ReMap, (το): «To ReMap είναι ένα διεθνές πρόγραμμα σύγχρονης τέχνης ανοικτό για το κοινό, που πραγματοποιείται κάθε δυο χρόνια στην περιοχή του Κεραμεικού-Μεταξουργείου (ΚΜ) σε συντονισμό με την Μπιενάλε της Αθήνας.

Διοργανώνεται από τον μη κερδοσκοπικό φορέα ReMapKM που ιδρύθηκε με αποκλειστικό στόχο την επιμέλεια, παραγωγή, δημιουργία και προώθηση σύγχρονων πολιτιστικών δράσεων, με έμφαση στην συνύπαρξη της Ελληνικής και της Διεθνούς τέχνης στο κέντρο της Αθήνας και αφετηρία την περιοχή του Κεραμεικού- Μεταξουργείου (ΚΜ).

Στόχος είναι η συνεισφορά στην δημιουργία μιας σύγχρονης πολιτιστικής ταυτότητας της Αθήνας, με την ενεργή συνδρομή της σύγχρονης τέχνης, όταν αυτή αναπτύσσεται μέσα στον ιστό της πόλης, καθιστώντας την προσιτή στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης.» (πηγή www.remapkm.com)

Θα μπορούσα να μιλάω και να γράφω για ώρες για το Μεταξουργείο, την διοργάνωση του ReMap, τις όποιες σκοπιμότητες και πολιτικές του, τη ‘χρήση’ της σύγχρονης ΄τέχνης για την υλοποίησή τους. Και μόνο η εισαγωγική παράγραφος, από το site της διοργάνωσης, δίνει τροφή για πολλούς σχολιασμούς. Η φράση στην οποία θα ήθελα να σταθώ είναι η εξής: «…ενεργή συνδρομή της σύγχρονης τέχνης, όταν αναπτύσσεται μέσα στον ιστό της πόλης, καθιστώντας την προσιτή στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης». Το ερώτημα που μου δημιουργείται είναι αν τελικά το κατάφερε αυτό το ReMap: έκανε προσιτή την τέχνη σε όλους και αν ναι τότε με ποιούς όρους.

Εφόσον το ReMap εντοπίζεται στην περιοχή του Μεταξουργείου καλό θα ήταν να δούμε ποιοι είναι οι κάτοικοι, οι επισκέπτες και γενικότερα οι χρήστες του ιστού της περιοχής. Αρχικά παρατηρείται η πολυπολιτισμικότητα των κατοίκων: Έλληνες (παλιότεροι κάτοικοι είτε καινούριοι καθοδηγούμενοι ίσως από το ρεύμα επιστροφής στο κέντρο), μετανάστες με συνθήκες διαβίωσης ανάλογες με αυτές που παρατηρούνται και γενικότερα στο κέντρο της Αθήνας (5 – 8 άτομα ανά διαμέρισμα), τσιγγάνοι με μια ιδιαίτερη αντιμετώπιση ιδιωτικού και δημόσιου χώρου και άστεγοι. Άλλες χρήσεις που παρατηρούνται στην περιοχή είναι: το εμπόριο (με έμφαση στο Κινέζικο εμπόριο κυρίως στα όρια της περιοχής προς την Πειραιώς), χώροι εστιάσης και διασκέδασης (κάποιοι παλιοί, κάποιοι άνοιξαν μέσα στην τελευταία τετραετία), χώροι τέχνης και γκαλλερί, θέατρα (12), και οίκοι ανοχής εντοπισμένοι σε συγκεκριμένους δρόμους κυρίως προς την πλευρά της Ομόνοιας. Μπορεί, λοιπόν, με τα παραπάνω στοιχεία να κατασκευαστεί το προφίλ των καθημερινών χρηστών του ιστού της περιοχής που δρα το ReMap. Το ερώτημα που μπορεί δικαιολογημένα να προκύψει είναι ποιοί από όλους τους παραπάνω μπορούν να ενδιαφερθούν για την σύγχρονη τέχνη αυτή καθ’ αυτή και την διοργάνωση του ReMap, και ποιοί για τις συνέπειες αυτής της δράσης. Οι συνέπειες (οικονομικές και χωροταξικές) προφανώς και τους επηρέαζουν όλους, είτε επισκεφτούν είτε όχι τις εκθέσεις του ReMap, αλλά η σύγχρονη τέχνη πιστεύω ότι αφήνει στο περιθώριο τις πλειοψηφούσες κοινωνικές ομάδες και χρήστες τις περιοχής. Οπότε μάλλον προκύπτει το συμπέρασμα ότι η διοργάνωση του ReMap απευθύνεται κυρίως στους επισκέπτες και κάνει την σύγχρονη τέχνη προσιτή σε εκείνους που έρχονται στο Μεταξουργείο με σκοπό να δουν την έκθεση. Άρα πώς εξηγείται η έννοια του προσιτού εφόσον η επίσκεψη στην έκθεση αντιμετωπίζεται σαν μια οποιαδήποτε επίσκεψη σε μουσείο ή γκαλλερί. Ο επισκέπτης έχει το εισιτήριο και το πρόγραμμα (εδώ αυτά αντικαθιστούνται από τον χάρτη της περιοχής που σε καθοδηγεί στα εκθέματα), παρακολουθεί την έκθεση και ακολούθως φεύγει.

Μετά την πρόσφατη επίσκεψή μου στην περιοχή και τις εκθέσεις, αυτό που έγινε εμφανές ήταν ότι το δίκτυο που δημιουργεί το ReMap δεν είχε ούτε ένα σημείο τομής με τα υπόλοιπα δίκτυα χρήσεων που αναπτύσσονται στον ιστό της περιοχής: δύο εντελώς αυτόνομα συστατικά όπου το ένα αναμένεται να αποχωρήσει στο τέλος του μήνα μαζί με τους επισκέπτες του. Επισκέπτες όχι μόνο προς τις εκθέσεις αλλά και προς την περιοχή: τα κτήρια, οι κάτοικοι, τα κατεβασμένα ρολά δημιουργούν ένα σκηνικό γραφικό, ικανό να αποτυπωθεί φωτογραφικά, μετατρεπόμενο το ίδιο σε έκθεμα. Μπορεί μια τέτοια δράση – ‘κομήτης’ να προσφέρει κάτι στην περιοχή όταν κιόλας την χρησιμοποιεί απλά σαν παρασκήνιο για τις εκθέσεις και βάζοντας στο περιθώριο τους χρήστες της; Αυτή η μετατροπή του αστικού χώρου σε μουσειακό είδος συμβάλει στην δημιουργία της πολιτιστικής ταυτότητας της Αθήνας; (φυσικά τώρα προκύπτουν και ερωτήματα όπως ποιά είναι η πολιτιστική ταυτότητα της Αθήνας και πώς και αν μπορεί αυτή να καλλιεργηθεί, αλλά κάθε προσπάθεια απάντησής τους θα επιμηκύνει και άλλο το κείμενο)

Κλείνοντας, είναι γεγονός ότι η Αθήνα ακόμα δεν έχει τον ‘creative τόπο’ της, κάπου που να εντοπίζεται η καλλιτεχνική της κοινότητα και φυσικά η προσπάθεια δημιουργίας ενός τέτοιου τόπου ισοδυναμεί με την δημιουργία μιας κερδοφόρας επιχείρησης. Το ‘άνοιγμα’, λοιπόν, της επιχείρησης μάλλον θα ήταν προτιμότετο να μην γίνεται με πολλαπλές ταμπέλες περί προσιτότητας της σύγχρονης τέχνης, και με το δεκανίκι του αστικού τόπου, αλλά ας γίνει με όρους οικονομικούς. Η σύγχρονη τέχνη, στην συγκεκριμένη περίπτωση, γίνεται το μέσον για την εξυγίανση και κατ’ επέκταση την ‘ανάπτυξη’ (άγνωστο με ποιούς όρους) της περιοχής. Μια τέτοια ταυτότητα είναι άραγε θεμιτή;

Στις 22 Μαρτίου 2011, κερδίζει στο διαγωνισμό για το master plan του Stockholmsporten με στόχο την πραγματοποίηση μίας νέας εισόδου προς την πόλη της Στοκχόλμης στη διασταύρωση του νέου κόμβου Hjulsta, ο οποίος είναι υπό κατασκευή. Η πρότασή τους “The Energy Valley” συνδέει εκ νέου τις αποκομμένες περιοχές γύρω από το νέο κόμβο μέσω ενός κύκλου ο οποίος αποτελείται από μια συνεχή κυκλική διαδρομή για κίνηση πεζή και ποδήλατα. Τα δημόσια κτίρια και οι υπόλοιπες λειτουργίες είναι ευθυγραμμισμένες στην περιφέρεια του κύκλου, ενώ μία φωτιζόμενη πλωτή σφαίρα (Stockholm Sphere) θα αντανακλά τον περιβάλλοντα χώρο.

4 Μαϊου 2001. Το γραφείο κερδίζει το διεθνή διαγωνισμό για ένα πολιτιστικό συγκρότημα 27.000 τ.μ στα Τίρανα της Αλβανίας. Είναι ο τρίτος κατά σειρά διαγωνισμός που πραγματοποιεί ο δήμος των Τιράνων στα πλαίσια του αστικού μετασχηματισμού της πόλης (για περισσότερες πληροφορίες για τους δύο προηγούμενους διαγωνισμούς διαβάστε το σχετικό άρθρο contemporary architecture in Τίρανα). Το συγκρότημα αποτελείται από ένα Τζαμί, ένα ισλαμικό κέντρο και ένα Μουσείο Θρησκευτικής Αρμονίας. Ο δήμαρχος Edi Rama δήλωσε για την επιλογή: ” Η νικήτρια πρόταση επελέγη λόγω της δυνατότητάς της να δημιουργήσει έναν ελκυστικό δημόσιο χώρο αρκετά ευέλικτο ώστε να φιλοξενεί χρήστες καθημερινά αλλά και σημαντικές θρησκευτικές εκδηλώσεις, συνδέοντας παράλληλα αρμονικά την πλατεία Scanderbeg με την πόλη των Τιράνων και τους πολίτες της.”

Και η ερώτηση παραμένει: : “To BIG or not to BIG?” Η απάντηση δικιά σας!

Το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης Teriade στεγάζει τη μόνιμη έκθεση «Τιμή στον Teriade», όπου ζωγράφοι, όπως ο Matisse, ο Picasso, ο Chagall, ο Miro, κ.ά.,  αποκαλύπτουν το ταλέντο τους μέσα από λιθογραφίες που σχεδιάστηκαν με σκοπό την εικονογράφηφη βιβλίων, που εξέδιδε ο Teriade στη Γαλλία. Ένα μουσείο πραγματικός θησαυρός που αποδεικνύει ότι ακόμα και σε ένα τόσο απομακρυσμένο τόπο της Ελλάδας, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να ταξιδέψει σε μονοπάτια ανεξερεύνητα. Σαν ένα ταξίδι σε κάποιο μοντέρνο μουσείο στο Βερολίνο, στο Λονδίνο, στο Παρίσι ή στη Νέα Υόρκη.. Και για τους λάτρεις του Le Corbusier ως ζωγράφου και όχι ως αρχιτέκτονα το μουσείο εκθέτει λιθογραφίες του στο εικονογραφημένο βιβλίο “Ποίημα της ορθής γωνίας”! Αν ποτέ βρεθείτε στο νησί επισκεφθείτε τα 2 μουσεία και είναι σίγουρο ότι θα ανταμοιφθείτε!

No related posts.

Ο Δημήτρης Ρηγόπουλος έγραψε στην καθημερινή λίγες μέρες πριν για την νέα πανεπιστημίου, την νέα αθήνα.

Ο Παναγιώτης Τουνικιώτης την ίδια μέρα για την επιστροφή του κέντρου.

Λίγες μέρες αργότερα άρθρο της ελευθεροτυπίας σχετικά με τα κίνητρα που δίνει η Μπιρμπίλη για την επιστροφή των αθηναίων στο κέντρο.

Ενώ, τέλος, σήμερα, διαβάζουμε τις σκέψεις του Ρένου Ξίππα, για το πώς δεν θα χαρίσει ούτε μέρα στον Καμίνη.

Καλημέρα!.

Είμαι σίγουρη ότι στην Ελλάδα αυτός ο όρος είναι άγνωστος. Όμως, είναι γεγονός ότι στις περισσότερες χώρες διεθνώς αποτελεί πλέον ένα αστικό κίνημα. Με πολύ απλά λόγια το urban farming αποτελεί την αντιπρόταση στα μεγάλα ταξίδια που πραγματοποιούνται για τα γεωργικά προιόντα ώστε να φτάσουν στα σούπερ-μάρκετ της γειτονιάς μας. “Αστική γεωργία” είναι η καλλιέργεια φρούτων, λαχανικών και άλλων προιόντων στην πόλη, στη γειτονιά, στον κήπο μιας πολυκατοικίας, έτσι ώστε οι κάτοικοι να προμηθεύονται φρέσκα προιόντα άμεσα και με χαμηλό κόστος.

Στο Βερολίνο στην περιοχή του Kreuzberg βρίσκονται οι κήποι της πριγκήπισσας (Prinzessinnengärten). Tο καλοκαίρι του 2009, η μη κερδοσκοπική εταιρεία “Nomadisch Grün” δημιούργησε ένα κινητό αστικό αγρόκτημα. Τα φρέσκα, βιολογικά,τοπικά χόρτα και λαχανικά παράγονται χωρίς λιπάσματα, ενώ οι κάτοικοι της γειτονιάς συμμετέχουν ενεργά σε όλη τη διαδικασία.

Ένα άλλο πετυχημένο project είναι το PUBLIC FARM 1 στη Νέα Υόρκη. Το Public Farm 1 λειτουργεί ως αστικό αγρόκτημα, παρέχοντας παράλληλα έναν υπαίθριο κοινωνικό χώρο για το καλοκαίρι. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι αρχιτέκτονες του συγκεκριμένου εγχειρήματος θεωρούν ότι το urban farming αποτελεί την ιδανική γέφυρα μεταξύ της οικολογίας και του αστικού περιβάλλοντος. Θεωρώ εντυπωσιακό τον τρόπο που προσέγγισαν το θέμα και φυσικά το αίσθημα που αποπνέει ο συγγερασμός δύο τόσο φαινομενικά διαφορετικών στοιχείων: ο δημόσιος χώρος της πόλης και η γεωργία της επαρχίας.

Μήπως πρέπει και στην Ελλάδα να ξεκινήσουμε να σκεφτόμαστε με τον ίδιο τρόπο;

Πάνω που την μελετούσαμε, έρχεται και η είδηση ότι προθυμοποιήθηκε να σχεδιάσει το τζαμί της αθήνας και μάλιστα αφιλοκερδώς. Διάφορα τα ζητήματα. (1) θα αποκτήσει η αθήνα τζαμί, επιτέλους, και μάλιστα (2) υπάρχει η πρόθεση (από ποιους δεν ξέρω, αλλά από την hadid σίγουρα), το έργο να είναι ιδιαίτερο και λόγω της αρχιτεκτονικής του αξίας. (3) Άλλος ένας starχιτέκτονας στην αθήνα που, μετά τους calatrava το 2004 που επίσης προθυμοποιήθηκε και εν τέλει σχεδίασε το στέγαστρο του ΟΑΚΑ για τους ολυμπιακούς αγώνες (αφιλοκερδώς; νομίζω ναι), tschumi που κέρδισε τον διαγωνισμό του μουσείου της ακρόπολης το 2000 και το οποίο άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό το 2009 και renzo piano, που με ένα αντίστοιχο post, είχαμε παρουσιάσει την ανάληψη του σχεδιασμού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Νέας Εθνικής Βιβλιοθήκης στο φαληρικό δέλτα, φαίνεται να έρχεται στην ελληνική πρωτεύουσα, γεγονός από μόνο του θετικό. (4) άλλη μία πρωτοβουλία που φαίνεται να μην μπλέκει με αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, θυμίζοντας εκείνη την κουβέντα στο ίδιο θέμα με τον renzo piano.

Μία σειρά από πρώτες σκέψεις.

Digital Skin_Loop from yuda ho on Vimeo.

In the Informatics building, Edinburgh, designed by Bennetts Associates Architects.

Είναι η Hadid φορμαλίστρια;

Έχει σημασία αν και πόσο είναι φορμαλίστρια;

Το post αυτό το γυροφέρνω κανα-δυο βδομάδες, από τότε που πεταχτήκαμε μέχρι την γειτονική γλασκώβη. Και που περπατήσαμε μέχρι το καινούριο μουσείο, υπό κατασκευή ακόμα, σχεδιασμένο από την διάσημη αρχιτεκτόνισσα. Ως κλασσικοί αρχιτέκτονες θεωρούμε ότι μπορούμε να σχολιάζουμε τα πάντα, να τα κριτικάρουμε και να βγάζουμε τα συμπεράσματά μας, σε προσωπικό επίπεδο ή όχι. Και μάλλον καλά κάνουμε, αφού κάπως έτσι βάζουμε το μυαλό μας να δουλέψει, κάπως έτσι μαθαίνουμε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε σαν σύνολο και όχι ατομικά.

Δεν θέλω να αναπαράγω την (μικρή) συζήτηση με αφορμή το παραπάνω έργο, στην αρχή ήθελα απλά να θέσω (και) εδώ τα ερωτήματα. Που ξεκινούσαν με το αν η hadid είναι φορμαλίστρια, αν αυτό είναι αρχιτεκτονικά “κακό”, πώς ορίζουμε το “κακό” και το “καλό”, ποιό είναι το θεωρητικό υπόβαθρο πίσω από αυτό το κτίριο, πίσω από αυτή την αρχιτεκτονική, πόση σημασία έχει αυτό το θεωρητικό υπόβαθρο στο αρχιτεκτονικό αποτέλεσμα και άλλα συναφή που πολλοί έχουμε συζητήσει ξανά και ξανά ενδεχομένως, και που σε μερικά μπορείς πιθανότατα να απαντήσεις εύκολα ενώ σε άλλα όχι. Λίγο πριν αποφασίσω να κλείσω το post και να το δημοσιεύσω σκεφτόμουν αν αυτή καθεαυτή η κουβέντα έχει κάποιο νόημα. Έχει;

Το part two θα ακολουθήσει κάπου την άνοιξη, όταν και το μουσείο θα είναι ανοιχτό στο κοινό.

Αρχικά θα ήθελα να σημειώσω ότι εδώ και σχεδόν 2 μήνες ζω στο Βερολίνο και για τα επόμενα 2 χρόνια θα διαβάζετε επί τω πλείστων άρθρα που σχετίζονται με τη συγκεκριμένη πόλη. Όχι μόνο επειδή είναι εύκολη η πρόσβαση σε ότι κινείται εδώ γύρω, απλά έχω την ανάγκη να μοιραστώ εμπειρίες και νέες εικόνες από ένα μέρος τόσο διαφορετικό και πολυδιάστατο, όπως το Βερολίνο..

Ακούγοντας συνέχεια συζητήσεις περί επαναχρησιμοποίησης κτιρίων και κατά πόσο υπάρχουν επιτυχημένες ή μη προσπάθειες τέτοιου είδους, θεωρώ ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα αποτελεί μία από τις πιο όμορφες και μινιμαλιστικές λύσεις αυτού του αρχιτεκτονικού “προβλήματος”. Βρισκόμασε στο Kraftwerk, ένας πρώην ηλεκτρικός σταθμός που χτίστηκε το 1961. Στα 8.000 τ.μ. για πρώτη φορά φιλοξενείται η έκθεση “REALSTADT.Wünsche als Wirklichkeit” (Realstadt.Wishes Knocking on Reality’s Doors). 250 αρχιτεκτονικά και πολεοδομικά μοντέλα και 65 υποδειγματικά έργα του διαγωνισμού “National Prize for Integrated Urban Development and Baukultur”, που διοργανώθηκε το 2009 από το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Μεταφορών, Δημοσίων Έργων και Αστικής Ανάπτυξης.

Έργα και προτάσεις για διάφορες πόλεις της Γερμανίας, όπως η Βρέμη, το Άαχεν ή το Βερολίνο. Περπατώντας ανάμεσα στις ενδιαφέρουσες προτάσεις και βλέποντας παράλληλα τον καθαρό κατασκευαστικό σκελετό ενός βιομηχανικού κτιρίου χωρίς εξεζητημένες αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις δημιουργείται η αίσθηση ότι τα εκθέματα αλληλοσυμπληρώνονται με τον υπάρχοντα χώρο. Και για όσους δεν ενδιαφέορνται τόσο για τέτοιου είδους αρχιτεκτονικές πρακτικές, το θρυλικό club Tresor βρίσκεται στο ίδιο μέρος. Στο Βερολίνο όλα τα περιμένει κανείς..