αστική κουκκίδα » ΝΜΑ

συνέντευξη Bernard Tschumi για το νέο μουσείο ακρόπολης

nik.g — Sat, 06 Jun 2009 15:46:35 +0000

Αντιγράφουμε από την ελευθεροτυπία τη συνέντευξη που παραχώρησε στον γιώργο καρουζάκη ο διάσημος γαλλοελβετός αρχιτέκτονας.

Η αρχιτεκτονική του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης έχει εκθειαστεί κυρίως από τον ξένο Τύπο και τη διεθνή αρχιτεκτονική κοινότητα. Δεν είναι λίγοι όσοι το χαρακτηρίζουν «θαύμα της γεωμετρίας» και ως το σημαντικότερο δημόσιο κτίριο που οικοδομήθηκε στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες.

Μόνο στη χώρα μας το δημιούργημα του Γαλλοελβετού αρχιτέκτονα Μπερνάρ Τσουμί και του Μιχάλη Φωτιάδη αντιμετωπίζεται ακόμα με καχυποψία. Λίγες μέρες πριν από τα θυρανοίξιά του, ο Μπερνάρ Τσουμί μάς μίλησε από τη Νέα Υόρκη με νηφαλιότητα και ικανοποίηση για την επιτυχή ολοκλήρωση του σχεδίου του.

Είναι αλήθεια πως όταν μάθατε ότι κερδίσατε τον διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, το πρώτο αεροπλάνο έπεφτε στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου;

«Το μάθαμε την προηγούμενη νύχτα, το βράδυ της 10ης Σεπτεμβρίου 2001. Την επομένη τηλεφώνησα στους συνεργάτες μου για να γιορτάσουμε τη “νίκη” μας. Τότε μάθαμε ότι το πρώτο αεροπλάνο είχε πέσει στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. Ακυρώσαμε τα πάντα. Τώρα, στις 20 Ιουνίου, θα γιορτάσουμε, πρώτη φορά, όλοι μαζί την ολοκλήρωση του Μουσείου».

Αυτή η σύμπτωση δεν ήταν τελικά κακό σημάδι για την εξέλιξη του έργου;

«Καθόλου. Ολα πήγαν πολύ καλά, είμαι πολύ ευχαριστημένος γιατί δουλέψαμε άριστα με μια πολύ καλή ομάδα κατασκευαστών».

Τι σκέφτεστε παρατηρώντας το κτίριό σας κάτω από την Ακρόπολη; Υλοποιήθηκε σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό;

«Παραδόξως, δεν άλλαξε σχεδόν τίποτε. Ημασταν τυχεροί γιατί από το στάδιο του διαγωνισμού σχεδιάσαμε με μεγάλη ακρίβεια κάθε λεπτομέρεια επειδή, όπως γνωρίζετε, ο τόπος όπου επρόκειτο να χτίσουμε ήταν πάρα πολύ δύσκολος και ιδιόμορφος. Από την αρχή ξέραμε τους περιορισμούς και τις δεσμεύσεις που είχαμε από τα αρχαιολογικά ευρήματα, τη θέση του Μουσείου, τα γλυπτά που επρόκειτο να στεγάσει και, φυσικά, τη σχέση του Μουσείου με την Ακρόπολη».

Ο διάλογός του με την Ακρόπολη ήταν καθοριστικό στοιχείο του σχεδίου;

«Γνωρίζαμε καλά ότι δεν θα έπρεπε να την ανταγωνιστούμε με οποιοδήποτε τρόπο. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε αρχιτεκτονικές φιοριτούρες και να επιδείξουμε στιλ. Αποφασίσαμε να είμαστε αρκετά μινιμαλιστικοί, αρκετά ακριβείς στη φόρμα και στη χρήση των υλικών. Αυτή η απόφαση εξηγεί τον τρόπο που χτίστηκε το Μουσείο. Από την εξωτερική πλευρά του, στη Διονυσίου Αεροπαγίτου, δεν βλέπεις παρά ελάχιστα υλικά του κτίσματος, το γυαλί, το σκυρόδεμα»…

Κάποιοι δυσανασχετούν με την κλίμακα του Μουσείου. Τη χαρακτηρίζουν κολοσσιαία.

«Η αρχική σύλληψη εμπεριείχε την ανασύνθεση της ζωφόρου των γλυπτών του Παρθενώνα. Η γυάλινη αίθουσα στην κορυφή του μουσείου έχει ακριβώς το μέγεθος του σηκού του Παρθενώνα. Οι άνθρωποι που κριτικάρουν τη μεγάλη κλίμακά του μάλλον δεν θέλουν να υπάρχει χώρος για τη ζωφόρο»…

Ορισμένοι θεωρούν ότι είναι στριμωγμένο, ότι δεν «αναπνέει» ανάμεσα στα κτίρια της περιοχής.

«Κάθε μουσείο είναι ένα μείζον κτίριο σε κάθε πόλη. Στη Ρώμη, όμως, και σε άλλες ιστορικές πόλεις, όταν χτίζεις ένα καθεδρικό ναό, ένα μουσείο, μια όπερα, δεν προσαρμόζεις την κλίμακά του στην κλίμακα των διπλανών σπιτιών».

Προέκυψε και το πολυσυζητημένο πρόβλημα με τα νεοκλασικά κτίρια της Διονυσίου Αεροπαγίτου. Αν δεν υπήρχαν, το σχέδιο του μουσείου θα ήταν διαφορετικό;

«Δεν νομίζω. Το σχέδιο καθορίστηκε εν μέρει από τα αρχαιολογικά ευρήματα. Εάν λάβεις υπόψη τον χώρο των αρχαιολογικών ευρημάτων και το μέγεθος του Μουσείου, διαπιστώνεις ότι το μουσείο θα ήταν ούτως ή άλλως σχεδόν το ίδιο».

Μήπως έπρεπε να σας είχε απασχολήσει νωρίτερα το πρόβλημα με τα νεοκλασικά;

«Ξέρετε κάτι; Ολη αυτή η ιστορία επέτρεψε στους αρχαιολόγους, που δεν τα ήθελαν, και σε όσους ήταν υπέρ της διατήρησής τους να ξεκινήσουν μια δημόσια διαμάχη. Η λύση τού προβλήματος είναι στη δική σας δικαιοδοσία. Δεν παίρνω μέρος. Εγώ είμαι με το Μουσείο».

Πρόσφατα, ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού πρότεινε να μεταφερθούν σε άλλο σημείο του ίδιου δρόμου μόνο οι προσόψεις των κτιρίων. Θεωρείτε τη λύση κατάλληλη;

«Εχει εφαρμοστεί στο Παρίσι του 19ου αιώνα, στο Παρίσι του 20ού αιώνα, στη Νέα Υόρκη, σε αρκετές πόλεις του κόσμου. Συχνά λύνει ανάλογα προβλήματα».

Η ολοκλήρωση του Νέου Μουσείου παραμένει το μεγάλο ελληνικό επιχείρημα για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα;

«Το ελπίζω και επιτρέψτε μου να σας εξηγήσω το λόγο. Η ζωφόρος με τα γλυπτά του Παρθενώνα είναι μέρος μιας συνολικής αφήγησης. Οταν, για παράδειγμα, από ένα άγαλμα το κεφάλι βρίσκεται στο Λονδίνο, οι βραχίονες στην Αθήνα, το ένα πόδι στη Νέα Υόρκη και το άλλο στο Παρίσι, τότε η μορφή του αγάλματος χάνει κάθε νόημα και ειρμό. Για να υπάρξει ειρμός πρέπει να φέρεις κοντά όλα τα κομμάτια, σ’ ένα μέρος. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, στην περίπτωση των γλυπτών του Παρθενώνα, παρέχει αυτή τη δυνατότητα της σύνθεσης και της ενιαίας αφήγησης, ώστε να αναγνώσεις το νόημά της όπως ακριβώς το είχαν επινοήσει οι αρχαίοι Ελληνες».

Γνωρίζοντας την πολιτική των μεγάλων μουσείων, ειλικρινά πιστεύετε ότι τα μάρμαρα του Παρθενώνα θα επιστρέψουν;

«Ναι, το πιστεύω απόλυτα».

Ο Ρέντζο Πιάνο θα σχεδιάσει τη νέα όπερα και τη νέα Εθνική Βιβλιοθήκη της Αθήνας. Θεωρείτε ότι η ελληνική πρωτεύουσα είναι «παρθένο έδαφος», που μπορεί να φιλοξενήσει σημαντικά κτίρια διεθνών αρχιτεκτόνων;

«Είναι ούτως ή άλλως ένα σπουδαίο μέρος για την αρχιτεκτονική. Με τέτοια ιστορία, όμως, ποτέ δεν υπήρξε “παρθένο έδαφος”. Θεωρώ πολύ καλό ν’ αρχίσουν να χτίζονται νέα κτίρια στην Αθήνα από διεθνείς αρχιτέκτονες, όπως συμβαίνει στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη, παντού».

Ησασταν γνωστός για κτίρια περισσότερο εννοιολογικά, με θεωρητικές προεκτάσεις. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης μοιάζει να είναι το πιο γήινο κτίριό σας. Υπάκουσε σε αυστηρούς κανόνες και περιορισμούς…

«Μερικές φορές ξεκινάς από την πράξη για να φτάσεις στη θεωρία. Αυτό συνέβη εδώ. Ξεκινήσαμε από το περιεχόμενο του μουσείου και φτάσαμε σε μια ιδέα γνήσια και μοναδική».

Τις προηγούμενες δεκαετίες ζητούσαν από διάσημους αρχιτέκτονες να κατασκευάζουν κτίρια επαναλάμβαντας το επιτυχημένο στιλ τους. Εχει ξεπεραστεί, λέτε, αυτή η τάση;

«Το πιστεύω απόλυτα. Μου αρέσει το μουσείο του Φρανκ Γκέρι στο Μπιλμπάο, αλλά είναι ένα τυπικό κτίριο του Φρανκ Γκέρι, που θα μπορούσε να βρίσκεται παντού. Στο Αμπού Ντάμπι ή στο Λος Αντζελες. Το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης δεν θα μπορούσε να ανεγερθεί με αυτό τον τρόπο πουθενά στον κόσμο».

Νέο Μουσείο Ακρόπολης by Bernard Tschumi

nik.g — Thu, 26 Feb 2009 11:49:37 +0000

Αντιγράφουμε το ρεπορτάζ της lifo.

«Πάντα γίνονται έντονες συζητήσεις στην Ελλάδα» μου λέει ο Μπερνάρ Τσουμί, ο Γαλλο-ελβετός αρχιτέκτονας του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Του έχω ζητήσει να σχολιάσει τις έντονες αντιδράσεις που εκφράστηκαν από το Συμβούλιο των Μουσείων (ένα κτίριο που καταπίνει τα εκθέματα;) κατά την παρουσίαση της μουσειολογικής μελέτης και το βέβαιο είναι ότι δεν περιμένω αυτήν τη φλεγματική, αν και κάπως κλισέ και γραφική απάντηση: «lively discussions always take place in Greece». Του αρκεί ότι τελικά το συμβούλιο έδωσε το πράσινο φως, προσπερνώντας τον ποταμό υποδείξεων: «οι τεράστιες κολόνες συντρίβουν τις κόρες», «τα εκμαγεία μειώνουν τα αυθεντικά αρχαία», «το φως δεν αναδεικνύει τα γλυπτά». Δυο μέρες μετά τη συζήτησή μας, και ενώ έχει ανακοινωθεί ότι τα εγκαίνια θα γίνουν στις 20 Ιουνίου, οκτώ Έλληνες αρχιτέκτονες κατέθεσαν αναφορά στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών, ζητώντας άμεση επέμβαση για να «διορθωθούν κατασκευαστικές αστοχίες».

κατά του νέου μουσείου ακρόπολης

nik.g — Tue, 17 Feb 2009 19:25:57 +0000

Διαβάζουμε, λοιπόν, πώς ομάδα αρχιτεκτόνων κατέθεσε αναφορά στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών ζητώντας τη διενέργεια έρευνας σχετικά με κατασκευαστικά προβλήματα και ζητήματα αστοχίας υλικών που οι ίδιοι διαπίστωσαν στο νέο μουσείο της ακρόπολης.

Όπως διαβάζουμε στην ελευθεροτυπία: “Υποστηρίζουν ότι η «εξεζητημένη λύση των “γυάλινων” διαφανών δαπέδων που έχει υιοθετηθεί για πολυσύχναστους χώρους προσπέλασης, με το τεράστιο βάθος κάτω από τα πόδια των επισκεπτών, δυσχεραίνει την άνετη πρόσβαση στους χώρους του Μουσείου από μερίδες επισκεπτών. Η επίσκεψη σε ένα τόσο σημαντικό Μουσείο δεν μπορεί να είναι ασκήσεις σε extreme sport», γράφουν. Και ζητούν: – «να διαταχθεί η ανάταξη του “γυάλινου” δαπέδου του προθαλάμου της αίθουσας του Παρθενώνα, να διορθωθούν όλες οι κατασκευαστικές αστοχίες καθώς και να καταλογιστούν ευθύνες στους εμπλεκόμενους φορείς (Οργανισμός Ν.Μ.Α. και υπουργείο Πολιτισμού), νομικά και φυσικά πρόσωπα και εν γένει κατά παντός υπευθύνου”, ενώ υπογράφουν οι: Ερρικα Βασιλά, Ουρανία Γαζέπη, Μιχάλης Γρηγορίου, Αντώνης Μαούνης, Μυρτώ Μυριαλή, Μαρία Παπασυμεών, Χρυσούλα Σαχανά και Αναστάσιος Σουγιούλ.

Δεν μπορεί κανένας να ξέρει, ούτε και να υποψιαστεί από το κείμενο που παραθέτουμε ποιές ή πόσο σοβαρές είναι οι αστοχίες. Πάντως, τα γυάλινα δάπεδα δεν είναι πρωτοπορία που χρησιμοποιήθηκε στο εν λόγω μουσείο, είναι πολλάκις χρησιμοποιημένα και χωρίς κινδύνους για την ασφάλεια των χρηστών των εκάστοτε δημόσιων (ή όχι) χώρων. Σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως δεν μπορεί μια γνωστή τεχνολογία και τεχνοτροπία να έχει αναπαραχθεί εντός των συνόρων με τρόπους λανθασμένους και με αποτελέσματα επικίνδυνα, στην ελλάδα ζούμε άλλωστε, από μόνο του όμως (σχεδόν εξ ορισμού) ένα γυάλινο δάπεδο δεν αποτελεί extreme sport. Εκτός και αν όταν οι γάλλοι βγάλαν το parcour εμείς επινοήσαμε το βάδην σε γυάλινα πατώματα.