παραστάσεις, συμφωνική ορχήστρα, όπερα, χορό, κινηματογράφο, διαλέξεις και συνέδρια.

* Μια ακόμη αίθουσα 220 θέσεων για μικρότερες θεατρικές, μουσικές ή χορευτικές παραστάσεις, διαλέξεις και προβολές πολυμέσων.

* Χώρο 700 τ.μ. για εκθέσεις εικαστικών.

* Υπαίθριο θέατρο, ηλεκτρονική βιβλιοθήκη, στούντιο επαγελματικών ηχογραφήσεων, εστιατόριο με θέα την Ακρόπολη, υπόγειο πάρκινγκ και αποθήκες.

Related posts:

1. the courtyard house by studio junction inc.
2. contemporary architecture in Τίρανα
3. the bankruptcy of architecture – kam workshop 2010

Το 1969 ο πολιτισμός έχασε δύο από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες του εικοστού αιώνα, τους Βάλτερ Γκρόπιους και Λούντβιχ Μις Βαν ντερ Ρόε, βασικούς συντελεστές του Μπάουχαους, που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο «χτιζόταν» ο κόσμος, από τη Γερμανία ώς την Ιαπωνία, την Κίνα και τις ΗΠΑ.

Φέτος συμπληρώνονται 90 χρόνια από την αφετηρία ενός πρωτοποριακού και καλλιτεχνικού κινήματος που αναπτύχθηκε στη χαοτική απ’ τον πόλεμο Γερμανία και σε πολλά μέρη πραγματοποιούνται λαμπρές εκθέσεις για την επέτειο: σε Βαϊμάρη, Ντεσάου, Βερολίνο, Ερφούρτη κ.λπ., αλλά και στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη Ν. Υόρκη.

Το μανιφέστο του Μπάουχαους έθεσε τους στόχους και το πρόγραμμα της σχολής, η οποία ιδρύθηκε το 1919 στη Βαϊμάρη, μεταφέρθηκε στη συνέχεια στο Ντεσάου και αργότερα στο Βερολίνο, μέχρι να κλείσει οριστικά από τους ναζί το 1933, έχοντας εκπαιδεύσει 1.250 σπουδαστές.

Το Μπάουχαους ένωνε όλα τα είδη των τεχνών. «Αρχιτέκτονες, ζωγράφοι και γλύπτες πρέπει να αναγνωρίσουν εκ νέου και να μάθουν να χειρίζονται τον σύνθετο χαρακτήρα ενός κτιρίου στην ενότητά του και στα διαφορετικά του μέρη». Για να ξαναβρεθεί το «αρχιτεκτονικό πνεύμα» που είχε χαθεί στην «τέχνη του σαλονιού». «Ας δημιουργήσουμε ένα νέο είδος μαστόρων χωρίς τις ταξικές διαφορές που υψώνουν ένα αλαζονικό φράγμα ανάμεσα στον τεχνίτη και τον καλλιτέχνη! Ας δημιουργήσουμε μαζί τη νέα δομή του μέλλοντος, που θα αγκαλιάζει την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη ζωγραφική σε μια ενότητα, και η οποία μια μέρα θα ανέβει προς τον ουρανό από τα χέρια εκατομμυρίων εργατών σαν το κρυστάλλινο σύμβολο μιας νέας πίστης».

Στη σχολή εφαρμόστηκαν προχωρημένες γνώσεις παιδαγωγικής για τη διαμόρφωση δημιουργικών μυαλών. «Δεν θα υπάρχουν δάσκαλοι ή μαθητές στο Μπάουχαους παρά μόνο μαστόροι, ταξιδευτές και μαθητευόμενοι». Εργαστήρια μεταλλοτεχνίας, υφαντουργίας, κεραμικής, επιπλοποιίας, γλυπτικής, φωτογραφίας, ζωγραφικής, τυπογραφίας, διακοσμητικής, γραφιστικής και βιομηχανικού ντιζάιν παρήγαν εύχρηστα, καλαίσθητα, γεωμετρικά και χωρίς «διακοσμητικά» προϊόντα.

Ρεύματα ιδεών και αντιπαραθέσεις αισθητικής, παιδαγωγικής και πολιτικοϊδεολογικής υφής αναπτύσσονταν στη σχολή. Αλλά το πνεύμα ανατρεπτικού δημιουργικού στοχασμού, τελικά, έβαλε το Μπάουχαους στο στόχαστρο. Ο Χίτλερ μόλις ανέλαβε την εξουσία, το έκλεισε. Η «μοντέρνα τέχνη» χαρακτηρίστηκε «έκφυλη τέχνη». Ανάμεσα στα έργα που κατασχέθηκαν ως «μη γερμανικά», «εβραϊκά» και «μπολσεβίκικα» και κάηκαν δημόσια περιλαμβάνονταν έργα μελών του Μπάουχαους όπως του ελβετού ζωγράφου Πάουλ Κλέε και του ρώσου ζωγράφου και θεωρητικού της τέχνης Βασίλι Καντίνσκι, που του έκαψαν ακόμα και τις παρτιτούρες! Επίσης, κατέστρεψαν το μνημείο που σχεδίασε ο Μις Βαν ντερ Ρόε για τους δολοφονηθέντες Ρόζα Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ.

Με ναζί και με κομμουνιστές

Παραδόξως, αποκαλύπτει ο Winfried Nerdinger, υπήρξαν και σπουδαστές που συνεργάστηκαν με τους ναζί, αναφέροντας τους Ερνστ Νόιφερτ και Χανς Ντούστμαν. Πολλά μέλη του Μπάουχαους μετανάστευσαν ή επέστρεψαν στις πατρίδες τους, όπως ο «κύκλος» Chug που δραστηριοποιήθηκε στην Παλαιστίνη.

Επικεφαλής μιας πολυμελούς ομάδας, ο ελβετός αρχιτέκτονας Χάνες Μέγιερ ίδρυσε την «Κόκκινη Μπριγάδα Μπάουχαους» και συμμετείχε στον πολεοδομικό σχεδιασμό της Μόσχας. Ο Μέγιερ ήθελε το Μπαουχάους να υπηρετεί «τις ανάγκες του λαού αντί για τις ανάγκες εκείνων που ζουν στην πολυτέλεια». Τα χρόνια που ήταν διευθυντής στη σχολή, στο εξώφυλλο του καταλόγου της έκθεσης «Μπάουχαους 1928-1930» μια αφίσα ανέφερε «Οι εργαζόμενες γυναίκες αγωνίζονται μαζί μας για το μεροκάματο και το ψωμί – Ψήφισε κομμουνιστές».

Οι επαφές του Μπαουχάους με τη Σοβιετική Ενωση είχαν ξεκινήσει το 1927, όταν η πρώτη αποστολή με τον Ηλία Ερενμπουργκ και τον Ανατόλι Λουνατσάρσκι επισκέφθηκε τη σχολή.

Ο Χίνερκ Σέπερ, επικεφαλής του εργαστηρίου χρωματισμών, προσεκλήθη από τους Σοβιετικούς για να οργανώσει τον τομέα διακόσμησης κτιρίων. Ο Φρεντ Φορμπάτ εντάχθηκε στην Μπριγάδα του Ερνστ Μέι για την ανάπλαση του Μαγκνιτογκόρσκ και ο Στεφάν Σεμπιόκ σχεδίασε σιδηροδρομικούς σταθμούς και ένα πρωτοποριακό μνημείο για τον ουκρανό ποιητή Ταράς Σεβτσένκο στο Χάρκοβο, στη «γραμμή» του Γκρόπιους για την όπερα της ίδιας πόλης. Ομως, λόγω του Ψυχρού Πολέμου, η συμβολή 30 στελεχών του Μπάουχαους στη σοσιαλιστική οικοδόμηση υποβαθμίστηκε.

Η ελληνική εμπειρία

Στην Αμερική, μεγάλες φυσιογνωμίες του Μπάουχαους επηρέασαν πολλούς σημαντικούς αρχιτέκτονες, όπως τους μαθητές του Μαρσέλ Μπρόιερ, Ι. Πέι και Φίλιπ Τζόνσον, και του Τζόζεφ Αλμπερς, Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ και Τζον Κέιτζ. Ο ούγγρος ζωγράφος και φωτογράφος Μοχόλι-Νάγκι ίδρυσε το Νέο Μπάουχαουζ στο Σικάγο, ο Γκρόπιους δημιούργησε την Αρχιτεκτονική Κολεκτίβα και έγινε πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του Χάρβαρντ και ο Λούντβιχ Μις Βαν ντερ Ρόε σχεδίασε το Seagram στη Νέα Υόρκη και άλλα σπουδαία κτίρια.

Στην Αθήνα, ο Γκρόπιους ανέλαβε τη δημιουργία του κτιρίου της αμερικανικής πρεσβείας το οποίο έπρεπε να επιδεικνύει την αμερικάνικη αρχιτεκτονική και να εκφράζει τη δημοκρατία των ΗΠΑ χωρίς να παραγνωρίζει την ιστορία του τόπου («Τάιμ», 15.7.1957). Χτίστηκε με σύγχρονες τεχνικές, κολόνες εμπνευσμένες από τον Παρθενώνα και πεντελικό μάρμαρο, σε μια χώρα που το Μπάουχαους επηρέασε με αμφιλεγόμενο τρόπο την αρχιτεκτονική.

«Η Ελλάδα έχει μάθει να αυτοσχεδιάζει. Πρώτα χτίζει και μετά κάνει την υποδομή», παρατηρεί ο ζωγράφος και καθηγητής στο Πολυτεχνείο Δημήτρης Σεβαστάκης. «Τεράστιοι πληθυσμοί που συγκεντρώνονταν στις πόλεις πίεσαν στην εφαρμογή ενός νέου προτύπου. Στο οικονομικό βρέθηκε η φόρμουλα της αντιπαροχής και στο αισθητικό δομικά στοιχεία του Μπαουχάους. Το εντόπιο ημιαστικό χωριάτικο κακοφορμισμένο ιδίωμα δεν μπορούσε παρά να στρεβλώσει το Μπάουχαους, αλλά έφτιαξε μια αισθητική του αναγκαίου. Αυτή η απελευθέρωση βόλεψε πάρα πολύ το ελληνικό υπόδειγμα».

Εξαιτίας της μεγάλης επιρροής του Μπάουχαους, η μελέτη του βρίσκεται διεθνώς σε εξέλιξη. «Εμπεριείχε τους σπόρους της σύγκρουσης, από το ξεκίνημά του. Η αντίληψη ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να ασχοληθεί με τις τεχνολογικές καινοτομίες της μηχανοποίησης και της μαζικής παραγωγής ανήκει στο Μπαουχάους», γράφει η Εύα Φοργκάκς.

Μερικοί μελετητές αναθεωρούν «τη μυθική του υπόσταση ως ένα αριστερό ουτοπικό προπύργιο», υπογραμμίζοντας την πολιτικά ισορροπιστική θέση του Γκρόπιους και την πιο ουδέτερη έως απολίτικη του Μις, σε αντίθεση με τη μαρξιστική του Μέγερ.

Η Τζέιμς Τσακράμπορτι συμπεραίνει ότι ο Γκρόπιους, προβάλλοντας υπέρμετρα την αντιφασιστική πλευρά του, έκανε αποδεκτό το μοντερνισμό από τους Αμερικανούς. Και ο Κρεγκ Καστίγιο εκτιμά ότι ο Γκρόπιους ως πρεσβευτής της αμερικάνικης κουλτούρας βοήθησε να αναχθεί το «μοντέρνο» σε «εργαλείο» του Ψυχρού Πολέμου.

Αλλοι διαχωρίζουν τη σχολή από τη μετέπειτα πορεία των συντελεστών της και άλλοι τονίζουν ότι η συνύπαρξη διαφορετικών αντιλήψεων αποτελεί τη δύναμη του Μπάουχαους, που ενσωμάτωνε την παράδοση, τον κονστρουκτιβισμό, τον εξπρεσιονισμό, την αφηρημένη τέχνη, το φουτουρισμό κ.λπ., δημιουργώντας ένα μοντέλο υψηλής τέχνης.

Η βιομηχανία σαν εργαλείο

Ο αρχιτέκτονας Γιώργος Αραχωβίτης επισημαίνει ότι:

«Οι καλές τέχνες και η τεχνική εκπαίδευση ήταν διαχωρισμένες και σε αντιπαλότητα. Το Μπάουχαους τα ένωσε σε ένα. Συνένωσε την αισθητική με την καθημερινότητα και έδωσε αισθητική στο βιομηχανικό προϊόν. Αυτό είναι μοναδικό στον εικοστό αιώνα. Είδε την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική, τα σκεύη, την υφαντουργία, τα καθίσματα, είδε ό,τι συγκροτεί το σύνολο μιας ζωής στους νέους χρόνους. Και χρησιμοποίησε τη βιομηχανία σαν εργαλείο, όχι σαν αυτοσκοπό. Ενα πολιτικοποιημένο κίνημα, πολυεθνικό, που υπηρετούσε το κοινωνικό σύνολο. Η σχέση μαθητών-δασκάλων ήταν σχεδόν κοινοβιακή, και οι μισοί σπουδαστές ήταν γυναίκες. Εβλεπε την κοινωνία σαν σύνολο, ενώ σήμερα τη βλέπουμε κομματιασμένη».

Και ο Σεβαστάκης υπογραμμίζει ότι «το Μπάουχαους έχει θεμελιακή σχέση με το αναγκαίο. Ωραίο είναι το χρήσιμο. Διασπείρω το έργο και έρχεται σε επαφή με την υψηλή αισθητική ο απλός άνθρωπος. Μια δημοκρατική σύλληψη, ουτοπική, αλλά μεγάλη. Δίδαξε μία συλλογικότητα άλλου επιπέδου σε σχέση με τον κλασικισμό και τα προ-μοντέρνα υβρίδια, όπου η αριστοκρατία αποκομμένη γεύεται τους καρπούς της υψηλής αισθητικής».

Σήμερα, ενώ το Μπάουχαους διατηρεί την αξία του, η κερδοσκοπία, η ανιστορικότητα της πολιτικής ηγεσίας, η έλλειψη οικοδομήσιμης επιφάνειας κ.λπ. καταστρέφουν πολλά κτίρια του είδους. Μερικά «Ξενία» του Αρη Κωνσταντινίδη και άλλων αρχιτεκτόνων δεν είχαν την «τύχη» των προσφυγικών της Αλεξάνδρας, που ο πολυετής αγώνας ευαίσθητων πολιτών και η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ανάγκασαν το υπουργείο Πολιτισμού να τα χαρακτηρίσει διατηρητέα.

Στη Ρωσία, σημαντικά κτίρια σαρώνονται για να χτιστούν πολυτελείς κατοικίες για νεόπλουτους. Και στην πρώην Ανατολική Γερμανία, η τάση να εξαφανιστούν κτίρια σημαντικών δημιουργών, όπως επισημαίνει ο διευθυντής του Ιδρύματος Μπάουχαους Φίλιπ Οσβαλτ, αποτελεί μεγάλο λάθος. Ομως, όπως τιτλοφορείται μια έκθεση που οργανώνεται με την ευκαιρία της επετείου, το Μπάουχαους (επαν)έρχεται!

Related posts:

1. έτος bauhaus

Στη συνέχεια του προηγούμενου post με τη σύγκριση της πρωτεύουσας της κολομβίας και της δικής μας πρωτεύουσας, έρχεται το άρθρο από τους ny times (από την ελευθεροτυπία, πού αλλού) που επιβεβαιώνει το χάσμα μεταξύ των δύο χωρών, στον συγκεκριμένο πάντα τομέα, των μμμ, της οικολογίας.

ΜΠΟΓΚΟΤΑ, Κολομβία – Όπως συμβαίνει στις περισσότερες λεωφόρους στις πολύβουες πόλεις του αναπτυσσόμενου κόσμου, η Έβδομη Λεωφόρος της Μπογκοτά μοιάζει με χώρο στάθμευσης αυτοκινήτων, με κύρια χαρακτηριστικά το θόρυβο και την εκπομπή καυσαερίων.

Ωστόσο, λίγα τετράγωνα πιο πέρα, κόκκινα στιλάτα οχήματα, γεμάτα επιβάτες που προτιμούν για μετακίνησή τους υπεραστικά ή προαστιακά συγκοινωνιακά μέσα, κατεβαίνουν με ταχύτητα τις τέσσερεις κεντρικές λωρίδες της Avenida de las Americas. Τα μακρόστενα, αρθρωτά λεωφορεία, με μικρές εκπομπές ρύπων αποτελούν μέρος ενός πρωτότυπου δημόσιου συστήματος μεταφορών, το οποίο ονομάζεται Ταχεία Συγκοινωνία Λεωφορείων (BRT/Bus Rapid Transit). Πρόκειται περισσότερο για έναν “επίγειο” σιδηρόδρομο με εφτά γραμμές που διασταυρώνονται, κλειστούς σταθμούς, όπου εισέρχεται κανείς περνώντας από περιστροφικές θύρες, και με λεωφορεία τα οποία μοιάζουν εσωτερικά με τραμ.

Εκδοχές τέτοιων συστημάτων σχεδιάζονται και φτιάχνονται σε πολλές αναπτυσσόμενες πόλεις σε ολόκληρο τον κόσμο παρέχοντας μαζική μεταφορά, η οποία βελτιώνει την κυκλοφορία και μειώνει το νέφος, με το ελάχιστο τμήμα του κόστους κατασκευής ενός υπόγειου σιδηρόδρομου.

Ωστόσο τα συστήματα ταχείας συγκοινωνίας έχουν ένα άλλο όφελος: μπορεί να αποτελέσουν τη λύση για την καταπολέμηση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής. Οι εκπομπές ρύπων από τα αυτοκίνητα, τα φορτηγά, τα λεωφορεία, αλλά και από άλλα οχήματα αποτελούν ένα αυξανόμενομε γοργούς ρυθμούς συστατικό των αερίων δέσμευσης της θερμότητας, τα οποία σχετίζονται με την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας. Ενώ οι εκπομπές ρύπων από τις βιομηχανίες μειώνονται, εκείνες οι οποίες σχετίζονται με τις συγκοινωνίες αναμένεται να αυξηθούν περισσότερο από 50% μέχρι το 2030 στις βιομηχανικές και τις φτωχότερες χώρες. Το 80% δε αυτής της αύξησης θα αφορά τον αναπτυσσόμενο κόσμο, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν το Μάιο σε μια διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία.

Η πρόταση της διάσκεψης αυτής κατέληξε ότι για να είναι αποτελεσματική η νέα διεθνής Συνθήκη για το Κλίμα, που θα συζητηθεί στην Κοπεγχάγη τον Δεκέμβριο, πρέπει να περιλαμβάνει “μια πολιτική αντιμετώπισης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις συγκοινωνίες στον αναπτυσσόμενο κόσμο”.

Τα συστήματα ταχείας συγκοινωνίας λεωφορείων, όπως αυτό της Μπογκοτά, που ονομάζεται TransMilenio, μπορεί να είναι η απάντηση. Το σύστημα TransMilenio, που πραγματοποιεί κατά μέσο όρο 1,6 εκατομμύρια ταξίδια τη μέρα, έχει δώσει τη δυνατότητα στην πόλη να απομακρύνει 7.000 μικρά ιδιωτικά λεωφορεία από τους δρόμους της, ελαττώνοντας τη χρήση των καυσίμων για τα λεωφορεία, καθώς και των ανάλογων ρύπων -μέχρι και πάνω από 59%.

Το TransMilenio ήταν το μόνο μεγάλο πρόγραμμα που τον περασμένο χρόνο έγινε αποδεκτό από τον ΟΗΕ για να δημιουργήσει και να πουλήσει πιστώσεις άνθρακα. Οι αναπτυγμένες χώρες που υπερβαίνουν το όριο στις εκπομπές ρύπων σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Κιότο ή που επιθυμούν απλά να βγάλουν προς τα έξω ένα “πράσινο” πρόσωπο, μπορούν να αγοράζουν πιστώσεις από το TransMilenio, ως αντιστάθμισμα στον προϋπολογισμό των ρύπων τους, αποφέροντας την Μπογκοτά ένα ποσό, το οποίο κυμαίνεται από 100 έως 300 εκατ. δολάρια.

Πράγματι, η πόλη έχει δημιουργήσει ένα πρότυπο για το πώς τα διεθνή προγράμματα καταπολέμησης της αλλαγής του κλίματος μπορούν να βοηθήσουν τις ευρύτερες αστικές περιοχές να πληρώνουν για συγκοινωνιακά συστήματα, τα οποία διαφορετικά θα κόστιζαν πάρα πολύ.

Η Μπογκοτά ήταν μια πόλη αχανής, βρόμικη και φτωχή, γι’αυτό κάποιοι είπαν (δυστυχώς όχι οι δικοί μας): “Εάν μπορεί η Μπογκοτά, τότε μπορούμε και εμείς!” σύμφωνα με τον Enrique Penalosa, οικονομολόγο και πρώην δήμαρχο της πόλης, ο οποίος ανέλαβε το TransMilenio από τότε που ήταν μια απλή σκέψη ωσότου μπήκε σε λειτουργία το 2001.

Αλλά τα συστήματα ταχεία συγκοινωνίας λεωφορείων δεν αποτελούν λύση για κάθε πόλη. Στις ΗΠΑ, όπου το κόστος δεν είναι τόσο περιοριστικό, μερικές πόλεις, όπως το Λος Άντζελες, έχουν φτιάξει προγράμματα BRT, αλλά τους λείπουν πολλά από τα στοιχεία εκτενών συστημάτων, όπως σταθμοί και τα λεωφορεία που λειτουργούν συμπληρωματικά με το σιδηροδρομικό δίκτυο.

Το TransMilenio μεταφέρει περισσότερους επιβάτες ανά χιλιόμετρο την ώρα από σχεδόν κάθε άλλο σιδηρόδρομο στον κόσμο. Οι πιο πολλές από τις φτωχότερες πόλεις που έχουν φτιάξει σιδηρόδρομους, έχουν τη οικονομική δυνατότητα να φτιάξουν περιορισμένο αριθμό γραμμών. Τα συστήματα ταχείας συγκοινωνίας λεωφορείων, σύμφωνα με τον Walter Hook, γενικό διευθυντή του Institute for Transportation and Development Policy της Νέας Υόρκης.

“Όλες σχεδόν οι αναπτυσσόμενες πόλεις κατανοούν ότι χρειάζονται το μετρό ή κάτι παρόμοιο και μπορεί κάθε πόλη να έχει ένα σύστημα BRT μέχρι το 2010 ή μετρό μέχρι το 2060″, δήλωσε.

Related posts:

1. αθήνα όπως bogotá

Από το άρθρο των NY Times και μεταφρασμένο από την ελευθεροτυπία:

ΣΙΚΑΓΟ – Για να καταλάβετε πραγματικά πώς το γυαλί μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή κτιρίων, πρέπει να πάτε στο South Wacker Drive νούμερο 233 στο κέντρο του Σικάγο. Πιο συγκεκριμένα, ανεβείτε 412 μέτρα πάνω από τον δρόμο, στον 103ο όροφο του Sears Tower. Όταν φτάσετε, κάντε μερικά βήματα μέχρι τον δυτικό τοίχο, ο οποίος έχει αφαιρεθεί. Κάντε άλλο ένα βήμα παραπέρα στο κενό.

Θα βρεθείτε πάνω σε ένα γυάλινο πάτωμα και θα δείτε το πεζοδρόμιο που είναι μισό χιλιόμετρο κάτω από τα πόδια σας – οι τοίχοι και το ταβάνι είναι και αυτά γυάλινα.

Βρίσκεστε μέσα σε ένα διαφανές κουτί, ένα από τα τέσσερα που προεξέχουν ενάμισι μέτρο από τον ουρανοξύστη και κρέμονται από μεταλλικές δοκούς πάνω από το κεφάλι σας. Οι δοκοί συνδέονται με τη γυάλινη κατασκευή με τεράστιες βίδες. Ωστόσο αυτό που σας κρατάει σταθερούς πάνω από τη γη είναι το ίδιο το γυαλί.

Τα κουτιά που παρουσιάστηκαν πρόσφατα ως κομμάτι της γενικότερης ανακαίνισης των ψηλότερων ορόφων του ουρανοξύστη, είναι ένα από τα πιο πρόσφατα και πιο εντυπωσιακά εγχειρήματα κατασκευής από γυαλί.

Μηχανικοί, αρχιτέκτονες και κατασκευαστές, με τη βοήθεια εξειδικευμένων στα υλικά επιστημόνων και προγραμματιστών, χτίζουν προσόψεις, θόλους, γέφυρες πεζών και σκάλες, σχεδόν αποκλειστικά από γυαλί.

Ενισχύουν το γυαλί με πολυμερή υλικά για να κάνουν την κατασκευή πιο ανθεκτική και πιο ασφαλή -κάθε γυάλινη επιφάνεια στο Sears Tower αποτελείται από πέντρε ξεχωριστές στρώσεις υλικού- και αναλύουν το κάθε τετραγωνικό εκατοστό του σχεδίου για να αποφύγουν το παραμικρό λάθος.

Πειραματίζονται ταυτόχρονα με νέα υλικά και μεθόδους που μπορεί μια μέρα να οδηγήσουν σε αποκλειστικά γυάλινες κατασκευές, οι οποίες δεν θα χρειάζονται μεταλλική υποστήριξη, ούτε κανένα άλλο υλικό.

“Στοχεύουμε σε μια αποκλειστικά γυάλινη κατασκευή”, εξηγεί ο Τζέιμς Ο’ Κάλαχαν της Eckersley O’Callaghan Design, που έχει σχεδιάσει τις γυάλινες σκάλες που έχουν γίνει σήμα κατακεθέν των καταστημάτων της Apple.

Έπειτα από όλα αυτά έχουν καταλάβει ένα πράγμα. “Το γυαλί είναι απλώς άλλο ένα υλικό”, λέει ο Τζόν Κούιμανς, της κατασκευαστικής εταιρείας Halcrow Yolles, που σχεδίασε τα κουτιά του Sears Tower.

Είναι ένα υλικό που υπάρχει εδώ και χιλιετίες. Ενώ το γυαλί μπορεί να δημιουργηθεί με αμέτρητους τρόπους, οι κατασκευές σαν αυτή στο Σικάγο χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά γυαλί άμμου-σόδας, που φτιάχνεται, όπως φτιαχνόταν πάντα, κυρίως από ανθρακικό νάτριο, ασβεστόλιθο και πυρίτιο. Είναι το ίδιο γυαλί, περίπου, που χρησιμοποιείτε για τα τζάμια των σπιτιών.

Το γυαλί στην αρχική του κατάσταση είναι πολύ δυνατό. Ωστόσο αρχίζει και χάνει τη δύναμή του από τη στιγμή που φτιάχνεται. Μικρές ρωγμές αρχίζουν και σχηματίζονται λόγω της επαφής με άλλες επιφάνειες ή ακόμη και λόγω των υδρατμών ή του διοξειδίου του άνθρακα.

Έστω και ένα μόριο διοξειδίου του άνθρακα μπορεί να εισχωρήσει μέσα στο γυαλί, δημιουργώντας κάποια ατέλεια, λέει ο Κάρλο Τζ. Παντάνο, καθηγητής της Επιστήμης των Υλικών στο Pennsylvania State University. Ενώ το γυαλί είναι πολύ δυνατό όταν συμπιεστεί αρχικά, οι τανύσεις αυξάνουν το μέγεθος των μικρών ρωγμών, οι οποίες εξαπλώνονται σταδιακά. “Αυτό είναι που κάνει το γυαλί να σπάσει”, εξηγεί ο δρ. Παντάνο.

Σε αντίθεση με το σίδερο ή άλλα υλικά, το γυαλί δεν παραμορφώνεται και δεν δίνει καμία μορφή προειδοποίησης για το πόσο θα αντέξει. Εάν σπάσει, η κατασκευή πρέπει να παραμείνει ανέπαφη για να μην κινδυνέψουν αυτοί που βρίσκονται πάνω ή κοντά στην κατασκευή.

Γι’ αυτό το γυαλί ενισχύεται με στρώσεις πολυμερών υλικών. Οι στρώσεις υλικών δυναμώνουν την κατασκευή και εάν μια από αυτές σπάσει την κρατάνε στη θέση της.

Κάποιοι μηχανικοί έχουν ήδη αρχίσει να χρησιμοποιούν συγκολλητικές ουσίες για να ενώσουν γυαλί με γυαλί απευθείας.

Ο Λούσιο Μπλαντίνι, ένα μηχανικός της Werner Sober Engineering and Design στη Στουτγκάρδη, χρησιμοποίησε συγκολλητικά για να κατασκευάσει ένα γυάλινο θόλο 8 μέτρων για το διδακτορικό του. “Πιστεύω πως τα συγκολλητικά είναι το μέλλον στις γυάλινες κατασκευές”, υποστηρίζει ο Μπλαντίνι.

Η μακροπρόθεσμη δύναμη και αξιοπιστία των συγκολλητικών, όμως, δεν έχει επιβεβαιωθεί, έτσι οι περισσότεροι άνθρωποι που εργάζονται στις γυάλινες κατασκευές πιστεύουν πως η μέθοδος αυτή θα χρειαστεί πολλά χρόνια και πολλές δοκιμές για να καθιερωθεί.

“Έχουμε πολλούς δικηγόρους σ’αυτή τη χώρα”, τονίζει ο Λου Σέρνι της MTH Industries, που ανέλαβε την εγκατάσταση των γυάλινων κουτιών στο Sears Tower. “Θα περάσει καιρός μέχρι να δούμε κάτι τέτοιο”.

No related posts.

Τι γυρεύει μια καμηλοπάρδαλη στην… κουζίνα ενός αρχιτέκτονα; Είναι το ζώο που επέλεξε ο Αλέξανδρος Τομπάζης για να ξετυλίξει το κουβάρι της ζωής του και να μιλήσει για την αρχιτεκτονική, που διακονεί επί 45 χρόνια, εντός και εκτός των ελληνικών συνόρων.

Η καμηλοπάρδαλη τον γοητεύει γιατί «έχει τέσσερα πόδια που πατούν στη γη. Δεν πετά ώστε να προλαβαίνει να αφομοιώνει. Καμιά φορά μοιάζει σαν να έχει ακόμα και κάποια αστάθεια. Αλλά πατά σταθερά. Εχει χρόνο να απορροφά τις ουσίες της γης, τις ανάγκες και την πραγματικότητα, είτε αυτή είναι λάσπη είτε το ανθόσπαρτο λιβάδι, χωρίς να το ισοπεδώνει με το βάρος της. Εχει το κεφάλι της ψηλά στον ουρανό. Εκεί βρίσκει την τροφή της, δεν έχει ανάγκη να σκύψει. Βλέπει μακριά, έχει όραμα (…). Κάπου στο μεταξύ έχει και μια καρδιά».

Με αυτόν τον αλληγορικό τρόπο περιγράφει την άποψή του για την αρχιτεκτονική στο τελευταίο βιβλίο του με τίτλο «Η όμορφη καμηλοπάρδαλη».

Η δική του πρώτη αγάπη ήταν η ζωγραφική και παραμένει ώς σήμερα το καταφύγιό του μετά την ένταση της δουλειάς. Αλλαξε ρότα, όπως εξομολογείται, ακολουθώντας τις υποδείξεις ενός δασκάλου του, που τον έστρεψε προς την αρχιτεκτονική, αυτό το «συναρπαστικό παιχνίδι λογικής και αισθημάτων». Γεύτηκε, πάντως, τις αντιξοότητες.

Γράφει στο βιβλίο: «Μέσα στο χάος της ελληνικής πραγματικότητας θέλει πολύ κουράγιο και κέφι για να συνεχίζεις να συνδυάζεις το όνειρο με το εφικτό, να πείθεις, να καταφέρνεις να ολοκληρώνεις αυτό που ονειρεύτηκες και να μην αποτραβιέσαι ρίχνοντας την ευθύνη της απομόνωσής σου στους άλλους».

Κοινά σημεία της αρχιτεκτονικής με την καμηλοπάρδαλη εντοπίζει ο Αλέξανδρος Τομπάζης και τη χρησιμοποιεί ως αφορμή για να ξεδιπλώσει τα βιώματά του στο τελευταίο του βιβλίο Το νέο του βιβλίο ήταν η αφορμή για την κουβέντα μας. Ξεκινώντας από την παρατήρηση ότι η αρχιτεκτονική στην Ελλάδα είχε γνωρίσει στο παρελθόν καλύτερες ημέρες, ο Αλέξανδρος Τομπάζης επισημαίνει: «Η αρχιτεκτονική είναι ο χώρος όπου διαδραματίζεται η ζωή του ανθρώπου. Είναι το δοχείο της ζωής μας. Εξ αυτού είναι φυσικό η αρχιτεκτονική και κατ’ επέκταση οι δημιουργοί της, δηλαδή οι αρχιτέκτονες, να ακολουθούν. Πιστεύω ότι όπως η ζωή στην εποχή μας χαρακτηρίζεται από έναν πλουραλισμό, μια εμπορευματοποίηση, αξίες με τις οποίες ίσως να μη συμφωνούμε όλοι, αλλά κι ένα χάος, το αντίστοιχο συμβαίνει και στην αρχιτεκτονική. Μέσα σ’ αυτό το χάος όμως υπάρχουν πολλά ελπιδοφόρα μηνύματα καλής δουλειάς από νεότερους συναδέλφους, όπως έδειξαν και οι δύο πρόσφατες εκθέσεις του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής στο Μουσείο Μπενάκη».

Εντοπίζει, ωστόσο, τη δυσαρέσκειά του σε δύο τουλάχιστον σημεία. Το πρώτο αφορά τις παρεμβάσεις σε υπάρχοντα κτίρια. Σημειώνει με νόημα ότι στη Γερμανία υπάρχουν νόμοι που προστατεύουν την πνευματική ιδιοκτησία του αρχιτέκτονα σε ένα έργο που χαρακτηρίζεται σημαντικό. Το δεύτερο αναφέρεται «στον απεριόριστο και άνευ όρων θαυμασμό των νέων σε αρχιτέκτονες που είναι παγκόσμια γνωστοί και ανήκουν στο star system». Αποδίδει την τελευταία διαφωνία του στο χάσμα γενεών και δηλώνει πως στενοχωριέται όταν μπαίνει σε ένα χώρο και βλέπει νέους συναδέλφους να δουλεύουν μπροστά στον υπολογιστή, χωρίς ούτε ένα χαρτί. «Είναι σαν να μην υπάρχει πια χέρι. Σαν να υπάρχει περισσότερο μυαλό παρά ψυχή», παρατηρεί. Και καταλήγει: «Ισως τα γεννήματα των δύο τελευταίων δεκαετιών να χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αξιολογηθούν».

Μας ξαφνιάζει ευχάριστα ο Αλέξανδρος Τομπάζης γιατί ανάμεσα στα πολλά έργα του, στην Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, ξεχωρίζει ως το πιο αγαπημένο «παιδί του» το συγκρότημα κατοικιών στους παλιούς στρατώνες κατά μήκος ενός καναλιού στο κέντρο του Αμστερνταμ. Πρόγραμμα του 1988, υλοποιήθηκε από πολυεθνική ομάδα αρχιτεκτόνων. Αγνωστοι μεταξύ τους, δούλεψαν μαζί για μια εβδομάδα και στη συνέχεια παρουσίασαν το έργο στο κοινό. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν η κατασκευή ολοκληρώθηκε, οι ένοικοι άνοιξαν τα σπίτια στο κοινό. «Ηταν μια ηλιόλουστη ημέρα και αυτό βοήθησε ώστε να έχουμε 10.000 επισκέπτες», θυμάται ύστερα από μια εικοσαετία.

Η πρώτη επαφή του με τη βιοκλιματική αρχιτεκτονική ήρθε στη δεκαετία του ’50, μέσα από την επίσκεψή του στο αμερικανικό περίπτερο στην έκθεση Θεσσαλονίκης. Είναι, άλλωστε, το σήμα κατατεθέν σε όλες τις δημιουργίες του, από το εξοχικό της οικογένειας στην Τράπεζα Αιγιαλείας, έργο του 1977, που φέρει την ονομασία «Ηλιος 1» και είναι το πρώτο στη χώρα μας που αξιοποίησε την ηλιακή ενέργεια.

Ενα κεφάλαιο της δουλειάς του, που ήρθε στο προσκήνιο με αφορμή την πρόσφατη κατασκευή του ιερού προσκυνήματος στη Φατίμα της Πορτογαλίας, είναι η ενασχόλησή του με χώρους θρησκευτικής λατρείας. Ισως να ευθύνεται η επίσκεψή του που είχε κάνει ως φοιτητής στο μοναστήρι της Λα Τουρέτ, έργο του κορυφαίου αρχιτέκτονα Λε Κορμπιζιέ. Εξομολογείται πως οι προκλήσεις είναι πολλές, αφού «σε κανένα άλλο κτίριο το άυλο και το υπερβατικό δεν έχουν τέτοια σημασία».

Κοινό γνώρισμα των κτιρίων του είναι οι καθαροί όγκοι και οι λιτές γραμμές. Διακηρύσσει άλλωστε πως «Less is beautiful», παραφράζοντας τον Mies van der Rohe που υπογράφει τη φράση-φετίχ του μοντερνισμού στην αρχιτεκτονική «Less is more». Θυμάται με αγάπη ότι παλιότερα ο αείμνηστος Γ. Κανδύλης, όντας κριτής σε κάποιο διεθνή διαγωνισμό, κάλεσε τα υπόλοιπα μέλη της επιτροπής να προσέξουν το έργο που είχε υποβάλει ένας Ιάπωνας. Οταν ανοίχθηκαν τα στοιχεία του μελετητή διαπίστωσαν πως επρόκειτο για την πρόταση του… Αλέξανδρου Τομπάζη!

Related posts:

1. συνέντευξη Bernard Tschumi για το νέο μουσείο ακρόπολης
2. συνέντευξη των νικητών upto35
3. αλέξανδρος βασμουλάκης